Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Mỹ nhích gần thỏa thuận với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, song dự thảo đối mặt nguy cơ đổ vỡ do bất đồng cốt lõi và sức ép từ phe diều hâu của đảng Cộng hòa.
Ảnh: Al Drago/The Washington Post/Bloomberg
Tác giả: Kate Sullivan
25 tháng 05, 2026 lúc 3:00 AM
Tóm tắt bài viết bởi
Các quan chức Mỹ chia sẻ với phóng viên rằng chưa có thỏa thuận nào chuẩn bị được ký kết trong ngày Chủ nhật, do hai bên vẫn đang thương lượng về câu từ chính xác cho các vấn đề then chốt và có thể mất vài ngày để cả hai bên nhận được sự chấp thuận cuối cùng.
Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran hôm Chủ nhật cũng cho biết dự thảo thỏa thuận vẫn có nguy cơ đổ vỡ vì Mỹ đang gây cản trở ở một số điều khoản cốt lõi, bao gồm yêu cầu của Tehran về việc giải phóng các tài sản bị đóng băng.
Dưới sự thúc giục của một số nhà lãnh đạo Ả Rập, Mỹ và Iran đang thảo luận về khả năng gia hạn một thỏa thuận ngừng bắn vốn dĩ mong manh, tuy nhiên hai bên lại đưa ra những mô tả khác nhau về các điều khoản cấu thành một thỏa thuận tạm thời. Trong vài tuần qua, hai bên cũng từng đề xuất một số thỏa thuận nhưng đều không thể đi đến kết quả cuối cùng.
“Mối quan hệ của chúng ta với Iran đang trở nên chuyên nghiệp và hiệu quả hơn rất nhiều,” ông Trump viết trong một bài đăng trên mạng xã hội vào Chủ nhật. “Tuy nhiên, họ phải hiểu rằng họ không được phép phát triển hoặc sở hữu một vũ khí hay bom hạt nhân.” Ông nói thêm rằng lệnh phong tỏa của Mỹ đối với eo biển này sẽ vẫn được duy trì cho đến khi một thỏa thuận được hoàn tất, và cả hai bên cần có thời gian để “đạt được kết quả chuẩn xác nhất.”
Trước đó, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết có thể sẽ có “một số tin vui” liên quan đến eo biển Hormuz trong vài giờ tới, khi Iran và Washington đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.
Mặc dù vậy, thỏa thuận khung được các quan chức Mỹ mô tả lại không đề cập đến kho tên lửa của Iran, cũng như không bao gồm lệnh cấm rõ ràng đối với việc làm giàu uranium, hai trong số những mục tiêu quan trọng nhất của ông Trump. Điều này có thể khiến phe diều hâu về an ninh quốc gia thuộc đảng Cộng hòa tức giận, những người vốn đã kịch liệt phản đối các cuộc đàm phán này.
Giới chức và truyền thông Iran cũng tỏ ra thận trọng hơn. Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời một "nguồn tin thân cận" cho biết Washington và Tehran vẫn còn bất đồng về "một hoặc hai điều khoản." Trong khi đó, hãng thông tấn Fars khẳng định những tuyên bố của ông Trump vào thứ Bảy rằng một thỏa thuận "về cơ bản đã được thương lượng xong" là "xa rời thực tế," dù không dẫn nguồn cụ thể.
Điểm gây bế tắc chính là chương trình hạt nhân của Iran, bao gồm cả việc Tehran quả quyết rằng họ không tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân.
“Chúng tôi sẵn sàng đảm bảo với thế giới trong bất kỳ cuộc đàm phán nào rằng chúng tôi không tìm kiếm vũ khí hạt nhân,” tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết vậy theo Mạng lưới Tin tức Sinh viên hôm Chủ nhật. Ông nói thêm rằng Iran “không có ý định gây bất ổn trong khu vực.”
Mỹ có kế hoạch dỡ bỏ lệnh phong tỏa như một phần của thỏa thuận và về nguyên tắc Iran cũng đã đồng ý xử lý lượng uranium làm giàu cấp độ cao của mình, một quan chức chính quyền Trump chia sẻ với các phóng viên, đồng thời cho biết thêm rằng Mỹ không có kế hoạch bỏ phong tỏa bất kỳ tài sản nào của Iran đang bị đóng băng trong khuôn khổ thỏa thuận hiện đang được thương lượng. Họ cũng lặp lại lập trường của chính quyền Trump rằng bất kỳ hệ thống thu phí nào do phía Iran áp đặt đối với việc di chuyển qua eo biển Hormuz đều là không thể chấp nhận được.
