Các tổ chức tài chính lớn đang tăng cường ứng dụng AI và công nghệ số để cải thiện hiệu quả hoạt động, nhưng tốc độ chuyển đổi cũng kéo theo những rủi ro mới về định giá, an ninh mạng và khả năng chống chịu trước biến động thị trường. Tại Hội nghị Thượng đỉnh Đầu tư các Nhà lãnh đạo Tài chính Toàn cầu của Cơ quan Tiền tệ Hong Kong (HKMA), lãnh đạo Citadel Securities, JPMorgan, UBS, State Street và BNP Paribas đã đưa ra những đánh giá về cách ngành tài chính thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng khó dự đoán.

Peng Zhao, lãnh đạo Citadel Securities, cho biết công ty thực hiện các giao dịch có tổng giá trị trung bình khoảng 800 tỉ USD mỗi ngày. Trong ngày cao điểm của cuộc khủng hoảng Iran, con số này tăng lên 1.360 tỉ USD, cho thấy quy mô hoạt động của một trong những công ty tạo lập thị trường lớn nhất tại Mỹ.

Theo Zhao, công nghệ đóng vai trò quan trọng trong khả năng duy trì hoạt động ở quy mô lớn. Khi thị trường trải qua những giai đoạn biến động hoặc hỗn loạn, năng lực mở rộng và sức chống chịu của hệ thống công nghệ giúp Citadel Securities điều chỉnh hoạt động theo nhu cầu giao dịch. Công ty có thể tăng hoặc giảm quy mô xử lý tùy theo mức độ thách thức của thị trường, đồng thời duy trì khả năng cung cấp thanh khoản cho khách hàng.

Ông cho rằng công nghệ mới đã tạo ra một giai đoạn phát triển khác cho thị trường tài chính, nâng hiệu quả hoạt động lên một cấp độ mới đối với các nhà đầu tư. Đây cũng là lý do những công ty giao dịch quy mô lớn phải liên tục đầu tư vào hệ thống công nghệ, thay vì chỉ tập trung vào năng lực giao dịch và quản lý vốn.

Citadel Securities hiện sử dụng JPMorgan như một trong những đối tác hỗ trợ chủ chốt cho hoạt động giao dịch trên toàn cầu, bao gồm cả tại châu Á. Zhao cho biết các tổ chức tài chính lớn đang tìm kiếm phương thức hợp tác để cùng khai thác cơ hội kinh doanh, trong bối cảnh nhu cầu giao dịch và các dịch vụ hỗ trợ thị trường tiếp tục mở rộng.

Bất định là từ khóa

Một trong những vấn đề được Zhao nhấn mạnh là sự khác biệt giữa biến động và bất định. Theo ông, thị trường tài chính toàn cầu hiện đối diện với mức độ bất định cao, nhưng điều đó chưa đồng nghĩa thị trường đang trải qua một giai đoạn biến động mạnh.

Zhao dẫn số liệu về mức biến động thực tế của cổ phiếu Mỹ trong tháng 9 và tháng 10, vào khoảng 10 đến 11%. Theo ông, đây không phải mức cao. Điều đáng quan tâm hơn là những thay đổi khó dự đoán do AI tạo ra đối với triển vọng kinh doanh, khả năng sinh lời và giá trị của các doanh nghiệp.

Công nghệ AI đang làm thay đổi kỳ vọng của nhà đầu tư về nhiều ngành kinh tế. Một doanh nghiệp được đánh giá có triển vọng tốt hôm nay có thể không duy trì được mô hình kinh doanh khi công nghệ mới xuất hiện. Ngược lại, những công ty đang bị thị trường xem là đắt đỏ có thể sở hữu khả năng tạo lợi nhuận lớn hơn dự kiến, khiến mức định giá hiện tại chưa phản ánh đầy đủ tiềm năng.

Zhao cho rằng thị trường có năng lực tài trợ rất lớn cho các tham vọng đầu tư, nhưng dòng vốn chỉ có thể được duy trì trên cơ sở những kỳ vọng đáng tin cậy. Những câu hỏi về khả năng tạo doanh thu và các cam kết vốn để phát triển AI đang góp phần gây ra những biến động giá gần đây, đồng thời khiến nhà đầu tư phải thận trọng hơn trong việc quản trị rủi ro.

Sự bất định này cũng khiến việc xác định doanh nghiệp chiến thắng trong chu kỳ AI trở nên khó khăn. Những công ty được kỳ vọng tăng trưởng có thể không xây dựng được mô hình kinh doanh khả thi, trong khi một số doanh nghiệp đang bị định giá cao lại có thể chứng minh khả năng sinh lời vượt xa dự báo. Theo Zhao, thị trường đang trải qua một giai đoạn mà các nhà đầu tư phải liên tục đánh giá lại rủi ro và những giả định về triển vọng doanh nghiệp.

Quan điểm này tương đồng với những cảnh báo về định giá AI được Daniel Pinto của JPMorgan đưa ra tại hội nghị. Pinto cho rằng mức định giá trong lĩnh vực này vẫn cao và thị trường có thể chứng kiến một đợt điều chỉnh. Tuy nhiên, ông nhận định các đợt điều chỉnh, dù xảy ra trong lĩnh vực AI hay tín dụng tư nhân, có thể là diễn biến lành mạnh vì giúp hạn chế nguy cơ hình thành bong bóng tài sản.

Nỗi lo chực chờ về an ninh mạng

Bên cạnh những thay đổi do AI tạo ra, an ninh mạng tiếp tục là vấn đề được các lãnh đạo ngân hàng đặc biệt quan tâm. Pinto cho biết JPMorgan chi gần 20 tỉ USD cho công nghệ, nhưng an ninh mạng vẫn luôn là một rủi ro đối với hoạt động của ngân hàng.

Khoản đầu tư công nghệ quy mô lớn phản ánh mức độ phụ thuộc ngày càng cao của hệ thống tài chính vào hạ tầng số. Các ngân hàng phải duy trì những nền tảng xử lý giao dịch, thanh toán, dữ liệu khách hàng và quản trị rủi ro với yêu cầu hoạt động liên tục. Khi quy mô số hóa tăng lên, phạm vi các hệ thống cần bảo vệ cũng mở rộng, khiến an ninh mạng trở thành một phần trọng yếu trong quản trị hoạt động.

Sergio Ermotti, CEO UBS, cho rằng an ninh mạng sẽ tiếp tục là vấn đề hiện hữu. Chi phí liên quan đến đổi mới công nghệ và số hóa hiện nằm ở trung tâm của hoạt động quản trị rủi ro trong ngành ngân hàng. Nhận định này cho thấy các ngân hàng phải cân đối giữa yêu cầu mở rộng ứng dụng công nghệ và chi phí bảo vệ hệ thống.

Jean Lemierre, Chủ tịch BNP Paribas, cho rằng khu vực tư nhân và các cơ quan chính phủ cần tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng. Những rủi ro trên không chỉ giới hạn trong phạm vi một ngân hàng, bởi hoạt động thanh toán và giao dịch tài chính có sự liên kết giữa nhiều tổ chức, thị trường và quốc gia.

Lemierre cũng đề cập đến những thay đổi trong môi trường tài chính toàn cầu. Theo ông, các chính phủ đã bị bất ngờ trước quá trình chuyển dịch từ thời kỳ tiền rẻ sang giai đoạn chi phí vốn cao hơn. Các chính phủ đang bắt đầu nhận ra rằng họ phải thay đổi cách quản lý nợ trong môi trường mới.

Lãi suất cao làm tăng chi phí vay và tạo thêm áp lực đối với những nền kinh tế có nghĩa vụ nợ lớn. Sự thay đổi này cũng tác động đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp và cách các tổ chức tài chính phân bổ tài sản. Ermotti cho biết UBS đã bắt đầu nhận thấy nhà đầu tư giảm mức độ quan tâm đến bất động sản khi được hỏi về sự thay đổi trong phân bổ vốn dưới môi trường lãi suất cao.

Những thay đổi về thương mại, dòng vốn và quan hệ kinh tế quốc tế cũng là chủ đề đáng chú ý tại hội nghị. Ronald O’Hanley, Chủ tịch kiêm CEO State Street, cho rằng thế giới đang chứng kiến xu hướng tái toàn cầu hóa thay vì phi toàn cầu hóa. Theo ông, các mô hình thương mại và thanh toán đang thay đổi, nhưng điều đó không đồng nghĩa các nền kinh tế rút khỏi mạng lưới kết nối quốc tế.

Nhận định này đặc biệt có ý nghĩa đối với Hong Kong, nơi đang tìm cách duy trì vai trò trung tâm tài chính và kết nối dòng vốn giữa Trung Quốc đại lục với thị trường quốc tế. Jean Lemierre cho biết khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng hoạt động kinh doanh tại châu Âu, Hong Kong đang trở thành cầu nối quan trọng trong hoạt động huy động vốn bằng nhân dân tệ giữa hai khu vực.

Hui Zhang, Chủ tịch Bank of China, cũng nhấn mạnh lợi thế của Hong Kong trong hệ thống tài chính quốc tế. Theo ông, thành phố này có vai trò kết nối các thị trường, là trung tâm giao dịch nhân dân tệ ngoài Trung Quốc đại lục, đồng thời tập trung nguồn nhân lực tài chính quốc tế và hoạt động đổi mới trong lĩnh vực tài chính.

