Khi thị trường khí đốt toàn cầu đang vật lộn với việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa trong suốt gần ba tháng, giới giao dịch lại đang tập trung vào hai ẩn số lớn: Trung Quốc và thời tiết.

Các dự báo mùa Hè cho thấy nhiệt độ trên khắp châu Á sẽ cao hơn mức trung bình, trong khi hiện tượng El Niño có thể khiến tình hình còn nóng hơn nữa. Điều này sẽ làm nhu cầu sử dụng điều hòa tăng mạnh và gây áp lực lên hệ thống điện, trong bối cảnh giá năng lượng vốn đã khá cao. Rủi ro lớn nhất là nắng nóng có thể khiến nhu cầu từ Trung Quốc tăng mạnh, khi đây là quốc gia nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới.

Xung đột ở Trung Đông đã khiến khoảng một phần năm nguồn cung LNG toàn cầu bị tắc nghẽn, nhưng điều đó chưa tạo ra những cú sốc giá cực đoan như trong các cuộc khủng hoảng năng lượng trước đây. Nguyên nhân chính là do lượng nhập khẩu của Trung Quốc yếu hơn trong tháng 3 và tháng 4. Tuy nhiên, các dấu hiệu phục hồi trong hoạt động mua vào của nước này đang làm dấy lên khả năng cạnh tranh toàn cầu gay gắt hơn, trong thời điểm châu Âu cần tích trữ lại kho dự trữ trước mùa Đông.

“Toàn bộ tác động từ việc eo biển Hormuz bị đóng vẫn chưa được cảm nhận đầy đủ vì chúng ta đang ở giai đoạn nhu cầu thấp theo mùa,” ông Saul Kavonic, chuyên gia năng lượng tại MST Marquee, cho biết. “Giá LNG có thể tăng thêm 50% đến tháng 8 nếu eo biển vẫn chủ yếu bị phong tỏa.”

Dòng LNG đã bắt đầu dịch chuyển sang châu Á, nơi người mua sẵn sàng trả giá cao hơn, đảo ngược giai đoạn trước đó khi châu Âu hấp thụ lượng lớn nguồn cung toàn cầu để bù đắp việc mất khí đường ống từ Nga.

Lượng LNG giao tới châu Âu đã giảm hơn 10% so với một năm trước, theo trung bình động 30 ngày của dữ liệu theo dõi tàu biển. Trong hai tuần gần đây, một số chuyến hàng từ Mỹ vốn dự kiến tới châu Âu đã được chuyển hướng sang châu Á.

Các nhà khí tượng dự báo El Niño, hiện tượng làm ấm nhiệt độ bề mặt biển ở khu vực xích đạo Thái Bình Dương, sẽ hình thành từ tháng 6 đến tháng 8 và có thể mạnh lên trong các tháng tiếp theo. Điều này có thể kéo theo thời tiết nóng hơn, dù mức độ tác động vẫn còn nhiều bất định.

Dù El Niño thường được gắn liền với xu hướng làm tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, việc tác động ở đâu và khi nào còn phụ thuộc vào giai đoạn của hiện tượng này cùng các mô hình khí quyển khác đang cùng tồn tại.

Trong các tháng mùa Hè, El Niño thường làm giảm lượng mưa tại Ấn Độ và phần lớn khu vực Đông Nam Á hải đảo, trong khi lại mang đến điều kiện ẩm ướt hơn cho miền Trung và miền Nam Trung Quốc vào mùa Thu và mùa Đông. Ngược lại, nó có thể làm tăng nguy cơ hạn hán nghiêm trọng và nắng nóng tại miền Bắc Trung Quốc.

Các dự báo hiện tại cho thấy mùa Hè năm nay ở Đông Á sẽ nóng hơn bình thường. Nhật Bản dự kiến cao hơn trung bình khoảng 1,5°C, trong khi Hàn Quốc và phần lớn Trung Quốc sẽ ghi nhận mức chênh lệch thấp hơn, khoảng 0,5°C đến 1°C, theo ông James Caron, giám đốc mảng khí tượng Mỹ và châu Á tại Atmospheric G2.