Bất kỳ biện pháp giảm bớt trừng phạt nào cũng sẽ phụ thuộc vào mức độ tuân thủ của Tehran đối với các điều khoản khác nhau của thỏa thuận, các quan chức cho biết, đồng thời nói thêm rằng lộ trình xử lý uranium làm giàu cấp độ cao và thời gian tạm dừng làm giàu của Iran sẽ được thương lượng sau.
Các quan chức Mỹ cho biết họ kỳ vọng vào một cam kết thực chất từ phía Iran về việc từ bỏ làm giàu uranium như một phần của bất kỳ thỏa thuận cuối cùng. Họ nói thêm rằng Mỹ tin tưởng cuối cùng có thể thương lượng được một cơ chế có tính thực thi nhằm đảm bảo Iran sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời mở đường cho một mối quan hệ song phương hiệu quả hơn. Trong các cuộc đàm phán trước đây, Mỹ từng thúc đẩy một lệnh tạm hoãn làm giàu uranium trong vòng 20 năm.
Phía Iran chưa xác nhận bất kỳ chi tiết nào trong số này và đã tuyên bố rõ ràng rằng họ có ý định bảo tồn kho dự trữ uranium của mình.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X rằng ông đã điện đàm với ông Trump về các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, đồng thời tái khẳng định mối đe dọa từ vũ khí hạt nhân của Iran phải bị loại bỏ hoàn toàn trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào.
“Tổng thống Trump cũng tái khẳng định quyền tự vệ của Israel trước các mối đe dọa trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon,” ông nói.
Vào thứ Bảy, ông Trump từng tuyên bố rằng một thỏa thuận nhằm bắt đầu chấm dứt cuộc chiến giữa liên minh Mỹ - Israel chống lại Iran đang dần hoàn tất và eo biển Hormuz có thể sẽ được mở cửa trở lại. Tuy nhiên, ông đang phải đối mặt với áp lực phản đối lớn từ các đồng minh chính trị của mình, những người muốn ông tái khởi động chiến dịch quân sự.
Chủ tịch Ủy ban Quân dịch Thượng viện Roger Wicker đã viết trên mạng xã hội trước bài đăng hôm thứ Bảy của ông Trump rằng một lệnh ngừng bắn mới “sẽ là một thảm họa. Mọi thành quả đạt được từ chiến dịch Epic Fury sẽ trở nên vô nghĩa!”
Axios đưa tin thỏa thuận này sẽ bao gồm việc gia hạn thêm 60 ngày cho lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong thời gian đó eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại và Iran được phép bán dầu.
Dự thảo này được cho là có điều khoản quy định rằng cuộc chiến song song giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Lebanon sẽ chấm dứt, một bước đi mà Israel có thể sẽ miễn cưỡng chấp thuận.
Một số nghị sĩ đảng Cộng hòa đã đưa ra các so sánh bất lợi giữa thỏa thuận đang được hai bên thảo luận này với thỏa thuận Iran năm 2015 mà tổng thống Barack Obama từng ký kết với Tehran. Hôm Chủ nhật, ông Trump đã bác bỏ quan điểm đó.
“Thỏa thuận đó từng là một con đường trực tiếp dẫn tới việc Iran phát triển vũ khí hạt nhân,” ông Trump viết về thỏa thuận năm 2015. “Điều này không xảy ra với dự thảo hiện đang được chính quyền Trump thương lượng với Iran. Trên thực tế, ĐIỀU NGƯỢC LẠI HOÀN TOÀN đang diễn ra!”
— Với sự hỗ trợ của Eric Martin, Arsalan Shahla, Dan Williams, Vincent Lee và Eltaf Najafizada
Theo Bloomberg
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/my-tien-gan-hon-den-thoa-thuan-voi-iran-khi-noi-dung-dam-phan-tap-trung-vao-eo-bien-hormuz-58080.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN