Tháng 6 năm nay, FIFA World Cup sẽ diễn ra trên quy mô chưa từng có với 16 thành phố tổ chức 48 đội tuyển, 104 trận đấu và ba quốc gia đồng đăng cai gồm Mỹ, Canada và Mexico, đồng nghĩa với việc hàng triệu cổ động viên sẽ phải “đau đầu” lên kế hoạch di chuyển xuyên biên giới để tận hưởng giải đấu thể thao bốn năm mới có một lần này.

Giá vé phân tầng và việc nhiều quốc gia trong cùng một giải đấu khiến du khách buộc phải tính toán ngân sách cũng như tự thiết kế lịch trình di chuyển, lưu trú và trải nghiệm World Cup 2026 phù hợp nhất. Việc đi lại giữa Mỹ, Canada và Mexico đòi hỏi người hâm mộ phải chuẩn bị kỹ về visa, chuyến bay nối chuyến và thủ tục xuất nhập cảnh. Trong khi khách sạn và dịch vụ tại các thành phố đăng cai như New York-New Jersey, Los Angeles, Toronto hay Mexico City cũng đã chuẩn bị sẵn tinh thần đón tiếp lượng khách du lịch lớn trong suốt mùa giải, nhiều hãng bay quốc tế và nội địa khu vực Bắc Mỹ cũng hứa hẹn mở rộng công suất phục vụ fan bóng đá từ khắp hành tinh.

Dường như cả một ngành công nghiệp du lịch đang tập trung vào một sự kiện tưởng chỉ đơn thuần nói về thể thao, nhưng cứ tưởng tượng một du khách mua vé xem World Cup trong năm 2026 ở Bắc Mỹ xa xôi, có lẽ chẳng ai chỉ muốn đến xem trận đấu rồi về phòng khách sạn.

Bạn sẽ thấy họ ban ngày nghỉ ngơi ở hồ bơi khách sạn, đi mua sắm, ăn uống ở những nhà hàng Michelin, buổi tối hò reo cổ vũ đội họ yêu thích. Rồi nếu đội nhà thắng, họ chắc chắn sẽ muốn đến một quán bar hay club nào đó để ăn mừng. World Cup 2026 trở thành “cái cớ” không thể hợp lý hơn cho một kỳ nghỉ được thiết kế xung quanh trải nghiệm thể thao.

Du lịch thể thao từ chỗ đi đến một nơi để xem trận đấu trở thành hệ sinh thái trải nghiệm tròn trịa. Một trận đấu có thể chỉ kéo dài 90 phút, nhưng những khoản chi tiêu xung quanh nó có thể kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần. Chính nhu cầu tiêu tiền và tận hưởng này là động lực thúc đẩy một xu hướng trọng tâm của du lịch toàn cầu, kết hợp giữa du lịch và thể thao để một chuyến đi trở thành “Sportcation” đúng nghĩa.

Từ FIFA World Cup 2026 đến Formula 1

Không giống các kỳ World Cup trước thường tập trung trong một quốc gia, phiên bản Bắc Mỹ cho phép người hâm mộ tạo cả một hành trình xuyên biên giới cho kỳ nghỉ mùa hè. Một cổ động viên có thể bắt đầu ở Mexico City, bay đến Dallas cho vòng knock-out, rồi kết thúc tại Miami hoặc New York cho trận chung kết.

Một gia đình đến từ châu Á có thể biến World Cup thành kỳ nghỉ kéo dài hai tuần kết hợp bóng đá, khám phá cảnh quan, mua sắm xa xỉ phẩm và tận hưởng dịch vụ nghỉ dưỡng ở những khách sạn tiếng tăm. Những vị khách du lịch hạng sang chắc chắn cũng chẳng thể làm ngơ trước những dịch vụ du lịch xa xỉ như thuê trực thăng bay qua Mahattan, hay nghỉ ở phòng suites ở Aman New York… Những nhu cầu thú vị của những vị khách du lịch kiêm người hâm mộ World Cup 2026 cũng hứa hẹn kiến tạo “mỏ vàng” cho nhiều ngành dịch vụ theo cách ít ai ngờ tới.

Trong khi khách sạn hưởng lợi từ việc khách đặt phòng theo lịch cố định, ít nhạy cảm về giá hơn và có xu hướng kéo dài kỳ nghỉ, các hãng hàng không chào đón lượng khách chẳng ngại chi trả vé máy bay đắt hơn thông thường chỉ để “chạy” theo trận đấu…

Càng đến gần World Cup 2026, người hâm mộ lại càng nóng lòng hơn cả. Đây không chỉ là giải đấu lớn nhất trong lịch sử FIFA mà còn là một trong những sự kiện tầm cỡ nhất hành tinh có khả năng kích hoạt du lịch mạnh nhất thế giới.

