Tuần qua, bức tranh công nghệ toàn cầu tiếp tục xoay quanh một chủ đề quen thuộc: trí tuệ nhân tạo và cuộc chạy đua xây dựng hạ tầng cho AI. Từ các tập đoàn công nghệ lớn cho tới startup, từ các quỹ đầu tư cho tới chính phủ, tất cả đều đang đổ nguồn lực vào lĩnh vực được xem là nền tảng của nền kinh tế số trong nhiều năm tới. Những diễn biến mới nhất cho thấy không chỉ chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp đang thay đổi, mà cả cấu trúc lao động và cán cân công nghệ giữa các quốc gia cũng đang dịch chuyển.

Một trong những thông tin gây chú ý nhất tuần là việc Meta được cho là đang cân nhắc cắt giảm hơn 20% nhân sự để bù đắp chi phí đầu tư cho AI. Theo các báo cáo, công ty có khoảng 79.000 nhân viên vào cuối năm ngoái. Nếu tỉ lệ sa thải đạt mức 20%, hơn 15.000 việc làm có thể bị ảnh hưởng. Đây là con số lớn ngay cả trong bối cảnh ngành công nghệ từng trải qua nhiều đợt sa thải trong vài năm gần đây.

Lo ngại về khả năng cắt giảm nhân sự đã xuất hiện trong nội bộ công ty một thời gian. Nhiều nhân viên cho rằng việc Meta chi hàng chục tỉ USD cho AI cuối cùng sẽ kéo theo các đợt tái cấu trúc. Trong các cuộc họp với nhà đầu tư, CEO Mark Zuckerberg cũng nhắc đến khả năng sử dụng AI để tự động hóa một phần công việc kỹ thuật. Thay vì trực tiếp viết toàn bộ mã nguồn, các kỹ sư có thể giám sát những hệ thống AI có khả năng tạo ra mã code. Điều này giúp tăng năng suất nhưng cũng có thể làm giảm nhu cầu nhân lực trong một số bộ phận.

Song song với khả năng cắt giảm nhân sự, Meta lại đang tăng mạnh chi tiêu cho hạ tầng AI. Công ty vừa ký một thỏa thuận lớn với Nebeus để mua năng lực tính toán phục vụ phát triển AI. Cam kết ban đầu có giá trị khoảng 12 tỉ USD và có thể mở rộng lên tới 27 tỉ USD. Nebeus đang xây dựng các cụm máy tính lớn để cung cấp dịch vụ điện toán cho nhiều khách hàng doanh nghiệp. Nếu hệ thống có công suất dư thừa, Meta sẽ mua lại, giúp nhà cung cấp này đảm bảo nguồn thu ổn định.

Đây chỉ là một phần trong chiến lược mở rộng hạ tầng AI của Meta. Công ty trước đó đã hợp tác với nhiều nhà sản xuất chip và nhà cung cấp trung tâm dữ liệu để đảm bảo nguồn tài nguyên tính toán cho các mô hình AI ngày càng lớn. Các nhà phân tích cho rằng Meta đang cố gắng mua trước càng nhiều năng lực tính toán càng tốt trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu tăng nhanh và nguồn cung chip cao cấp vẫn còn hạn chế.

Trong khi đó, tâm điểm của giới công nghệ tuần qua còn nằm ở hội nghị Nvidia GTC. Trước đây sự kiện này chủ yếu dành cho các nhà phát triển phần mềm và kỹ sư. Tuy nhiên khi Nvidia trở thành nhà cung cấp chip AI quan trọng nhất thế giới, hội nghị GTC đã trở thành sự kiện có thể tác động trực tiếp tới thị trường tài chính.

Cổ phiếu Nvidia đã gần như đi ngang trong khoảng sáu tháng gần đây, khiến nhiều nhà đầu tư chờ đợi CEO Jensen Huang đưa ra những tín hiệu mới về triển vọng tăng trưởng. Các chủ đề được quan tâm nhất bao gồm dự báo nhu cầu chip AI trong dài hạn, tác động của các xung đột địa chính trị đến chuỗi cung ứng và lộ trình sản phẩm mới của công ty.

Trước đó Nvidia từng đề cập rằng các thế hệ chip mới như Blackwell và Rubin có thể tạo ra doanh thu trung tâm dữ liệu lên tới 500 tỉ USD trong vài năm tới. Những tuyên bố tại GTC vì vậy được xem là một chỉ báo quan trọng về tương lai của thị trường AI.

