Đây chính là những cỗ máy tạo doanh thu đứng sau kế hoạch chi khoảng 750 tỉ USD cho AI của các công ty trong năm nay. Đáng chú ý, trong một số trường hợp, chính công nghệ mà các tập đoàn đặt cược toàn bộ tương lai vào lại đang cạnh tranh và bào mòn hoạt động kinh doanh truyền thống của họ.

Đầu tuần này, Alphabet, công ty mẹ của Google, công bố doanh thu quảng cáo từ công cụ tìm kiếm và các kênh khác, chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu, tăng với tốc độ thấp nhất trong năm quý. Dù vậy, công ty vẫn giữ nguyên dự báo chi tiêu vốn năm nay, lên tới 205 tỉ USD.

Hôm thứ Năm, Amazon.com cho biết tăng trưởng của cả mảng thương mại điện tử cốt lõi lẫn kinh doanh quảng cáo đều chậm lại trong quý trước. Công ty đồng thời nhắc lại kế hoạch chi khoảng 220 tỉ USD cho đầu tư vốn trong năm nay. Microsoft và Meta Platforms cũng giữ nguyên kế hoạch chi tiêu, dù kết quả kinh doanh cuối cùng đều không đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư.

Các báo cáo tài chính cùng những đợt bán tháo cổ phiếu sau đó cho thấy những căng thẳng ngày càng lớn trong quá trình chuyển đổi của Big Tech sang các sản phẩm vận hành bằng AI, cũng như chi phí cần thiết để thực hiện tham vọng này. Các công ty đang phát hành lượng nợ ở mức chưa từng có, bán cổ phần, ký những hợp đồng xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá hàng tỉ USD và chấp nhận các nghĩa vụ tài chính lên tới hàng ngàn tỉ USD trong tương lai để tài trợ cho quá trình xây dựng hạ tầng AI trên toàn cầu. Tất cả diễn ra trong lúc những sản phẩm mới bắt đầu làm suy giảm khả năng sinh lời và thu hút sự chú ý khỏi một số dịch vụ truyền thống.

Sự kiên nhẫn của nhà đầu tư đang cạn dần. Cổ phiếu Alphabet lao dốc với mức giảm kỷ lục hôm thứ Năm, thổi bay gần 500 tỉ USD giá trị vốn hóa thị trường. Cổ phiếu Amazon giảm 7% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Meta đã mất 10% giá trị kể từ khi công bố kết quả kinh doanh tuần trước. Khi đó, công ty thông báo sẽ đặt cược mạnh tay hơn vào AI, đồng thời cảnh báo ứng dụng AI tác nhân mới Muse đòi hỏi năng lực tính toán cực lớn.

Thị trường đang “đau đầu tìm lời giải cho câu hỏi toàn bộ khoản đầu tư này sẽ mang lại hiệu quả như thế nào”, Dan Morgan, nhà quản lý danh mục đầu tư cấp cao tại Synovus Trust, nhận định sau báo cáo kết quả kinh doanh của Alphabet.

Ngay cả Microsoft, công ty ghi nhận tăng trưởng mạnh ở mảng điện toán đám mây và duy trì mức chi tiêu trong tầm kiểm soát, cũng không tránh khỏi tác động tiêu cực từ làn sóng bán tháo. Cổ phiếu công ty ban đầu tăng mạnh sau khi Microsoft công bố doanh thu Azure, bộ phận điện toán đám mây được thị trường theo dõi sát sao, tăng 48%, đạt 33,2 tỉ USD trong quý kết thúc vào tháng 9. Tuy nhiên, đến khi thị trường đóng cửa hôm thứ Năm, toàn bộ mức tăng này đã bị xóa sạch, đưa cổ phiếu xuống thấp hơn 0,2%.

Kết quả kinh doanh của Amazon có nhiều yếu tố cần xem xét hơn. Năm ngoái, công ty tổ chức sự kiện mua sắm thường niên Prime Day trong quý III, nhưng năm nay chuyển sang quý II. Sự thay đổi này giải thích một phần đà giảm tốc. Tuy nhiên, các nhà phân tích đã điều chỉnh dự báo để tính đến yếu tố trên, nhưng kết quả thực tế vẫn thấp hơn kỳ vọng.