Theo một báo cáo của FIFA và World Trade Organization, sự kiện này được kỳ vọng sẽ thu hút 6,5 triệu du khách, với tổng mức chi tiêu có thể lên tới 13,9 tỉ USD, đồng thời tạo ra 80,1 tỉ USD tổng sản lượng kinh tế và đóng góp 40,9 tỉ USD vào tổng GDP toàn cầu nếu tính cả chi tiêu trực tiếp lẫn hiệu ứng lan tỏa. Dù định nghĩa Sportcation mới chỉ manh nha trở thành xu hướng toàn cầu trong vài năm trở lại đây, giá trị kinh tế từ loại hình du lịch này là điều ít nhà kinh tế hay hiệp hội du lịch nào có thể làm ngơ.

Thậm chí có những môn thể thao đã sớm hoàn thiện mô hình Sportcation trong nhiều thập kỷ, điển hình như Formula 1. Monaco Grand Prix từ lâu đã là biểu tượng của hoạt động du lịch diễn ra trong một giải đua cuối tuần. Nhưng trong những năm gần đây, Miami, Las Vegas, Singapore hay Abu Dhabi đã chứng minh F1 không chỉ là thể thao mà là một chiến dịch kích hoạt dịch vụ hiếu khách trên toàn thành phố. Las Vegas Grand Prix 2023 từng được ước tính tạo ra hơn 1,2 tỉ USD tác động kinh tế cho thành phố, với giá phòng khách sạn tăng mạnh, nhà hàng kín chỗ và thương hiệu xa xỉ đồng loạt tổ chức sự kiện truyền thông.

Singapore Grand Prix cũng tạo ra hiệu ứng tương tự. Giải đua ở Singapore vào tháng 10.2025 đã khởi động từ sớm với hàng loạt sự kiện gặp gỡ các tay đua kết hợp với nhãn hàng, khách du lịch săn vé máy bay đặt phòng khách sạn từ trước đó cả nửa năm, người đến xem giải đua cũng kết hợp luôn xem buổi trình diễn mở màn và kết thúc của tên tuổi âm nhạc hàng đầu thế giới là Elton John và G-Dragon.

Singapore Grand Prix 2025 đã tạo ra hơn 2,2 tỉ SGD doanh thu du lịch gia tăng cho nền kinh tế Singapore, chủ yếu đến từ chi tiêu cho khách sạn, ẩm thực, mua sắm và các hoạt động giải trí, thậm chí còn tạo hiệu ứng lan tỏa cho du lịch khu vực, khi nhiều du khách quốc tế tiếp tục hành trình sang Nhật Bản, Thái Lan hoặc Indonesia.

Những chặng đua Công thức 1 không chỉ mang lại doanh thu từ vé mà còn kích hoạt du lịch hạng sang đến từ khách VIP, doanh nhân, giới siêu giàu đến cộng đồng người hâm mộ quốc tế. Thực tế này thúc đẩy nhà tổ chức ra mắt cả một gói vé kết hợp lưu trú 5-6 sao và trải nghiệm có giá từ vài nghìn đến hàng chục ngàn USD.

Tennis, dù vận hành theo một hướng đi khác nhưng cũng hiệu quả không kém. Wimbledon, Roland-Garros, US Open hay Australian Open biến cả mùa giải thành lịch trình du lịch. Du khách lên kế hoạch đến London vào mùa Wimbledon, đến Paris vào Roland-Garros hay đến Melbourne cho Australian Open rồi kết hợp với tham quan thành phố, đi mua sắm, ăn uống và thưởng lãm văn hoá.

Những môn thể thao mà người tham gia phải trực tiếp di chuyển tới địa điểm thi đấu cũng trở thành một nhánh tăng trưởng mạnh của sportcation. Từ New York Marathon “mang tiền về cho New York” nhờ vào cả người chạy lẫn gia đình, bạn bè và cổ động viên đi cùng, Berlin Marathon, Tokyo Marathon hay London Marathon cũng tạo ra mô hình tương tự, nơi người tham gia đến trước vài ngày, ở lại thêm và tiêu dùng như bất kỳ du khách thông thường nào trong khu vực.

