Mỹ - Iran trả đũa quân sự ở vùng Vịnh, gây áp lực lên thỏa thuận ngừng bắn

BBWV - Hoạt động quân sự ăn miếng, trả miếng giữa Mỹ và Iran tại vùng vịnh ảnh hưởng tiêu cực đến thỏa thuận ngừng bắn, nền tảng cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Một số tàu dầu bắt đầu lưu thông qua eo Hormuz Nguồn: Bloomberg

Tác giả: Arsalan Shahla và Sara Gharaibeh

29 tháng 06, 2026 lúc 5:00 AM

Tóm tắt bài viết bởi

logo
  • Mỹ và Iran liên tục thực hiện các cuộc tấn công quân sự trả đũa lẫn nhau tại vùng Vịnh, đe dọa trực tiếp đến thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ vừa đạt được.
  • Lực lượng IRGC của Iran đã phóng tên lửa và drone vào căn cứ Ali Al Salem ở Kuwait và cảng Salman tại Bahrain, sau khi Mỹ oanh tạc các mục tiêu của Tehran.
  • Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẵn sàng dùng biện pháp quân sự để giải quyết dứt điểm nếu Iran tiếp tục vi phạm các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.
  • Căng thẳng leo thang đe dọa việc khôi phục giao thương qua eo biển Hormuz, tuyến đường chiến lược từng vận chuyển 1/5 lượng dầu thô và khí hóa lỏng toàn cầu.
  • Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi đã tới Iraq thảo luận về thỏa thuận, trong bối cảnh hai bên tranh chấp việc Iran muốn áp phí lên tàu qua eo biển.

Mỹ và Iran vừa thực hiện các cuộc tấn công trả đũa lẫn nhau nhằm vào hạ tầng quân sự của đối phương. Động thái này cho thấy làn sóng leo thang căng thẳng kéo dài nhiều ngày qua vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trong đợt oanh tạc mới nhất vào Chủ nhật, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào căn cứ Không quân Ali Al Salem ở Kuwait và căn cứ hải quân của Hạm đội 5 tại cảng Salman, Bahrain.

Phía Kuwait tuyên bố đánh chặn thành công hai tên lửa, không ghi nhận thiệt hại về vật chất hay thương vong. Trong khi đó, Bahrain báo cáo một tòa nhà dân cư đã bị trúng bom nhưng không có trường hợp tử vong nào.

Chuỗi tấn công "ăn miếng trả miếng" này bắt đầu từ thứ Năm, sau khi Iran tập kích một tàu chở container, buộc Washington phải tiến hành các cuộc không kích đáp trả vào ngày hôm sau. Mỹ tiếp tục oanh tạc một lần nữa vào đêm thứ Bảy, sau khi Tehran tấn công một tàu chở dầu của Qatar. Cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Bạo lực gia tăng đã đẩy căng thẳng lên cao ngay sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình sơ bộ trong tháng này, đồng thời có nguy cơ làm chậm tiến trình khôi phục lưu lượng giao thương qua eo biển chiến lược Hormuz về mức trước chiến tranh. Các cuộc đàm phán về chi tiết của bản biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột dự kiến sẽ được nối lại trong tuần này.

"Iran có cơ hội để tôn trọng thỏa thuận ngừng bắn nhưng họ đã chọn không làm vậy," bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) phát biểu trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Bảy. "Hoạt động di chuyển của các tàu thương mại qua eo biển Hormuz vẫn được tiếp tục. Các lực lượng Mỹ luôn cảnh giác, duy trì năng lực tác chiến định ước và sẵn sàng chiến đấu."

Mỹ cho biết các mục tiêu bị oanh tạc bao gồm hạ tầng giám sát quân sự, hệ thống liên lạc, các trận địa phòng không, kho chứa drone và năng lực rải lôi của Iran.

"Có thể sẽ đến một thời điểm chúng tôi không thể nhượng bộ được nữa, và sẽ buộc phải dùng biện pháp quân sự để kết thúc dứt điểm công việc mà chúng tôi đã khởi đầu rất thành công," tổng thống Donald Trump cảnh báo trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social sau các cuộc không kích mới nhất vào Iran.

