Gói kích thích kinh tế mới nhất của Trung Quốc dường như được thiết kế để giữ tăng trưởng đúng quỹ đạo mục tiêu, thay vì tạo ra một đợt phục hồi trên diện rộng. Điều này đồng nghĩa những điểm yếu nền tảng của nhu cầu trong nước phần lớn vẫn chưa được giải quyết.

Các cơ quan chính phủ đã công bố trợ cấp thế chấp và mở rộng hỗ trợ từ ngân hàng trung ương sau khi thị trường đóng cửa hôm thứ Ba. Một ngày trước đó, Quốc vụ viện Trung Quốc, tức nội các nước này, cam kết đưa ra "một gói chính sách bổ sung thiết thực và hiệu quả" nhằm đạt các mục tiêu phát triển kinh tế và xã hội trong năm nay.

Những động thái trên tạo thành nỗ lực kích thích lớn nhất kể từ tháng 9.2024 và làm tăng khả năng Trung Quốc đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 4,5%-5%, sau khi tốc độ tăng trưởng trong quý trước giảm xuống dưới khoảng này. Tuy nhiên, các biện pháp được công bố cho đến nay vẫn mang tính mục tiêu, phản ánh mong muốn của các nhà hoạch định chính sách trong việc ổn định tăng trưởng mà không chuyển sang mở rộng tài khóa trên diện rộng.

"Biện pháp này sẽ thúc đẩy tăng trưởng đủ để đạt cận dưới" của khoảng mục tiêu, Duncan Wrigley, kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Pantheon Macroeconomics, cho biết. Tuy nhiên, ông nói rằng "nó sẽ không giải quyết được những mất cân đối mang tính cơ cấu của Trung Quốc, với nhu cầu trong nước trì trệ và sự phụ thuộc lớn vào xuất khẩu", quan điểm được nhiều người chia sẻ.

Như thường lệ, đầu tư đang nổi lên là trọng tâm của kế hoạch kích thích mới, trong đó chính sách tài khóa được kỳ vọng sẽ đóng vai trò chủ lực. Quốc vụ viện đã gợi ý việc sử dụng các hạn ngạch trái phiếu địa phương chưa được triển khai từ những năm trước.

Các nhà kinh tế nhìn chung dự đoán chính quyền địa phương sẽ được phép sử dụng 500 tỉ nhân dân tệ (74,6 tỉ USD) trong số hạn ngạch trái phiếu chưa dùng, tương đương khoảng một nửa tổng hạn ngạch vẫn còn khả dụng. Mức này tương tự những gì đã được cấp lần lượt trong năm 2024 và 2025.

Zhaopeng Xing, chiến lược gia cấp cao về Trung Quốc tại Australia & New Zealand Banking Group, cho biết chính phủ có thể công bố thêm chi tiết về các biện pháp trước khi cả nước bước vào kỳ nghỉ kéo dài một tuần từ thứ Năm. Ông nói bối cảnh rộng hơn là giới chức đang ưu tiên ổn định trước một cuộc họp quan trọng của Đảng Cộng sản cầm quyền vào tháng tới.

Duncan Wrigley tại Pantheon Macroeconomics cho biết do khoảng cách giữa tăng trưởng gần đây và mục tiêu chính thức chỉ là 0,2 điểm phần trăm, so với mức 0,3-0,4 điểm phần trăm vào năm 2024, các nỗ lực trong năm nay không cần phải mạnh tay như trước.

Xing nêu thêm một yếu tố liên quan đến quy mô của gói hỗ trợ: "Chính sách tiền tệ bị hạn chế bởi môi trường lãi suất bên ngoài." Nói cách khác, bất kỳ đợt cắt giảm lãi suất lớn nào của PBOC trong thời điểm cục Dự trữ Liên bang Mỹ đang tăng lãi suất điều hành cũng có thể gây áp lực giảm lên tỉ giá của Trung Quốc và thúc đẩy dòng vốn chảy ra.

Theo các nhà kinh tế Morgan Stanley do Robin Xing dẫn đầu, vấn đề là một gói hỗ trợ khiêm tốn khó có thể làm thay đổi xu hướng các hộ gia đình và chính quyền địa phương Trung Quốc tập trung giảm đòn bẩy.

Các biện pháp hỗ trợ nhà ở được công bố hôm thứ Ba được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho các thành phố cấp thấp hơn, do chính phủ đã đặt ra các giới hạn về diện tích sàn và giá trị bất động sản để đủ điều kiện nhận trợ cấp thế chấp mới. Tuy nhiên, những biện pháp này được cho là còn kém xa một gói giải cứu toàn diện cho thị trường bất động sản, nơi cuộc suy thoái nghiêm trọng tiếp tục làm tổn hại nguồn thu của chính quyền địa phương.

Xing và các đồng nghiệp cho biết rủi ro là chính quyền cấp tỉnh và thành phố sẽ bị mắc kẹt trong tình trạng "thắt chặt chính sách giữa lúc doanh số bán đất thấp hơn về cơ cấu và nợ chính quyền địa phương ở mức cao". Họ cho rằng điều này sẽ mang tính "thuận chu kỳ", làm tình trạng nhu cầu yếu thêm trầm trọng thay vì giảm nhẹ.

Morgan Stanley nằm trong số các tổ chức dự báo tăng trưởng cả năm của Trung Quốc sẽ ở gần cận dưới của khoảng mục tiêu.

Ding Shuang, kinh tế trưởng phụ trách khu vực Trung Quốc và Bắc Á tại Standard Chartered Plc, cho rằng một cách hiệu quả hơn để hỗ trợ tăng trưởng là phân bổ nguồn lực tài khóa của Bắc Kinh cho việc "xử lý nợ ẩn và các khoản nợ đọng của chính phủ, qua đó có thể giảm rủi ro suy giảm".

Sự lao dốc của thị trường bất động sản, cùng triển vọng thu nhập ảm đạm, đã khiến nhu cầu trong nước trì trệ, trong khi tăng trưởng tiêu dùng giảm xuống gần như bằng 0 trong những tháng gần đây. Việc thiếu các dự án hấp dẫn, ngoài những lĩnh vực được ưu tiên như công nghệ cao và sản xuất tiên tiến, cũng khiến chi tiêu đầu tư sụt giảm mạnh.

Điều đó khiến tăng trưởng của Trung Quốc chủ yếu dựa vào xuất khẩu, vốn được thúc đẩy bởi làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo trên toàn cầu. Các nhà hoạch định chính sách ở Bắc Kinh cũng tiếp tục tập trung củng cố lĩnh vực công nghệ trong nước. Một trong những lĩnh vực được giới chức mở rộng hỗ trợ tín dụng là sáng kiến phát triển hạ tầng mang tên "Sáu Mạng lưới".

Sáng kiến hạ tầng trị giá hàng ngàn tỉ USD này bao phủ các hệ thống vật chất và kỹ thuật số, từ điện toán và viễn thông đến logistics và mạng lưới đường ống ngầm. Tuy nhiên, Xing của ANZ cảnh báo lợi suất từ các khoản đầu tư này có thể tương đối thấp.