Trong bức tranh đó, đầu tư công tiếp tục được xem là một trụ cột quan trọng, không chỉ để hỗ trợ tăng trưởng trước mắt mà còn tạo nền tảng cho năng suất và năng lực cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế.

Theo phân tích của TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, đầu tư công có tác động lan tỏa đáng kể. Nghiên cứu giai đoạn 2010.2024 cho thấy, mỗi 1% GDP vốn đầu tư công tăng thêm có thể đóng góp khoảng 0,2% tăng trưởng GDP trong năm đầu và tạo hiệu ứng cộng dồn lên tới 0,85% trong bốn năm tiếp theo. Điều này cho thấy vai trò dẫn dắt của đầu tư công đối với khu vực tư nhân và toàn bộ dòng chảy kinh tế.

Hiện tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Việt Nam tương đương khoảng 33% GDP, trong đó đầu tư công chiếm gần 10% GDP. Với mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, nền kinh tế vẫn cần dựa nhiều vào động lực này. Theo một kịch bản giả định, nếu GDP thực tăng 10% và lạm phát khoảng 4%, quy mô nền kinh tế theo giá hiện hành có thể vượt 14 triệu tỷ đồng. Khi đó, để nâng tỷ lệ đầu tư toàn xã hội lên 40% GDP, nhu cầu vốn ước khoảng 5,8 triệu tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công vào khoảng 1,65 triệu tỷ đồng.

Ở kịch bản thận trọng hơn, Bộ Tài chính ước tính tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2026 vào khoảng 4,93 triệu tỷ đồng, tương đương 33.33,7% GDP, tăng gần 19% so với năm 2025. Dù thấp hơn so với kịch bản trên, đây vẫn là áp lực huy động nguồn lực rất lớn.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2025, triển vọng 2026, ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, cho rằng thách thức không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở cách phân bổ và sử dụng. Theo ông, đầu tư công cần được đánh giá dựa trên khả năng tạo tăng trưởng cho các năm sau, thay vì chỉ tập trung vào danh mục công trình.

Ông Hiển cũng lưu ý dư địa chính sách tiền tệ đang thu hẹp, trong khi nền kinh tế vẫn phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng. Điều này đặt ra yêu cầu phát triển cân bằng hơn các trụ cột của thị trường tài chính, nhất là thị trường vốn, để chia sẻ gánh nặng cung ứng vốn trung và dài hạn.

Ở góc độ thực thi, TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn cho rằng hiệu quả đầu tư công phụ thuộc lớn vào tiến độ và chất lượng giải ngân. Giải ngân chậm không chỉ làm giảm tác dụng kích cầu mà còn kéo dài thời gian hình thành năng lực sản xuất mới, đặc biệt với các dự án hạ tầng quy mô lớn.

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung nhấn mạnh chính sách tài khóa cần tiếp tục được điều hành chủ động, bền vững, ưu tiên chi cho đầu tư phát triển và an sinh xã hội, đồng thời tăng cường phối hợp với chính sách tiền tệ. Về dài hạn, cải cách thể chế và hoàn thiện môi trường pháp lý minh bạch được xem là điều kiện then chốt để sử dụng hiệu quả nguồn lực và thu hút các nhà đầu tư chiến lược.