Mảng dịch vụ quảng cáo của tập đoàn thương mại điện tử ghi nhận tăng trưởng 11%, mức thấp nhất kể từ khi Amazon lần đầu tách riêng hoạt động này thành một hạng mục báo cáo vào năm 2022. Trong khi đó, doanh thu từ các cửa hàng trực tuyến chỉ tăng 2%, mức thấp nhất trong hơn ba năm, kể từ thời điểm người tiêu dùng quay lại thói quen chi tiêu trước đại dịch và hoạt động mua sắm trực tuyến hạ nhiệt.

Những kết quả này lấn át đà tăng trưởng của mảng điện toán đám mây Amazon, đồng thời làm gia tăng hoài nghi của nhà đầu tư về các khoản đầu tư AI đầy tham vọng của công ty.

Điện toán đám mây cũng là điểm sáng trong báo cáo của Google. Doanh thu bộ phận này tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận hoạt động tăng hơn ba lần. Thomas Kurian, Giám đốc điều hành bộ phận điện toán đám mây, lần đầu tham gia cuộc họp công bố kết quả kinh doanh, cho thấy tầm quan trọng ngày càng lớn của mảng này đối với chiến lược tương lai của Google.

Tuy nhiên, nhà đầu tư tập trung nhiều hơn vào những dấu hiệu rạn nứt xuất hiện trong Google Search, mảng kinh doanh được xem là huyết mạch của công ty. Để duy trì sức cạnh tranh khi các chatbot như ChatGPT ngày càng phổ biến, Google đã tích hợp thêm nhiều tính năng AI vào công cụ tìm kiếm, trong đó có một thẻ riêng mang tên AI Mode. Tuy nhiên, mức độ phổ biến ngày càng tăng của tính năng này lại gây sức ép lên khả năng sinh lời của Google Search.

Hôm thứ Tư, Philipp Schindler, Giám đốc kinh doanh của Google, thừa nhận công ty đang ghi nhận mức độ kiếm tiền thấp hơn đối với các truy vấn thông qua AI Mode. Thông tin này khiến cổ phiếu Google tiếp tục giảm. Schindler cho biết công ty đang tìm cách đưa thêm quảng cáo vào AI Mode và vẫn lạc quan về triển vọng phát triển của sản phẩm.

Trong năm nay, Google gặp khó khăn trong cuộc đua AI với hai công ty khởi nghiệp Anthropic và OpenAI. Mandeep Singh, nhà phân tích tại Bloomberg Intelligence, cho rằng Google nhiều khả năng sẽ lấy lại được mức lợi nhuận mà nhà đầu tư kỳ vọng khi công ty giành lại vị thế trong lĩnh vực phát triển mô hình AI.

“Trong quá trình chuyển đổi, đôi khi chúng ta quá tập trung vào những mảng kinh doanh tạo ra dòng tiền chủ lực”, Singh nói. “Xét đến tốc độ cải thiện biên lợi nhuận của mảng điện toán đám mây, tôi cho rằng sự kết hợp giữa mảng này và công cụ tìm kiếm, một khi cả hai đạt đến vị trí dẫn đầu về công nghệ, sẽ giúp khả năng sinh lời của Google trở lại mức trước đây”.

Gene Munster, đối tác điều hành tại Deepwater Asset Management, cho rằng việc các định dạng quảng cáo mới ban đầu có biên lợi nhuận thấp rồi dần cải thiện theo thời gian là điều phổ biến. Nhận định này được ông đưa ra khi đề cập đến khả năng kiếm tiền thấp hơn của AI Mode.

Thách thức lớn hơn đối với Google là phát triển các tác nhân AI có khả năng thay mặt người dùng thực hiện giao dịch mua sắm, qua đó thu một phần doanh thu từ những giao dịch này. Đây là mô hình kinh doanh mà nhiều nhân vật tại Thung lũng Silicon tin rằng sắp trở thành hiện thực, sau thành công của trợ lý cá nhân Muse của Meta.

“Cách làm cũ là sử dụng các đường dẫn màu xanh hoặc quảng cáo hiển thị để tác động đến hành vi người tiêu dùng”, Munster nói. “Cách làm mới là tìm cách tác động đến bot”.

Với sự hỗ trợ của Matt Day.