Tập đoàn bán lẻ Nhật Bản đã công bố thông tin này vào thứ Hai (25/5), cho biết ông qua đời vào ngày 18 tháng 5. "Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đối với sự tử tế và ủng hộ dành cho ông lúc sinh thời, và xin trân trọng thông báo về sự ra đi của ông", công ty cho biết trong một tuyên bố.

Suzuki đã cách mạng hóa cách người dân Nhật Bản mua sắm khi ông mở cửa hàng nhượng quyền 7-Eleven 24 giờ đầu tiên của đất nước vào năm 1974 – thời điểm mà các cửa hàng tạp hóa gia đình kiểu truyền thống vẫn đang thống trị thị trường bán lẻ địa phương. Ông đã mua lại Southland Corp. (công ty mẹ của 7-Eleven tại Mỹ) sau khi công ty này nộp đơn phá sản vào năm 1990, và tiếp tục mở rộng quy mô lên hơn 55.000 cửa hàng tại ít nhất 16 quốc gia tính đến thời điểm ông rời đi vào tháng 5 năm 2016.

"Khi tôi lần đầu tiên quyết định đưa 7-Eleven về Nhật Bản, tất cả mọi người đều nói rằng nó sẽ không thành công và phản đối ý tưởng đó — từ các giám đốc điều hành, giáo sư đại học cho đến các cố vấn. Nhưng tôi biết họ đã sai", ông Suzuki chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2013.

Hiện tại, tập đoàn này sở hữu hơn 85.000 cửa hàng trên toàn cầu, với khoảng một phần tư trong số đó nằm tại Nhật Bản. 7-Eleven có nguồn gốc từ những năm 1920 và 1930, khi các kho chứa đá ở miền Nam nước Mỹ mở rộng sang bán thêm trứng, bánh mì và sữa, rồi phát triển thành chuỗi cửa hàng tiện lợi mang tên Tote'm. Vào năm 1946, tên gọi được đổi thành 7-Eleven để phản ánh thời gian mở cửa kéo dài từ 7 giờ sáng đến 11 giờ đêm, 7 ngày một tuần.

Ông Suzuki được bổ nhiệm làm Chủ tịch kiêm CEO của Ito-Yokado Co. (công ty mẹ của 7-Eleven) vào năm 2003 và đổi tên công ty có trụ sở tại Tokyo này thành Seven & i vào năm 2005. Ông đã mở rộng chuỗi sang các quốc gia như Indonesia và Đan Mạch, đồng thời nâng số lượng cửa hàng tại Mỹ lên gần 10.500 vào năm 2015 (so với khoảng 7.300 cửa hàng khi Southland sụp đổ).

Kể từ đó, đế chế cửa hàng tiện lợi này tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ lên hơn 18.000 chi nhánh, bao gồm thương vụ mua lại chuỗi cửa hàng Speedway từ Marathon Petroleum Corp. trị giá 21 tỷ USD vào năm 2021 cũng như các trạm xăng Sunoco. Vào năm 2024, Seven & i trở thành mục tiêu thâu tóm khi tập đoàn Alimentation Couche-Tard Inc. (chủ sở hữu chuỗi Circle K) đưa ra đề xuất mua lại mang tính chủ động. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán không đạt được tiến triển và công ty của Canada đã rút lui vào năm ngoái (2025).

Sự ra đi đột ngột của ông Suzuki khỏi chiếc ghế Chủ tịch kiêm CEO vào năm 2016 diễn ra sau một cuộc xung đột với nhà đầu tư chủ động người Mỹ Daniel Loeb. Seven & i là một trong số vài doanh nghiệp Nhật Bản mà Third Point LLC (quỹ đầu tư phòng hộ của Loeb) đã rót vốn vào.

Ông Suzuki từng cố gắng thuyết phục hội đồng quản trị của Seven & i bãi nhiệm một giám đốc điều hành trẻ tuổi đang lên là Ryuichi Isaka (lúc đó là người đứng đầu mảng kinh doanh cốt lõi tại Nhật Bản) với lý do năng lực làm việc có vấn đề. Can thiệp để ngăn chặn kế hoạch đó, Loeb đã làm dấy lên những lo ngại về "vấn đề sức khỏe mãn tính" của ông Suzuki và cáo buộc rằng vị chủ tịch này đang có kế hoạch truyền ngôi cho con trai mình là Yasuhiro Suzuki (điều mà ông Suzuki đã phủ nhận; Yasuhiro cũng rời tập đoàn một năm sau đó). Cuối cùng, ông Isaka được thăng chức còn ông Suzuki phải từ chức CEO, chỉ còn giữ vai trò cố vấn danh dự của công ty.