Tại Nam Mỹ, El Niño được dự báo sẽ thúc đẩy nhu cầu nhập LNG ở Colombia, do điều kiện khô hạn làm giảm sản lượng thủy điện của nước này. Điều này cũng sẽ trùng với nhu cầu sưởi ấm ở Argentina trong mùa Đông ở Nam bán cầu.

Từ tháng 6 đến tháng 8, miền Nam và Tây Nam Trung Quốc, nơi tập trung các nhà nhập khẩu LNG lớn nhất nước này, được dự báo sẽ trải qua mùa Hè nắng nóng gay gắt. Theo Trung tâm Dự báo Thời tiết Tầm trung châu Âu, xác suất nhiệt độ tại các khu vực này nằm trong nhóm 20% cao nhất lịch sử đang ở mức cao.

Một yếu tố then chốt sẽ là việc Trung Quốc có đủ sản lượng thủy điện trong mùa Hè này hay không, vì điều đó sẽ làm giảm nhu cầu sử dụng khí đốt. Miền Nam và miền Đông Trung Quốc được dự báo có lượng mưa gần mức bình thường hoặc cao hơn, qua đó hỗ trợ thủy điện, trong khi miền Bắc có thể xuất hiện những khu vực khô hạn cục bộ, ông Caron cho biết.

Nhập khẩu LNG của Trung Quốc, vốn giảm mạnh sau khi chiến sự bắt đầu, đang dần phục hồi khi các công ty tiện ích bổ sung kho dự trữ và thay thế nguồn cung từ Qatar bị thiếu hụt. Trung bình động 30 ngày của lượng nhập khẩu vào nước này hiện giảm dưới 10% so với cùng kỳ năm trước, cải thiện đáng kể so với mức giảm 30% vào cuối tháng 3.

“Nhu cầu của Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tăng trong những tháng tới theo yếu tố mùa vụ,” bà Maggie Xueting Lin, chiến lược gia nghiên cứu năng lượng tại Citigroup, cho biết. Tuy nhiên, “nhu cầu công nghiệp vẫn khá yếu do thị trường bất động sản trì trệ” và hiện tại “chính phủ Trung Quốc vẫn duy trì thuế đối với LNG nhập khẩu từ Mỹ,” bà nói thêm.

Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu LNG lớn thứ hai thế giới, đang đối mặt với một mùa Hè oi bức, theo các dự báo trong nước. Điều này có thể buộc nước này tăng mua khí đốt cho các nhà máy điện. Giá điện giao ngay tại quốc gia này đã tăng trong vài tháng qua và đang ở gần mức cao nhất kể từ năm 2022. Một số nhà giao dịch cho rằng nhu cầu mua của Nhật Bản, vốn thường tăng trong các năm El Niño, có thể còn tạo tác động lớn hơn cả Trung Quốc.

Trong khi đó, châu Âu đang ở vị thế năng lượng kém thuận lợi khi nhiệt độ tăng: thủy điện tại Thụy Sĩ ở mức thấp và mực nước sông đang giảm, điều này có thể ảnh hưởng đến các nhà máy điện hạt nhân. Trong khi châu Á gần đây đã trả giá cao hơn châu Âu trên thị trường LNG, xu hướng này có thể đảo chiều nhanh chóng và dẫn tới những đợt tăng giá mạnh.

“Thị trường khí đốt ở châu Âu đang rất căng thẳng,” bà Helle Ostergaard Kristiansen, phó chủ tịch cấp cao phụ trách khí đốt và điện tại Equinor, cho biết. “Nguồn khí vật chất đơn giản là đang thiếu, và việc lấp đầy kho dự trữ khí đến mức chấp nhận được cho mùa Đông tới đang rất khó khăn. Và mỗi ngày xung đột kéo dài, tình hình càng trở nên nghiêm trọng hơn.”

— Với sự hỗ trợ của Elena Mazneva, Ruth Liao, và Kathy Chen