Nguy cơ nền kinh tế Mỹ tăng trưởng quá nóng đang ngày càng lớn khi cơn sốt trí tuệ nhân tạo lan rộng ra ngoài lĩnh vực bán dẫn và bắt đầu tác động tới toàn bộ nền kinh tế, bất chấp tăng trưởng tiền lương và giá nhà vẫn khá ôn hòa, những yếu tố vốn thường cho thấy chiều hướng ngược lại. Nếu dòng tiền đổ vào AI tiếp tục duy trì cùng đà tăng của thị trường chứng khoán, gần như khó tránh khỏi việc lạm phát sẽ tăng tốc trở lại trên diện rộng.

Điều này đánh dấu sự thay đổi so với năm ngoái, thời điểm tâm lý lạc quan về AI gần như bị triệt tiêu bởi sự suy yếu ở các lĩnh vực khác của nền kinh tế, tạo ra mô hình phân hóa hình chữ K mà người Mỹ nhìn chung đều không ưa thích.

Riêng bốn gã khổng lồ công nghệ đã dự kiến chi hơn 700 tỉ USD cho đầu tư vốn trong năm nay. Dòng tiền này đang tạo ra những bên hưởng lợi mới, đồng thời làm xuất hiện thêm các điểm nghẽn mới trong nền kinh tế. Cùng lúc đó, cú sốc nguồn cung năng lượng, điều mà doanh nghiệp còn chưa phải bận tâm cách đây ba tháng, cũng đang xuất hiện. Vì vậy, việc thị trường trái phiếu bắt đầu phản ứng và đẩy chi phí vay vốn của hộ gia đình lẫn doanh nghiệp tăng lên là điều dễ hiểu.

Làn sóng mở rộng đầu tư cho AI đã diễn ra trong suốt ba năm qua. Nvidia là bên hưởng lợi trực tiếp lớn nhất sau khi OpenAI ra mắt ChatGPT vào cuối năm 2022. Sự kiện này làm bùng nổ nhu cầu đối với các dòng chip hiệu năng cao của Nvidia và giúp hãng vượt qua Microsoft để trở thành công ty có giá trị lớn nhất trong chỉ số S&P 500. Sau đó đến lượt các trung tâm dữ liệu hưởng lợi khi doanh nghiệp nhận ra quy mô khổng lồ mà AI có thể tạo ra. Nhu cầu tính toán tăng không ngừng rồi tiếp tục lan sang hạ tầng điện, thiết bị lưới điện và cả ngành sản xuất điện.

Cho tới gần đây, làn sóng đầu tư hạ tầng AI vẫn song hành với sự suy yếu ở những phần còn lại của nền kinh tế công nghiệp.

Đầu tư nhà ở rơi vào trạng thái trì trệ từ năm 2022, trong khi chi tiêu thực tế cho các tòa nhà văn phòng xuống mức thấp nhất trong 15 năm. Chi tiêu xây dựng trong lĩnh vực sản xuất giảm 20% trong 18 tháng qua sau khi Tổng thống Donald Trump chấm dứt phần lớn chương trình hỗ trợ ngành công nghiệp xanh của chính quyền Joe Biden. Giá dầu thô từng xuống dưới 60 USD một thùng vào đầu năm nay cũng khiến lĩnh vực dầu khí hạ nhiệt.

Cũng cần lưu ý rằng niềm tin vào quy mô của chu kỳ đầu tư AI đôi lúc đã lung lay. “Khoảnh khắc DeepSeek” vào đầu năm 2025 từng làm dấy lên khả năng các mô hình tiết kiệm năng lực tính toán hơn sẽ giúp việc xây dựng hạ tầng AI trở nên rẻ hơn. Các mức thuế “Ngày Giải phóng” được đề xuất hồi tháng 4 năm ngoái cũng tạo ra một cú sốc ngắn hạn, tương tự tháng đầu tiên của cuộc chiến với Iran.

Tuy nhiên, ngành công nghệ dường như đã bị bất ngờ trước tốc độ phổ biến của các sản phẩm Claude từ Anthropic trong năm nay, qua đó khiến các kế hoạch chi tiêu vốn nóng trở lại.