Các lãnh đạo ngân hàng tại hội nghị cũng đề cập đến sự dịch chuyển của dòng vốn giữa châu Á, Trung Đông và Nam Mỹ. Georges Elhedery, CEO HSBC, cho rằng châu Á vẫn là khu vực cởi mở đối với hoạt động kinh doanh và thương mại. Trung Đông có sự tương đồng về văn hóa với châu Á, trong khi Nam Mỹ muốn tham gia sâu hơn vào các dòng chảy thương mại quốc tế.

Những thay đổi này tạo ra cơ hội cho các trung tâm tài chính có khả năng kết nối nhiều thị trường. Trong bối cảnh các doanh nghiệp tìm kiếm đối tác và nguồn vốn ngoài thị trường truyền thống, Hong Kong có thể tiếp tục đóng vai trò trung gian trong hoạt động huy động vốn, thanh toán và đầu tư xuyên biên giới.

Tuy nhiên, khả năng duy trì sức hút cũng phụ thuộc vào năng lực thích ứng trước những thay đổi của thị trường. O’Hanley cho rằng dòng chảy thương mại và thanh toán đang được tái định hình, thay vì biến mất. Điều đó đòi hỏi các tổ chức tài chính phải điều chỉnh mạng lưới hoạt động và dịch vụ để phù hợp với những tuyến giao dịch mới.

Tại hội nghị, các lãnh đạo quản lý tài sản cũng đề cập đến nhu cầu đa dạng hóa danh mục đầu tư trong một thế giới phân mảnh. Valérie Baudson, CEO Amundi, cho biết khách hàng đang tìm kiếm nhiều góc nhìn khác nhau để phân bổ tài sản. Amundi hiện quản lý khoảng 2.600 tỉ USD trên toàn cầu, trong đó có 500 tỉ USD tài sản của khách hàng châu Á.

Công ty cũng quản lý khoảng 400 tỉ USD tài sản trong các quỹ ETF, đồng thời ghi nhận nhu cầu gia tăng đối với tài sản tư nhân. Xu hướng này phản ánh sự quan tâm của nhà đầu tư đối với những loại tài sản và kênh đầu tư ngoài thị trường niêm yết truyền thống.

Slawomir Krupa, CEO Societe Generale, cho biết ngân hàng đã thoái vốn khỏi khoảng 14 doanh nghiệp tại 13 quốc gia trong vài năm qua nhằm tập trung vào việc tạo ra giá trị và đa dạng hóa hoạt động. Động thái này cho thấy các ngân hàng lớn cũng đang rà soát danh mục kinh doanh để tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực có triển vọng phù hợp hơn.

Trong khi đó, Richard Oldfield, CEO Schroders Group, nhận định AI đang bị định giá thấp tại Trung Quốc so với các thị trường khác. Ông cho rằng sự kết hợp giữa công nghệ với sản xuất tiên tiến, chăm sóc sức khỏe và năng lượng đang tạo ra những cơ hội đáng chú ý tại nền kinh tế này.

Schroders muốn mở rộng hoạt động quản lý tài sản, đặc biệt tại khu vực Trung Quốc mở rộng. Oldfield cho biết Hong Kong tiếp tục là một thị trường có triển vọng, trong khi Đài Loan là thị trường tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn trên toàn cầu trong năm nay. Công ty dự kiến tuyển thêm nhân sự để tăng cường năng lực tại địa phương, đồng thời để ngỏ khả năng mua lại những doanh nghiệp có sự tương đồng về văn hóa.

Ở một góc nhìn khác, Eric Adler, CEO L&G, cho rằng những hạn chế về nguồn cung trong cơn sốt AI, đặc biệt ở chip và trung tâm dữ liệu, có thể giúp hạn chế rủi ro bong bóng trên thị trường trái phiếu. Những hạn chế này tạo ra một cơ chế kìm hãm tốc độ mở rộng đầu tư, trong bối cảnh nhà đầu tư lo ngại lượng nợ lớn được phát hành để tài trợ cho các dự án AI.

Các ý kiến tại hội nghị cho thấy ngành tài chính đang đồng thời đối mặt với nhiều thay đổi: AI làm biến đổi hoạt động giao dịch và cấu trúc đầu tư, an ninh mạng trở thành rủi ro thường trực, còn dòng vốn quốc tế đang tìm kiếm những hướng phân bổ mới. Khả năng thích ứng của các ngân hàng và tổ chức quản lý tài sản sẽ phụ thuộc vào năng lực công nghệ, quản trị rủi ro và khả năng duy trì kết nối với các thị trường đang thay đổi.