Các cuộc không kích vào các con tàu ngoài khơi Iraq đã khiến các cảng dầu của quốc gia này phải tạm dừng hoạt động. Những diễn biến mới nhất cho thấy sự gia tăng các hành động trả đũa từ phía Iran, làm tăng thêm sự bi quan rằng cuộc xung đột sẽ còn kéo dài.

Tình trạng tấn công tàu thuyền đã gia tăng mạnh mẽ trong những ngày gần đây. Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh cho biết vào hôm thứ Năm rằng một con tàu đã bị trúng một vật thể bay không xác định ngay phía bắc Jebel Ali thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), trong khi người phát ngôn của Hải quân Thái Lan cho biết một tàu chở hàng đã bị tấn công vào hôm thứ Tư. Con tàu Mayuree Naree treo cờ Thái Lan — một tàu chở hàng rời trọng tải 30.000 tấn — đang cố gắng rời khỏi eo biển Hormuz vào thời điểm đó.

Tổ chức Tiếp thị Dầu mỏ Nhà nước Iraq (SOMO) cho biết các tàu chở dầu bị tấn công trong lãnh hải của họ là tàu Safesea Vishnu treo cờ Quần đảo Marshall và tàu Zefyros treo cờ Malta. Theo ý kiến từ giám đốc Công ty Cảng biển Tổng hợp Iraq được hãng thông tấn Iraqi News trích dẫn, quốc gia này đã dừng hoạt động tại các cảng dầu.

"Sự việc này tác động tiêu cực đến an ninh và kinh tế của Iraq, đồng thời đe dọa đến an toàn hàng hải và các hoạt động dầu khí trong lãnh hải Iraq," SOMO cho biết trong một tuyên bố.

Các con tàu cũng được lệnh rời khỏi cảng dầu Mina Al Fahal ở Oman như một biện pháp phòng ngừa. Theo tuyên bố gửi qua email từ Sàn giao dịch Hàng hóa Vịnh (GME), cảng này đã mở cửa trở lại sau vài giờ, các hoạt động và việc bốc dỡ hàng hiện đang tiếp tục như bình thường. Tuy nhiên, việc sơ tán tại Mina Al Fahal, nằm ngoài eo biển Hormuz, cho thấy xung đột đang mở rộng, đe dọa cả những cảng hiếm hoi mà dầu mỏ Trung Đông vẫn có thể được vận chuyển đi.

Sự gián đoạn tại Oman làm dấy lên "lo ngại về nguồn cung khu vực rộng lớn hơn," Warren Patterson, trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại ING Groep NV cho biết. "Thị trường sẽ phải bắt đầu lo lắng về nhiều thứ hơn là chỉ dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz."

Giá dầu thô Brent tiêu chuẩn toàn cầu đã tăng tới 10% vào thứ Năm khi cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ hơn. Ngay cả thông tin về việc xả kho dự trữ lịch sử 400 triệu thùng do Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) phối hợp thực hiện cũng không thể làm hạ nhiệt đà tăng giá. Quy mô kỷ lục của đợt xả kho này có thể đã làm một số nhà đầu tư hoảng sợ, xét đến việc cuộc chiến mới chỉ diễn ra chưa đầy hai tuần.

Lệnh sơ tán tại Mina Al Fahal được đưa ra sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone) vào các cảng khác trong nước vào thứ Tư. Drone cũng đã tấn công các bồn chứa nhiên liệu tại Cảng Salalah, trong khi những chiếc khác bị đánh chặn, theo hãng thông tấn nhà nước Oman News Agency dẫn nguồn tin an ninh. Salalah kể từ đó đã tạm dừng hoạt động tại các cảng container và hàng rời, trong khi các cảng khác của Oman như Duqm vẫn hoạt động bình thường, theo báo cáo từ Inchcape Shipping Services.

"Chúng tôi từng nghĩ rằng kịch bản tồi tệ nhất đã xảy ra khi eo biển Hormuz trên thực tế đã bị đóng cửa gần hai tuần," Xu Muyu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại công ty trí tuệ dữ liệu Kpler Ltd nói. Nhưng việc sơ tán hải quân ở Oman "cho thấy tình hình có thể còn xấu đi hơn nữa."

Khoảng 1 triệu thùng dầu mỗi ngày của Oman được xuất khẩu từ Mina Al Fahal, theo Kpler. Loại dầu này được định giá khoảng 132 USD/thùng vào thứ Năm, cao hơn nhiều so với mức chuẩn Brent toàn cầu hiện đang ở mức gần 96 USD/thùng.

Sự gián đoạn tại các cảng xuất khẩu dầu thô của Oman cũng rất quan trọng vì đây là một trong hai loại dầu vẫn có thể được dùng để thiết lập giá chuẩn Dubai của Trung Đông, từ đó xác định giá trị của hầu hết nguồn cung trong khu vực. Các loại dầu bốc hàng từ bên trong Vịnh Ba Tư đã bị S&P Global Energy loại khỏi cơ chế định giá vào tuần trước.

Việc đóng cửa trên thực tế eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp nơi 1/5 lượng dầu thế giới đi qua, đã khiến Iraq, Kuwait và Saudi Arabia phải cắt giảm sản lượng. Việc bốc hàng vẫn tiếp tục tại Fujairah, cảng xuất khẩu chính của UAE nằm ngoài eo biển, nhưng một số chủ tàu đang tránh cảng này do rủi ro bị tấn công. Trong khi đó, Saudi Arabia đang gửi dầu qua đường ống đến Yanbu trên bờ Biển Đỏ.

"Mặc dù chúng ta sắp thấy một đợt xả kho dự trữ khẩn cấp phối hợp kỷ lục, nhưng tốc độ đưa nguồn cung này ra thị trường chỉ bù đắp được một phần nhỏ tổn thất nguồn cung mà chúng ta đang chứng kiến," Patterson của ING nhận định.

— Với sự hỗ trợ từ Rong Wei Neo, Sherif Tarek, và Anthony Di Paola