Các trường hợp trên cho thấy cơ cấu lại vốn không đồng nghĩa với bán bớt cổ phần trong mọi tình huống. Với một số ngân hàng, Nhà nước có thể giảm tỉ lệ nắm giữ; với đơn vị khác, tỉ lệ vốn nhà nước lại được điều chỉnh tăng để đạt mức quy định.

Đáng chú ý, tỉ lệ mục tiêu không đồng nghĩa với một giao dịch sẽ diễn ra ngay lập tức. Thời điểm, phương thức và quy mô điều chỉnh vốn còn phụ thuộc vào phương án cụ thể được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Do đó, cần phân biệt định hướng sở hữu đến năm 2030 với các giao dịch bán vốn hoặc phát hành cổ phiếu thực tế.

Ngoài ba ngân hàng, ba doanh nghiệp khác thuộc diện cơ cấu lại vốn gồm Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và Vietnam Airlines. Hai doanh nghiệp đầu tiên được định hướng giảm tỉ lệ sở hữu nhà nước, trong khi trường hợp Vietnam Airlines có sự thay đổi về cách tổ chức phần vốn nhà nước.

VIMC có tỉ lệ vốn nhà nước hiện ở mức 99,469%, dự kiến giảm xuống 65%. Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam được định hướng giảm sở hữu từ 96,77% xuống 75%. Đây là hai trường hợp có mức điều chỉnh đáng kể, tạo thêm dư địa cho sự tham gia của các cổ đông ngoài nhà nước.

Còn với Vietnam Airlines, tổng vốn nhà nước tại hãng hàng không này là 86,42%, trong đó Bộ Tài chính trực tiếp nắm 39,29% và SCIC nắm 47,13%. Định hướng đến năm 2030 là chuyển tỉ lệ nắm giữ trực tiếp của cơ quan đại diện chủ sở hữu lên 86,42%. Hai con số 39,29% và 86,42% phản ánh cách phân bổ phần vốn nhà nước giữa các cơ quan, không có nghĩa Nhà nước sẽ phải mua thêm cổ phần từ các cổ đông bên ngoài.

Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến cuối năm 2025, Việt Nam có 695 doanh nghiệp nhà nước, trong đó 497 doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu 100% vốn và 198 doanh nghiệp do Nhà nước nắm quyền chi phối. Khối doanh nghiệp này có tổng tài sản khoảng 4,5 triệu tỉ đồng, doanh thu gần 2,9 triệu tỉ đồng và đóng góp ngân sách khoảng 390.000 tỉ đồng.

Đây là quy mô của toàn khu vực doanh nghiệp nhà nước, không phải số liệu riêng của 21 đơn vị trong kế hoạch cơ cấu vốn theo Quyết định 2054. Kế hoạch này cũng không bao trùm toàn bộ chương trình sắp xếp doanh nghiệp nhà nước trên cả nước. Các bộ, ngành và địa phương còn phải xây dựng phương án riêng đối với doanh nghiệp nông, lâm nghiệp, doanh nghiệp phục vụ quốc phòng, an ninh và những đơn vị kết hợp hoạt động kinh tế với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao tổ chức thực hiện, lựa chọn thời điểm và phương thức cơ cấu vốn phù hợp với quy định pháp luật. Các cơ quan liên quan phải báo cáo tình hình thực hiện hằng năm trước ngày 31.1. Trường hợp không đạt tỉ lệ sở hữu theo kế hoạch hoặc chậm tiến độ, đơn vị phụ trách phải làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan.