Lãnh đạo Nhật Bản và Việt Nam dự kiến gặp nhau tại Tokyo vào thứ Hai trong chuyến thăm nhằm củng cố quan hệ thương mại, công nghệ và an ninh. An ninh kinh tế sẽ là một trọng tâm đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và thương mại trong khu vực.

Chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm là chuyến thăm đầu tiên của một lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam trong 11 năm trở lại đây. Ông Tô Lâm dự kiến phát biểu tại Quốc hội Nhật Bản và gặp Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào cuối ngày thứ Hai.

Chuyến đi này tiếp nối đà thắt chặt nhanh chóng quan hệ giữa hai nước sau chuyến thăm Hà Nội của bà Takaichi hồi tháng 5. Trong chuyến thăm đó, hai bên nhất trí đưa an ninh kinh tế trở thành một ưu tiên mới, đồng thời xác định trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và không gian là những lĩnh vực cần tăng cường hợp tác.

An ninh năng lượng và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng dự kiến sẽ nằm trong số những nội dung trọng tâm của chương trình nghị sự, khi căng thẳng địa chính trị và những gián đoạn đối với nguồn cung toàn cầu cho thấy mức độ dễ tổn thương của Việt Nam trước các cú sốc bên ngoài. Nhật Bản đã cam kết hỗ trợ việc cung cấp dầu thô cho nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, đồng thời muốn mở rộng hợp tác về đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác. Việt Nam có trữ lượng đáng kể những tài nguyên này nhưng năng lực chế biến còn hạn chế.

Theo Nikkei đưa tin trên Bloomberg Terminal hôm thứ Sáu, hai nước cũng dự kiến ký thỏa thuận phát triển các lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ. Thỏa thuận sẽ bao gồm việc Nhật Bản cung cấp công nghệ và hỗ trợ phát triển nhân lực cần thiết để triển khai các lò phản ứng thế hệ mới, trong đó có các lò phản ứng mô-đun nhỏ.

Giao lưu nhân dân và vấn đề nhập cư cũng là những yếu tố quan trọng trong quan hệ Nhật Bản và Việt Nam. Người Việt là nhóm công dân nước ngoài lớn thứ hai tại Nhật Bản, chỉ sau người Trung Quốc. Tính đến cuối năm 2025, hơn 680.000 công dân Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản, chiếm 16,5% trong tổng số 4,12 triệu người nước ngoài cư trú tại nước này.

Việt Nam cung cấp nguồn lao động trẻ rất cần thiết cho Nhật Bản trong bối cảnh lực lượng lao động của nước này đang thu hẹp. Người Việt chiếm nhóm lớn nhất trong số lao động làm việc theo Chương trình Lao động Kỹ năng Đặc định, vốn nhằm đưa lao động nước ngoài vào các lĩnh vực như nông nghiệp, điều dưỡng và sản xuất, những ngành đang thiếu nhân lực nghiêm trọng.

Đối với Việt Nam, Nhật Bản là một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của quốc gia Đông Nam Á này, đồng thời là nhà cung cấp viện trợ phát triển chính thức lớn nhất và nhà đầu tư lớn thứ ba tại Việt Nam. Theo truyền thông nhà nước, kim ngạch thương mại song phương đạt 33,7 tỉ USD trong 8 tháng đầu năm. Hà Nội muốn thu hút thêm vốn và chuyên môn từ Nhật Bản trong nỗ lực tiến lên các khâu có giá trị cao hơn trong chuỗi sản xuất, đồng thời phát triển những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, trong đó có chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.