Những vệt mây ngưng tụ trắng xóa (contrails) thường kéo vệt sau máy bay khi bay ở độ cao lớn, được tạo thành từ hơi nước đóng băng bám vào các hạt khí thải động cơ. Mặc dù chúng làm ảnh hưởng đến bầu trời xanh và là nguồn gốc của nhiều thuyết âm mưu, nhưng rủi ro chính của chúng lại là đến môi trường do vấn đề giữ nhiệt, chúng giống như những đám mây li ti hình thành tự nhiên. Theo Google, những vệt mây ngưng tụ này đã ảnh hưởng đến khoảng một phần ba tổng tác động khí hậu của ngành hàng không.

Tuy nhiên, hai công ty cũng cho biết rằng tác động này có thể giảm đáng kể dựa trên các thử nghiệm vận hành giai đoạn đầu, được thực hiện vào cuối năm 2025 trên vài chục tuyến bay của Cathay bằng thuật toán AI của Google. Dự án thí điểm đã giảm 40% tác động gây nóng lên toàn cầu của vệt mây ngưng tụ, bằng cách nhắc nhở phi công tránh các khu vực khí quyển thuận lợi cho sự hình thành của chúng.

Giải pháp hiện được cung cấp miễn phí của Google là kết hợp các mô hình AI dự báo, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu thời tiết để xác định các vùng dễ tạo vệt mây ngưng tụ. Thông tin sau đó được chuyển thành dữ liệu có ích cho quá trình vận hành: các đề xuất điều chỉnh độ cao giúp người lập kế hoạch bay và phi hành đoàn tránh khỏi các khu vực nhất định, tương tự như cách máy bay thường chuyển hướng hoặc đổi độ cao để tránh các vùng nhiễu động.

Cathay là đối tác hàng không đầu tiên của Google tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đã thử nghiệm công nghệ giảm thiểu vệt mây ngưng tụ bằng AI này, đồng thời là đối tác đầu tiên trên thế giới thử nghiệm việc né tránh vệt mây ngưng tụ trên các chuyến bay siêu đường dài. Trước đây, Google từng hợp tác với American Airlines Group Inc. trong các thử nghiệm tương tự.

"Sự hợp tác của chúng tôi với Google kết hợp những gì tốt nhất giữa công nghệ và chuyên môn vận hành, chứng minh cách dữ liệu, AI và sự đổi mới có thể áp dụng để giải quyết các thách thức thực tế ở quy mô lớn," Lawrence Fong, giám đốc công nghệ thông tin và kỹ thuật số tại Cathay, cho biết trong một tuyên bố.

Đối với các hãng hàng không đang tìm cách cắt giảm tác động đến khí hậu, nghiên cứu này đã mở ra một hướng đi mới bên cạnh việc cải thiện hiệu suất máy bay và thử nghiệm nhiên liệu bền vững.

"Giải pháp khí hậu này hiện khả thi với ngành hàng không cho đội bay hiện có của họ và bất kỳ loại nhiên liệu nào họ đang sử dụng. Nó cực kỳ rẻ và hiệu quả." Kemal Armada, quản lý dự án nghiên cứu vệt mây ngưng tụ của Google tại Zurich, cho biết trong một cuộc phỏng vấn. 

Theo Armada, chỉ với sự thay đổi nhỏ về độ cao, được thực hiện đúng thời điểm và trong điều kiện khí quyển phù hợp, có thể ngăn chặn sự hình thành mây trong nhiều giờ. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý về những thách thức đối với việc triển khai trên quy mô rộng hơn trong ngành hàng không, bao gồm các yêu cầu pháp lý, hạn chế về vùng trời cũng như các cân nhắc vận hành tập trung vào chi phí và an toàn của chính các hãng hàng không.

Hai công ty cho biết, giai đoạn thử nghiệm thứ hai với quy mô mở rộng hơn sẽ bắt đầu vào tuần này trên khắp các mạng lưới nội Á, xuyên Thái Bình Dương và cực địa của hãng Cathay có trụ sở tại Hồng Kông. Mục tiêu là thu thập thêm dữ liệu vận hành lớn hơn nữa để có bức tranh rõ ràng về những nơi có thể né tránh vệt mây ngưng tụ phát huy hiệu quả, những nơi không hiệu quả trên các chuyến bay siêu đường dài.