Toshifumi Suzuki sinh ngày 1 tháng 12 năm 1932 tại thị trấn Sakaki, tỉnh Nagano, một vùng miền núi phía tây Tokyo. Cha của ông, Jinshiro, là một công chức và từng có thời gian làm thị trưởng thị trấn, theo cuốn tự truyện bằng tiếng Nhật xuất bản năm 2008 của Suzuki. Mẹ của ông, bà Hisami, quản lý trang trại của gia đình và kinh doanh tơ tằm.

Suzuki là con thứ chín trong số 10 người con, và hai trong số các anh chị em của ông đã mất sớm. Mặc dù gia đình giàu có và thuê nhiều nhân công, mẹ ông lại là một người rất nghiêm khắc. Bà luôn dạy con cái rằng "ai không làm việc thì không có ăn", ông viết trong hồi ký. Các con phải quét sân mỗi sáng trước khi ăn sáng và sẽ bị trách mắng nghiêm khắc nếu có dấu hiệu lười biếng.

Ban đầu, Suzuki từng nghĩ mình muốn trở thành một chính trị gia. Ông hoạt động tích cực trong phong trào sinh viên tại Đại học Chuo ở Tokyo, nơi ông theo học ngành kinh tế và tốt nghiệp năm 1956. Ông làm việc tại một công ty xuất bản trước khi gia nhập tập đoàn bán lẻ Ito-Yokado vào năm 1963.

Khi đang là giám đốc điều hành tại Ito-Yokado vào năm 1974, ông đã khai trương cửa hàng 7-Eleven đầu tiên tại quận ven biển Toyosu của Tokyo. Ông biết đến mô hình 7-Eleven trong một chuyến công tác tới Mỹ để đàm phán hợp đồng với Denny’s Corp. Chỉ trong vòng 5 năm, mảng kinh doanh này đã phát triển rực rỡ.

Ông Suzuki trở thành Chủ tịch của Ito-Yokado vào năm 1992 sau khi người tiền nhiệm kiêm nhà sáng lập công ty, ông Masatoshi Ito, từ chức để chịu trách nhiệm về cáo buộc các quan chức công ty đã trả tiền cho ba tên tội phạm thuộc băng đảng yakuza nhằm giữ trật tự tại một cuộc họp cổ đông.

Vào năm 1999, Ito-Yokado bắt đầu bán hàng trực tuyến thông qua một đơn vị hiện có tên là Seven Net Shopping. Đến năm 2001, Suzuki thành lập mảng dịch vụ tài chính, hiện là Seven Bank Ltd., nơi phần lớn doanh thu đến từ phí giao dịch tại các cây ATM đặt bên trong các cửa hàng 7-Eleven.

Trong những năm gần đây, chuỗi cửa hàng này đã thu hút lượng khách hàng khổng lồ nhờ cung cấp nhiều đồ ăn tươi sống hơn, các phần cơm hộp bento và hàng hóa nhãn riêng. Ngày nay, các cửa hàng này được gọi phổ biến là "combini" (cách gọi tắt của cửa hàng tiện lợi trong tiếng Nhật). Khách hàng không chỉ đến đây mua sắm mà còn có thể thanh toán hóa đơn, gửi bưu kiện và rút tiền mặt.

Ngay cả khi đã bước sang tuổi 80, ông Suzuki vẫn thường xuyên ghé thăm các cửa hàng 7-Eleven vào cuối tuần để tự tay mua và kiểm tra chất lượng hàng hóa.

"Tôi đã rất may mắn với tư cách là một doanh nhân, nhưng tôi luôn tin rằng may mắn sẽ đứng về phía những ai làm mọi cách có thể để đạt được mục tiêu của mình. Nó không tự nhiên đến với những người đặc biệt", ông Suzuki viết trong cuốn tự truyện của mình.

(Có sự hỗ trợ tư liệu từ Yuko Takeo)