Triển vọng của nền kinh tế công nghiệp hiện có vẻ vững chắc hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ khi Fed bắt đầu nâng lãi suất vào năm 2022, nhờ làn sóng chi tiêu mạnh tay từ Alphabet, Amazon, Microsoft và Meta Platforms. Cơn bùng nổ đầu tư này đang thúc đẩy không chỉ cổ phiếu bán dẫn như Advanced Micro Devices hay các công ty bộ nhớ như Micron Technology mà còn lan sang cả doanh nghiệp thiết bị năng lượng GE Vernova, nơi đơn hàng quý trước tăng 71% so với cùng kỳ năm trước, cũng như Caterpillar, nơi doanh số thiết bị phát điện tăng 48%. Trong một dấu hiệu cho thấy xu hướng mới của thời đại, Ford Motor cũng đang tham gia lĩnh vực pin lưới điện để tận dụng làn sóng AI.

Các khảo sát ngành sản xuất cũng cho thấy hoạt động đang cải thiện. Thành phần đơn hàng mới trong báo cáo sản xuất của Viện Quản lý Nguồn cung Mỹ đã mạnh lên trong bốn tháng liên tiếp và hiện ở mức cao nhất kể từ nửa đầu năm 2022.

Trước đây từng có lập luận cho rằng tất cả những yếu tố này chưa thực sự tác động tới lạm phát lõi, thước đo loại trừ giá năng lượng và thực phẩm vốn biến động mạnh. Các chỉ số lạm phát cao phần lớn được xem là hệ quả nhất thời từ thuế quan và độ trễ của những yếu tố như giá nhà ở. Tăng trưởng tiền lương của người lao động tiếp tục hạ nhiệt. Hiện mức tăng dưới 4%, tương đương giai đoạn cuối những năm 2010 khi lạm phát chưa phải vấn đề đáng lo. Các chỉ số theo thời gian thực về giá thuê căn hộ và giá nhà trên toàn nước Mỹ cũng cho thấy áp lực giá khá thấp.

Chính vì vậy, một số dữ liệu gần đây đang bắt đầu gây lo ngại. Tăng trưởng việc làm nhìn chung đã tăng tốc trong năm 2026, trong đó các ngành mang tính chu kỳ quan trọng như sản xuất và xây dựng đều ghi nhận số lao động tăng lên. Hoạt động trên thị trường nhà ở cũng có dấu hiệu khởi sắc trong tháng 5 dù lãi suất thế chấp vẫn cao, với tài sản gia tăng từ thị trường chứng khoán có thể là một trong những yếu tố thúc đẩy doanh số bán nhà.

Theo ông Omair Sharif, Chủ tịch Inflation Insights, nhóm hàng phần mềm máy tính và thiết bị phụ trợ đã đóng góp đáng kể vào chỉ số giảm phát chi tiêu tiêu dùng cá nhân lõi, thước đo lạm phát được Fed ưa chuộng, trong năm tháng tính đến tháng 4. Trong báo cáo công bố hôm thứ Ba, ông cho biết nhóm hàng chỉ chiếm hơn 1% trọng số của chỉ số này lại đóng góp khoảng 18% mức tăng trung bình hàng tháng của lạm phát lõi. Ông cũng nhận định áp lực tăng giá có thể còn tiếp diễn khi các nhóm liên quan đến bộ nhớ và lưu trữ “chưa cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt”.

Hàng tỉ USD đang đổ vào các lĩnh vực này, từ linh kiện máy tính, xây dựng trung tâm dữ liệu, thiết bị điện cho tới sản xuất điện, trong khi thị trường chứng khoán tạo ra thêm hàng ngàn tỉ USD giá trị vốn hóa. Sớm muộn, quy mô dòng tiền đó cũng sẽ lấn át sự suy yếu mang tính chu kỳ của thị trường lao động và lĩnh vực công nghiệp trong vài năm qua. Và có thể thời điểm ấy đã tới.

Dù vậy, bức tranh hoàn chỉnh vẫn cần thêm một vài mảnh ghép. Tâm lý trên thị trường lao động hiện vẫn khá u ám và chỉ cần cổ phiếu công nghệ lao dốc mạnh, các kế hoạch đầu tư có thể nhanh chóng nguội đi. Nhưng nếu điều đó không xảy ra, thị trường sẽ phải tính tới kịch bản làn sóng bùng nổ chi tiêu vốn và chứng khoán tiếp tục kéo dài, chấm dứt nền kinh tế phân hóa hình chữ K và khơi lại áp lực lạm phát tới mức các nhà hoạch định chính sách lẫn giới chính trị gia không thể tiếp tục phớt lờ.