Các tổ chức tài chính, doanh nghiệp và chính phủ đã huy động tổng cộng 6.610 tỷ USD qua phát hành trái phiếu hạng đầu tư và trái phiếu hạng đầu cơ từ đầu năm đến nay, theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp. Con số này tăng 15% so với cùng kỳ năm trước và vượt kỷ lục cả năm 2025, dù vẫn còn hai tháng nữa mới kết thúc năm.

Riêng các tập đoàn điện toán đám mây và doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu đã phát hành gần 368 tỷ USD trái phiếu, gấp hơn sáu lần cùng kỳ năm trước. Nhóm này đóng góp khoảng một phần ba mức tăng giá trị phát hành từ đầu năm, vượt mọi ngành phi tài chính khác và có mức tăng tuyệt đối gấp đôi nhóm chính phủ.

Những con số này cho thấy việc xây dựng hạ tầng AI ngày càng giữ vai trò trung tâm trên thị trường nợ toàn cầu, làm gia tăng cạnh tranh huy động vốn trong bối cảnh lợi suất đi lên và các chính phủ cần tài trợ cho thâm hụt ngân sách ngày càng lớn.

Tại Mỹ, các công ty công nghệ chiếm năm trong số 10 doanh nghiệp phát hành trái phiếu lớn nhất năm nay. Trong khi đó, tỷ trọng phát hành của các tổ chức tài chính, nhóm thường chiếm ưu thế trong hoạt động vay vốn doanh nghiệp, giảm xuống mức thấp nhất trong ít nhất một thập kỷ.

“Đảo chiều thứ hạng”

“Chỉ trong một năm, thứ hạng dẫn đầu trên thị trường lớn nhất toàn cầu đã thay đổi căn bản,” John Servidea, đồng trưởng bộ phận huy động vốn hạng đầu tư toàn cầu tại JPMorgan Chase, nói trong cuộc phỏng vấn. “AI đang tạo ra một xu hướng dài hạn mới.”

Quy mô chi tiêu cho hạ tầng AI lớn chưa từng có. Nhóm doanh nghiệp đám mây quy mô lớn và các công ty đám mây chuyên phục vụ AI, thường được gọi là neocloud, do Bloomberg Intelligence theo dõi dự kiến đầu tư gần 4.500 tỷ USD trong ba năm tới.

Làn sóng vay vốn này không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Ban đầu, giới đầu tư đổ xô mua trái phiếu tài trợ hạ tầng AI, nhưng có lúc đã chùn bước và yêu cầu lợi suất cao hơn để bù đắp rủi ro. Họ phải hấp thụ hàng loạt đợt phát hành quy mô lớn, đồng thời ngày càng lo ngại về việc chi tiêu quá mức và thời điểm công nghệ này có thể mang lại lợi nhuận. Tại Mỹ, các doanh nghiệp phát triển trung tâm dữ liệu đã chào bán trái phiếu hạng đầu tư với lợi suất lên tới 7,2% và trái phiếu hạng đầu cơ với lợi suất tới 10% để huy động vốn cho dự án.

Trái phiếu của CoreWeave, doanh nghiệp có xếp hạng tín nhiệm thuộc nhóm đầu cơ và cung cấp năng lực tính toán cho các công ty như Meta, bị bán tháo mạnh hồi đầu tháng do lo ngại gánh nặng nợ ngày càng lớn. Rủi ro tín dụng của công ty tăng vọt, khiến giới đầu tư trên thị trường tín dụng bất an. Ngay cả chi phí phòng ngừa rủi ro vỡ nợ của các tập đoàn đám mây lớn như Meta Platforms và Oracle cũng tăng mạnh.

Điều kiện chung trên thị trường tín dụng cũng xấu đi khi giá dầu cao, căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông và đợt bán tháo trái phiếu chính phủ Pháp cùng gây sức ép lên tâm lý nhà đầu tư. Lợi suất ở một số kỳ hạn trái phiếu kho bạc Mỹ gần đây lên mức cao nhất kể từ năm 2002, đẩy chi phí vay lên đối với doanh nghiệp cần vốn đầu tư hoặc tái cấp vốn cho các khoản nợ.

Các ngân hàng trung ương trên thế giới còn có thể bước vào năm 2027 với chính sách tiền tệ thắt chặt hơn nữa để kiềm chế lạm phát. Trước áp lực giá cả dai dẳng, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva trong tháng này kêu gọi các ngân hàng trung ương duy trì “khuynh hướng thắt chặt một cách thận trọng.”

“Các ngân hàng trung ương đang nhận ra nhu cầu vốn thực sự tăng lên một nấc trong chu kỳ AI này, gây áp lực đẩy R-star lên cao,” Johanna Chua, trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế các thị trường mới nổi, nói trong chương trình podcast của Citi tuần trước. R-star là lãi suất trung tính, tức mức lãi suất không kích thích cũng không kìm hãm tăng trưởng.

Phát hành tăng mạnh trong tháng 11?

Theo Neil Sun, nhà quản lý danh mục tại RBC Global Asset Management, dù nhu cầu huy động vốn của các tập đoàn đám mây gây ra tình trạng thị trường khó hấp thụ hết nguồn cung trong ngắn hạn, triển vọng chi đầu tư cho AI vẫn vững chắc, tạo nền tảng để hoạt động vay vốn tiếp tục ở quy mô lớn.

“Về cơ bản, hoạt động của họ vẫn rất tốt,” Sun nói trong cuộc phỏng vấn, đồng thời cho biết nhu cầu năng lực tính toán “vẫn rất mạnh.” Ông dự báo đầu tư AI sẽ tiếp tục sang năm 2027, bất chấp môi trường lãi suất cao hơn.

Giá trị phát hành vẫn còn dư địa tăng trong năm nay. Morgan Stanley dự báo hoạt động vay vốn sẽ sôi động trong tháng 11, nhất là sau diễn biến thất thường của hai tháng qua.

“Tháng 11 thực tế là một trong những tháng sôi động nhất năm về phát hành trái phiếu doanh nghiệp,” Matteo Benedetto, đồng trưởng bộ phận thu xếp phát hành trái phiếu hạng đầu tư khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi tại Morgan Stanley, cho biết. “Đây vẫn là cơ hội huy động vốn trước nhu cầu, nhất là với các doanh nghiệp đang thực hiện mua bán, sáp nhập hoặc đầu tư tài sản cố định và không thể chờ đợi.”