Hai hình thức sportcation lâu đời nhất là golf và trượt tuyết cũng tiếp tục cho thấy sức mạnh của những vị khách du lịch hạng sang. Những giải đấu golf như The Open, St Andrews, Aspen, Courchevel hay Verbier thậm chí hiện diện như một hệ sinh thái gồm nghỉ dưỡng ở resort, ăn tối cao cấp, bán lẻ xa xỉ, spa và hoạt động ngoài trời. Tại nhiều điểm đến trượt tuyết “kinh điển” ở Áo, Pháp, Thuỵ Sĩ hay Nhật Bản, doanh thu từ lưu trú, bán lẻ và dịch vụ bổ trợ thậm chí lớn hơn nhiều so với doanh thu trực tiếp từ việc đưa du khách lên núi trượt tuyết. Và nếu nhìn vào lịch trình lịch sự kiện thể thao dày đặc của năm 2026, đây chính là thời điểm vàng của du lịch xung quanh một giải đấu thể thao.

Hấp lực của “Sportcation”

Sportcation hứa hẹn một cảm xúc mới cho nền kinh tế trải nghiệm. Ở đó, điểm đến chính thức trở thành một phần của khoảnh khắc thể thao người hâm mộ yêu thích, và chính sự kiện thể thao là điểm khởi đầu của hành trình.

Quả thực, sportcation thực chất là một dạng du lịch được thúc đẩy bởi sự kiện, với yếu tố thời điểm và cảm xúc đóng vai trò quyết định. Khác với nghỉ dưỡng thông thường, có thể dời sang tháng sau hay mùa sau, các sự kiện như chung kết Grand Slam, cuối tuần đua Formula 1, World Cup hay một giải marathon lớn chỉ diễn ra vào một thời điểm cụ thể. Điều đó khiến du khách ít trì hoãn hơn và sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn để có mặt đúng lúc. Họ cũng là những người có xu hướng chi thêm cho ăn uống, giải trí, mua sắm và các trải nghiệm cao cấp.

Một trong những động lực lớn nhất đằng sau sportcation là sự thay đổi trong cách con người định nghĩa kỳ nghỉ. Sau đại dịch, du khách toàn cầu dịch chuyển mạnh khỏi mô hình nghỉ dưỡng thụ động. Việc chỉ quanh quẩn ở khu nghỉ dưỡng không còn đủ hấp dẫn với một thế hệ tiêu dùng mới vốn coi trải nghiệm là thước đo giá trị.

Đặc biệt, thế hệ Millennials và Gen Z thúc đẩy xu hướng này, với thói quen lên kế hoạch du lịch xoay quanh những sự kiện văn hoá và thể thao quan trọng như buổi trình diễn của thần tượng, lễ hội âm nhạc, giải chạy marathon, giải đấu lớn, hay những khoảnh khắc văn hóa mang tính cộng đồng. Việc được hiện diện ở chính xác khoảnh khắc đó ngày càng quan trọng không kém, thậm chí còn hơn cả nghỉ ngơi.

Một trận đấu mang đến thứ mà nghỉ dưỡng thông thường khó tạo ra, là cảm giác phấn khích, tính cộng đồng và trải nghiệm của một khoảnh khắc không thể lặp lại. Một kỳ nghỉ biển có thể đẹp, nhưng xem trận chung kết tại sân vận động, sống giữa hàng chục ngàn cổ động viên, chia sẻ cảm xúc chiến thắng hay thất bại tạo ra một ký ức có giá trị cảm xúc cao hơn rất nhiều.

Trong nền kinh tế trải nghiệm, chính cảm xúc là yếu tố thúc đẩy chi tiêu và nhu cầu tận hưởng trọn vẹn hơn. Những tưởng sportcation chỉ dành cho người hâm mộ thể thao. Nhưng, động lực cảm xúc đó đang khiến xu hướng này vượt khỏi phạm vi của thể thao thuần túy để chạm đến cả nhóm du khách phong cách sống. Họ có thể không phải người hâm mộ F1 cuồng nhiệt nhưng vẫn muốn trải nghiệm một F1 cuối tuần ở Singapore như một biểu tượng phong cách sống.

Thị trường du lịch thể thao toàn cầu, theo Allied Market Research, được định giá khoảng 564 tỉ USD vào năm 2023 và dự báo có thể vượt 1.300 tỉ USD trước năm 2032, trở thành một trong những phân khúc tăng trưởng nhanh nhất của ngành du lịch. Điều này khiến đây trở thành một phân khúc kinh tế độc lập với sự tham gia của hãng hàng không, chuỗi khách sạn, thương hiệu xa xỉ, cơ quan xúc tiến du lịch và các nền tảng đặt dịch vụ.

