Lần đầu tiên sau nhiều năm, giới đầu tư vốn vay bắt đầu siết lại các khoản vay. Sự chuyển dịch này nhiều khả năng sẽ khiến chi phí vay vốn gia tăng đối với mọi đối tượng, từ các quỹ đầu tư tư nhân cho đến những công ty trí tuệ nhân tạo đang gánh khoản nợ khổng lồ.

Ít nhất bốn bên đi vay, bao gồm nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây AI CoreWeave Inc. và công ty an ninh mạng Proofpoint đã phải đưa ra các điều khoản hấp dẫn hơn để thu hút nhà đầu tư trong tuần này. Đây là dấu hiệu cho thấy các nhà quản lý quỹ đang bị ngợp trước làn sóng phát hành nợ dồn dập trên thị trường, trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ đổ hàng trăm tỉ USD vào hạ tầng AI.

Động thái siết lại của giới đầu tư là điều dễ hiểu. Tại thị trường trái phiếu đầu cơ của Mỹ, các doanh nghiệp đã phát hành gần 200 tỉ USD trái phiếu trong năm nay, tăng khoảng 9% so với cùng kỳ năm ngoái; trong khi khối lượng phát hành trái phiếu cấp đầu tư tăng một phần ba, đạt 1.300 tỉ USD. Chênh lệch lãi suất tín dụng đang nhích dần lên. Bên cạnh đó, những ý kiến bất đồng tại cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) ngày càng công khai hơn về việc cần phải tăng lãi suất. Điều này khiến các nhà đầu tư lo ngại rằng chính sách thắt chặt tiền tệ sẽ gia tăng áp lực lên những doanh nghiệp thâm dụng vốn vay, dù trong ngắn hạn nó có thể nâng cao lợi suất cho bên mua khoản vay.

Trước những khó khăn này, nhà đầu tư đang tìm kiếm các biện pháp bảo vệ chặt chẽ hơn. Proofpoint, công ty thuộc sở hữu của Thoma Bravo, đã phải đưa ra những nhượng bộ lớn để hoàn tất thương vụ tái cấp vốn cho khoản vay trị giá 5 tỉ USD. Doanh nghiệp này đã sửa đổi khoảng 20 điều khoản trong phương án phát hành, bao gồm việc từ bỏ quyền rút tài sản thế chấp khỏi nhà đầu tư. Ancestry.com, công ty do Blackstone hậu thuẫn, cũng tăng cường các điều khoản bảo vệ người mua để phát hành 2 tỉ USD tiền vay thế chấp và trái phiếu đầu cơ.

"Chủ nợ có quyền lực lớn hơn khi chênh lệch lãi suất nới rộng, và đó là một tín hiệu rất tích cực," Bruce Richards, CEO Marathon Asset Management, nhận định. Các hàng rào bảo vệ như điều khoản trả gốc định kỳ và các cam kết tài chính là những yếu tố "mà bạn đã không còn nhìn thấy trong một thời gian rất dài."

Trong nhiều năm, các doanh nghiệp luôn nắm thế thượng phong khi huy động vốn trên thị trường vay thế chấp có quy mô gần 1.500 tỉ USD. Trước cơn khát các tài sản có lãi suất thả nổi của nhà đầu tư, các quỹ đầu tư tư nhân, tổ chức thường dùng các khoản vay để tài trợ cho các thương vụ thâu tóm, đã chất những đống nợ ngày càng lớn lên các công ty này, đôi khi chỉ để chia cổ tức cho chính mình.

Nhưng hiện tại, xu hướng này có thể đang đảo chiều. Paysafe thậm chí không đợi nhà đầu tư phản kháng khi muốn gia hạn thời gian đáo hạn của một số khoản vay trong tuần này. Nền tảng thanh toán trực tuyến này đã chủ động đề xuất các biện pháp bảo vệ tốt hơn cho bên cho vay. Trong khi đó, CoreWeave đã phải tăng mạnh lợi suất lên cao hơn 5,5 điểm phần trăm so với lãi suất tham chiếu cho khoản vay 2,6 tỉ USD, sau khi các thảo luận giá ban đầu chỉ dừng ở mức 4,25 đến 4,5 điểm phần trăm. Phần lợi suất bổ sung này tương đương với khoảng 30 triệu USD tiền lãi phát sinh mỗi năm.

Giá các khoản vay thế chấp đã sụt giảm trong năm nay, từ mức trung bình 97 cent/USD hồi tháng 1 xuống còn 95,3 cent/USD vào thứ Năm. Trong khi đó, phụ phí rủi ro đối với trái phiếu đầu cơ đã tăng vọt trong tuần này lên mức cao nhất kể từ tháng 4, phản ánh nỗi lo ngại của giới đầu tư.

Winifred Cisar, trưởng bộ phận Chiến lược Toàn cầu tại CreditSights, cho biết những diễn biến gần đây đại diện cho một "sự chuyển dịch của thị trường," làm nổi bật áp lực ngày càng tăng lên các công ty phần mềm đang cần tái cấp vốn cho các khoản vay thế chấp. Giới đầu tư đang ngày càng hoài nghi về việc cho các doanh nghiệp chịu đe dọa bởi sự phát triển của công nghệ AI vay tiền.

"Các bên đều có đóng góp chung trong việc xây dựng bộ hồ sơ pháp lý vừa giúp giao dịch được thông qua trên thị trường, vừa cung cấp cho bên cho vay thêm một chút sự bảo vệ trong các ngành nghề vốn đang kém chắc chắn hơn nhiều so với trước đây," bà Cisar nhận định.

Dẫu vậy, nhiều câu hỏi vẫn còn bỏ ngỏ, bao gồm việc công ty phần mềm nào, nếu có, sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực bởi AI, và liệu các công ty công nghệ có đang đầu tư quá mức vào hạ tầng AI hay không.

"Hiện tại, bạn đang phải trả một khoản phí bổ sung do còn quá sớm để xác định ai sẽ là bên thắng cuộc và ai là kẻ thất bại," Mark Hamilton, trưởng bộ phận thị trường Vốn tại Aquiline Capital Partners, cho biết.

Mặc dù vậy, sự chuyển dịch có lợi cho bên cho vay này được dự báo sẽ không chỉ giới hạn trong các thương vụ liên quan đến phần mềm và AI. Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, có khoảng 240 tỉ USD các khoản vay thế chấp sẽ đến hạn từ nay đến năm 2028, và những gì diễn ra trong tuần này cho thấy các bên cho vay hoàn toàn có thể đấu tranh để giành lấy lợi suất cao hơn cùng các điều khoản bảo vệ tốt hơn, và rõ ràng họ đang là bên giành chiến thắng.