Ở một diễn biến khác, OpenAI cũng đang tìm cách mở rộng thị trường doanh nghiệp. Công ty được cho là đang thảo luận với các quỹ đầu tư tư nhân để thành lập một liên doanh nhằm thúc đẩy việc triển khai AI trong các công ty thuộc danh mục đầu tư của những quỹ này. Ý tưởng là tận dụng mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp do các quỹ kiểm soát để đưa công nghệ AI vào hoạt động kinh doanh của họ.

Nếu thành công, mô hình này có thể giúp OpenAI mở rộng thị trường nhanh hơn đáng kể. Các nguồn tin cho biết kế hoạch có thể liên quan đến hàng chục tỉ USD vốn đầu tư, đồng thời mang lại cho OpenAI thêm nguồn tài chính ngoài bảng cân đối kế toán để phục vụ nhu cầu chi tiêu lớn cho hạ tầng AI.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI cũng kéo theo những tranh cãi chính trị. Tại Mỹ, một số nhà lập pháp đã cảnh báo về việc cho phép xuất khẩu chip AI tiên tiến sang Trung Quốc. Họ lo ngại công nghệ này có thể được sử dụng cho các mục đích quân sự hoặc làm suy yếu lợi thế công nghệ của Mỹ. Các đề xuất mới nhằm trao cho Quốc hội quyền giám sát lớn hơn đối với việc xuất khẩu chip, tương tự cơ chế kiểm soát bán vũ khí ra nước ngoài.

Trong khi đó, các công ty công nghệ cho rằng việc siết chặt xuất khẩu quá mức có thể khiến doanh nghiệp Mỹ mất thị phần vào tay các đối thủ quốc tế. Tranh luận này phản ánh thực tế rằng chip AI ngày nay không chỉ là sản phẩm thương mại mà còn là tài sản chiến lược.

Ở Trung Quốc, các tập đoàn công nghệ cũng đang tăng tốc phát triển AI. Alibaba vừa công bố kế hoạch tái tổ chức các hoạt động liên quan đến AI, gom nhiều dịch vụ vào một đơn vị kinh doanh mới. Mục tiêu là đẩy nhanh quá trình thương mại hóa và cạnh tranh với các đối thủ trong nước.

Tencent, đối thủ lớn của Alibaba, cũng đang tích hợp các công cụ AI vào nền tảng nhắn tin WeChat với hơn một tỉ người dùng. Cuộc cạnh tranh giữa hai công ty có thể quyết định ai sẽ chiếm ưu thế trong thị trường AI tiêu dùng tại Trung Quốc.

Ngoài những câu chuyện về đầu tư và thị trường, tuần qua cũng xuất hiện cảnh báo về nguy cơ tấn công mạng trong bối cảnh xung đột địa chính trị. Một cuộc tấn công mạng đã ảnh hưởng đến công ty thiết bị y tế Stryker. Một nhóm thân Iran tuyên bố chịu trách nhiệm, dù danh tính chính thức của kẻ tấn công vẫn chưa được xác nhận.

Các chuyên gia cho biết các cuộc tấn công mạng thường gia tăng trong thời gian xảy ra xung đột quân sự. Trí tuệ nhân tạo đang được sử dụng để tự động hóa nhiều bước trong quá trình tấn công, giúp chúng diễn ra nhanh hơn và khó phát hiện hơn. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp phải tăng chi tiêu cho an ninh mạng.

Nhìn tổng thể, những diễn biến trong tuần cho thấy AI không còn là một xu hướng công nghệ đơn thuần mà đã trở thành trung tâm của nhiều lĩnh vực khác nhau. Các tập đoàn công nghệ đang chi hàng chục tỉ USD để xây dựng hạ tầng tính toán, các startup tìm kiếm nguồn vốn khổng lồ để mở rộng và các chính phủ bắt đầu xem công nghệ này như một yếu tố chiến lược.

Trong bối cảnh đó, những quyết định đầu tư của các công ty như Meta hay các thông tin được công bố tại hội nghị Nvidia GTC không chỉ là tin tức công nghệ thường ngày. Chúng có thể trở thành dấu hiệu cho thấy cách nền kinh tế AI toàn cầu đang được định hình trong những năm tới.