Không có ngành nào hưởng lợi từ sportcation nhanh bằng khách sạn. Khách du lịch theo sự kiện thường đặt phòng theo lịch cố định, chấp nhận giá cao và dễ chi thêm cho các dịch vụ cao cấp. Điều này giúp khách sạn không chỉ tăng tỉ lệ lấp đầy mà còn tăng doanh thu trên mỗi khách. Tại những tuần đua Formula 1, nhiều khách sạn hạng sang có thể tăng giá phòng lên nhiều lần nhưng vẫn kín khách. Trong các tuần diễn ra Grand Slam hoặc World Cup, các hạng phòng cao cấp, khu vực lounge riêng, dịch vụ concierge hay gói ăn uống cao cấp thường bán rất nhanh và có mức giá không hề rẻ.

Nhiều tập đoàn khách sạn chủ động thiết kế các gói dịch vụ riêng cho khách du lịch thể thao với xe đưa đón VIP, hỗ trợ vé, spa phục hồi, thực đơn theo chủ đề và độc quyền tiếp cận. Ngược lại, nhiều đội thể thao, nhà tổ chức các sự kiện và giải đấu tìm kiếm những đối tác chiến lược, đặc biệt trong nhóm khách sạn.

Năm 2026, World of Hyatt trở thành đối tác lưu trú chính thức của đội đua Audi Revolut F1 Team, đưa trải nghiệm Formula 1 ra khỏi đường đua bằng những gói dịch vụ được thiết kế như một phần mở rộng như tour paddock hậu trường, gặp gỡ tay đua, lounge riêng, hành trình lưu trú cao cấp tại các điểm đến Grand Prix và thậm chí cho phép thành viên dùng điểm thưởng để đổi lấy các trải nghiệm motorsport độc quyền.

Marriott Bonvoy nhiều năm qua cũng tận dụng quan hệ đối tác với Mercedes-AMG PETRONAS F1 Team để phát triển Marriott Bonvoy Moments nhằm biến chương trình khách hàng thân thiết trở thành tấm “vé vào cửa” cho những trải nghiệm độc quyền.

Nhiều thương hiệu khách sạn còn thiết kế chính sản phẩm lưu trú xoay quanh sự kiện thể thao thay vì chỉ phục vụ nhu cầu ở lại qua đêm. Tại Anh, Blackpool FC Stadium Hotel hay DoubleTree by Hilton Coventry Building Society Arena cung cấp các phòng nhìn thẳng xuống sân, cho phép khách xem trận đấu ngay từ giường ngủ. Tại Munich, Marriott từng hợp tác với FC Bayern để mở các phòng nghỉ hạng sang bên trong Allianz Arena cho những khách cao cấp và thành viên đặc biệt. Ở những phòng nghỉ độc đáo này, không gian nghỉ dưỡng cũng chính là một phần của trải nghiệm sự kiện.

Các tập đoàn lớn cũng đang mở rộng chiến lược này trên quy mô toàn cầu. IHG Hotels & Resorts là đối tác chính thức của Major League Soccer, U.S. Open và Six Nations Rugby; Marriott sở hữu hơn 30 thương hiệu khách sạn nhưng kết nối toàn bộ hệ sinh thái qua nền tảng du lịch để biến thể thao thành động lực giữ chân khách hàng. Hyatt thì tận dụng danh mục khách sạn tại những thành phố đăng cai Grand Prix để tạo các gói kỳ nghỉ cuối tuần kết hợp lưu trú, F&B, đời sống về đêm và hoạt động độc quyền. Trong kỷ nguyên sportcation, khách sạn không chỉ bán phòng, mà bán quyền tiếp cận và trải nghiệm hậu trường của một sự kiện thể thao toàn cầu.

Trong quá khứ, ngành du lịch cạnh tranh bằng cảnh đẹp, khách sạn sang hay trải nghiệm nghỉ dưỡng. Ở viễn cảnh các điểm đến ngày càng giống nhau về tiện nghi, điều quan trọng không còn chỉ là nơi đó đẹp đến đâu, mà là lý do khiến người ta quyết định lên đường ngay lúc này, ở lại lâu hơn, và chi tiền nhiều hơn. Thể thao là một trong những lý do thuyết phục như vậy.