Trong vòng chưa đầy một tuần, hai công ty ở hai đầu cực của ngành công nghệ toàn cầu đã làm cùng một việc kiến chính phủ Mỹ và Lầu Năm Góc ra tòa. Lý do: Các quyết định hành chính đang đe dọa trực tiếp đến khả năng vận hành của họ. Legion, một startup công nghệ pháp lý tám người, mất quyền dùng AI vì nhân viên mang hộ chiếu Canada. Alibaba, tập đoàn trị giá hàng trăm tỉ USD, bị đặt vào cùng danh sách đen với các nhà sản xuất vũ khí.

Khách hàng của Anthropic kiện chính phủ Mỹ vì lệnh cấm AI

Legion đã đệ đơn kiện chính phủ Mỹ sau khi Anthropic vô hiệu hóa quyền truy cập vào các mô hình AI tiên tiến nhất của mình là Fable 5 và Mythos 5. Theo Bloomberg, động thái này của Anthropic nhằm tuân thủ lệnh từ chính quyền Trump yêu cầu không để công nghệ này lọt vào tay các công dân nước ngoài.

Legion có trụ sở tại Mỹ nhưng sử dụng các lập trình viên là công dân Canada làm việc từ Canada. Công ty cho biết việc mất quyền truy cập vào Fable 5 đã gây ra thiệt hại "tức thời, không thể khắc phục và mang tính sống còn,” theo tin của Bloomberg. Trong hồ sơ khởi kiện, Legion lập luận rằng tốc độ phát triển của AI quá nhanh và cạnh tranh, nên bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể khiến họ không thể phục hồi vị thế.

Vụ kiện xảy ra trong bối cảnh Anthropic, công ty được định giá 965 tỉ USD và đang hướng tới IPO, tiếp tục đẩy mạnh các công cụ dành cho doanh nghiệp. Hãng vừa ra mắt Claude Tag, tính năng cho phép chatbot tương tác trực tiếp trong Slack, tự động theo dõi hoạt động, gửi cảnh báo và sửa lỗi mã nguồn. Cat Wu, trưởng bộ phận sản phẩm, cho biết khoảng 65% mã nguồn của nhóm sản phẩm tại Anthropic hiện được tạo ra bởi phiên bản nội bộ của công cụ này — minh chứng rõ nhất cho thấy dù chịu áp lực pháp lý, công ty vẫn đang tăng tốc.

Alibaba kiện Lầu Năm Góc để thoát danh sách đen quân sự

Cách Washington phân loại "rủi ro" trong công nghệ không chỉ ảnh hưởng đến các đối tác trong hệ sinh thái AI Mỹ. Các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đang đối mặt với một áp lực khác.

Alibaba Group Holding đã đệ đơn kiện bộ Quốc phòng Mỹ tại tòa án liên bang ở San Jose, California, để được xóa tên khỏi danh sách đen 1260H, danh sách xác định các công ty bị cáo buộc hỗ trợ Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), theo tin của Bloomberg. Công ty có trụ sở tại Hàng Châu cho rằng Lầu Năm Góc đã thêm Alibaba vào danh sách mà không cung cấp bằng chứng hoặc giải thích thỏa đáng, vi phạm quy trình tố tụng hợp hiến và quyền tự do ngôn luận.

Đầu tháng này, bộ Quốc phòng Mỹ cáo buộc một loạt tên tuổi lớn của Trung Quốc hỗ trợ PLA, bao gồm Alibaba, Baidu và BYD. Cùng trong danh sách còn có các nhà sản xuất chip ChangXin Memory Technologies, Yangtze Memory Technologies và nhà phát triển robot Unitree Robotics. Tencent đã bị thêm vào danh sách này từ năm ngoái.

Hai vụ kiện tuy có quy mô và tính chất khác nhau, nhưng cùng câu hỏi về phạm vi tác động chính sách của Mỹ về hạn chế công nghệ. Các phán quyết tại tòa không chỉ ảnh hưởng đến Legion hay Alibaba mà có thể định hình lại cách công ty công nghệ, từ startup đến tập đoàn đa quốc gia, xem xét rủi ro pháp lý trong chiến lược phát triển toàn cầu.