Sau giai đoạn thí điểm và thực hiện chính thức, bảo hiểm nông nghiệp đã đạt một số kết quả nhất định, song mức độ tham gia còn hạn chế. Người sản xuất nông nghiệp vẫn dè dặt do thu nhập bấp bênh và nhận thức về công cụ bảo hiểm chưa đầy đủ. Trong khi đó, doanh nghiệp bảo hiểm đối mặt rủi ro lớn vì lĩnh vực này chịu tác động mạnh từ thiên tai, dịch bệnh và biến động khí hậu, đòi hỏi năng lực tài chính và quản trị rủi ro cao.

Theo Bộ Tài chính, nhóm tham gia chủ yếu hiện nay là hộ nghèo và cận nghèo, còn các hộ sản xuất khác và tổ chức sản xuất tham gia với tỉ lệ thấp. Vì vậy, việc điều chỉnh chính sách theo hướng tăng hỗ trợ được xem là giải pháp quan trọng để mở rộng diện bao phủ.

Dự thảo đề xuất nâng mức hỗ trợ phí bảo hiểm cho hộ nghèo lên tối đa 95%, cao hơn quy định hiện hành. Hộ cận nghèo và cá nhân sản xuất nông nghiệp khác dự kiến được hỗ trợ 50%, trong khi các tổ chức sản xuất nông nghiệp được hỗ trợ 30%. Cách tiếp cận này nhấn mạnh yếu tố an sinh xã hội, đồng thời tạo động lực để nhiều đối tượng tham gia hơn.

Một điểm mới đáng chú ý là cơ chế cho phép tổ chức tín dụng cho vay phần phí bảo hiểm mà người dân phải tự đóng. Hợp đồng bảo hiểm có thể được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay này. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này sẽ giúp nông dân giảm áp lực tài chính ban đầu và thuận lợi hơn khi tiếp cận chính sách.

Về phân cấp, dự thảo trao quyền chủ động cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc xác định địa bàn, đối tượng và loại rủi ro được hỗ trợ. Việc này nhằm bảo đảm chính sách phù hợp với đặc thù sản xuất từng vùng, tăng tính linh hoạt và trách nhiệm của địa phương.

Ở góc độ kỹ thuật, dự thảo bổ sung quy định về bảo hiểm theo chỉ số thời tiết và chỉ số viễn thám. Theo đó, bồi thường sẽ căn cứ vào các dữ liệu khách quan như lượng mưa, tốc độ gió hoặc thông tin từ vệ tinh, thay vì hoàn toàn dựa vào giám định thiệt hại thực tế. Cơ chế này được kỳ vọng rút ngắn thời gian chi trả và giảm tranh chấp khi xảy ra rủi ro.

Bộ Tài chính ước tính kinh phí hỗ trợ từ ngân sách cho chính sách bảo hiểm nông nghiệp khoảng 151,8 tỉ đồng mỗi năm. Nhân lực thực hiện tại địa phương dự kiến bố trí theo hình thức kiêm nhiệm để bảo đảm bộ máy gọn nhẹ.

Hiện cơ quan soạn thảo đang tổng hợp ý kiến của các bộ, ngành và 34 tỉnh, thành phố trước khi hoàn thiện hồ sơ, dự kiến trình Chính phủ xem xét ban hành trong năm 2026. Việc sửa đổi nghị định được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho thị trường bảo hiểm nông nghiệp, góp phần ổn định sản xuất và đời sống nông dân trong bối cảnh rủi ro ngày càng gia tăng.