Sáng Chủ nhật, trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục leo thang, ông Trump đã di chuyển quanh Washington, D.C. để kiểm tra các địa điểm thuộc dự án cải tạo hiện tại và tương lai mà ông đang đơn phương đảm nhiệm, bao gồm cả hồ Phản chiếu đang bị phủ đầy tảo.

Hôm thứ Bảy, trung tâm Thông tin Hàng hải Liên hợp (JMIC) đã nâng mức đe dọa an ninh tại eo biển Hormuz lên mức "đáng kể" sau khi một tàu chở dầu bị tấn công, đồng thời ban bố cảnh báo về vùng nguy hiểm có khả năng bị rải thủy lôi, bao trùm phần lớn tuyến hải trình thông thường. Cơ quan này cũng cho biết tuyến đường qua vùng biển Oman do hải quân các nước phương Tây khuyến nghị đã được mở rộng để tàu thuyền có thể di chuyển hai chiều cùng lúc.

Sáng sớm Chủ nhật, một số tàu thuyền đã băng qua eo biển bằng cả hai tuyến đường quy định của Oman và Iran.

Một quan chức Mỹ giấu tên chia sẻ với CNN sau các cuộc không kích của Washington rằng những động thái này hiện tại chưa đồng nghĩa với việc Mỹ quay trở lại các chiến dịch quân sự lớn.

Tehran đã liên tục nhắm mục tiêu vào các quốc gia vùng Vịnh, nơi đặt các căn cứ quân sự của Mỹ với hàng ngàn binh sĩ đồn trú kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến vào ngày 28.2.

Theo tin từ Press TV trên mạng xã hội X, IRGC hôm Chủ nhật tuyên bố rằng dựa trên một thỏa thuận hiện được gọi là biên bản ghi nhớ Islamabad, "quyền kiểm soát lưu thông tại eo biển Hormuz thuộc về Iran, và từ nay trở đi, các tàu vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn trước."

Kể từ khi ký thỏa thuận ngừng bắn có thời hạn 60 ngày, ông Trump khẳng định sẽ tái khởi động các hành động quân sự chống lại Iran nếu nước này vi phạm các điều khoản. Thỏa thuận này quy định việc đảm bảo tàu thuyền lưu thông tự do qua eo biển và tiến hành các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, đổi lại Tehran sẽ được nới lỏng các lệnh trừng phạt.

Tuy nhiên, hai bên vẫn tiếp tục tranh chấp gay gắt về các điều khoản cốt lõi, bao gồm việc liệu Iran có được phép áp thuế hay các khoản phí khác đối với tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz hay không. Oman đã trao đổi với các quan chức châu Âu rằng các tàu thuyền rốt cuộc có thể sẽ phải trả một số khoản phí nhất định, theo tin Bloomberg đã đưa.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi tới Iraq vào Chủ nhật và cho biết ông đã thảo luận về thỏa thuận với Mỹ với các quan chức tại Baghdad.

Phát biểu trong một cuộc họp báo được phát sóng trên truyền hình cùng với người đồng cấp Iraq, ông khẳng định Iran hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc khôi phục giao thương qua eo biển Hormuz và mọi sự can thiệp từ bên ngoài đều có nguy cơ làm leo thang xung đột.

Quyết định không kích của ông Trump cho thấy ông sẵn sàng sử dụng vũ lực quân sự để duy trì quyền tự do hàng hải tại eo biển này.

Ngược lại, các cuộc tập kích của Iran cũng chứng minh nước này quyết tâm giữ quyền kiểm soát tuyến đường thủy vốn đã bị đóng cửa phần lớn kể từ thời điểm cuộc chiến bắt đầu.

Eo biển Hormuz, nơi từng là tuyến vận chuyển của 1/5 lượng dầu thô và khí hóa lỏng trên toàn thế giới, trở thành quân bài chiến lược lớn nhất của Tehran sau khi việc đóng cửa một phần eo biển này làm rúng động nền kinh tế toàn cầu.

— Có sự hỗ trợ từ Alex Longley, Skylar Woodhouse, Tim Smith và Wendy Benjaminson.

Theo Bloomberg

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/my-iran-tra-dua-quan-su-o-vung-vinh-gay-ap-luc-len-thoa-thuan-ngung-ban-58878.html

#Mỹ
#Iran
#trả đũa quân sự
#Eo biển Hormuz