Giá đồng đã tăng vọt lên mức cao nhất từ trước đến nay trên Sàn Giao dịch Kim loại Luân Đôn (LME) sau đợt tăng giá kéo dài nhiều tuần, được thúc đẩy bởi dự đoán rằng Tổng thống Donald Trump sẽ mở rộng thuế quan của Mỹ đối với các mặt hàng kim loại tinh luyện nhập khẩu.

Hợp đồng tương lai 3 tháng tiêu chuẩn trên sàn LME đã tăng tới 0,8%, đạt mức 14.533 USD/tấn, vượt qua kỷ lục trước đó được thiết lập vào tháng 1, trước khi hạ nhiệt một phần đà tăng.

Mức tăng 17% của giá đồng trong năm nay, 47% trong 12 tháng qua được củng cố bởi sự mất cân đối lâu dài giữa cung và cầu. Hệ thống các mỏ lớn đang già hóa trên thế giới đang vật lộn để theo kịp nhu cầu sử dụng từ các trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và lưới điện, một bối cảnh đã được những người lạc quan về giá đồng khẳng định từ nhiều năm nay.

Tuy nhiên, các yếu tố ngắn hạn hơn đã nổi lên hàng đầu, đặc biệt là hàng trăm nghìn tấn đồng được vận chuyển đến Mỹ trong năm nay bởi các nhà giao dịch muốn tìm kiếm lợi nhuận từ mức giá cao hơn tại đây. Thị trường vẫn đang phản ánh khả năng áp thuế đối với đồng thô nhập khẩu, khoảng hai tháng sau khi Bộ Thương mại Mỹ dự kiến trình báo cáo lên Nhà Trắng để tư vấn về việc liệu các khoản thuế này có cần thiết hay không.

Mặc dù tổng lượng tồn kho toàn cầu ở mức tương đối cao, hiện chúng lại tập trung phần lớn tại Mỹ, do lượng kim loại trong mạng lưới toàn cầu rộng lớn của LME đã sụt giảm. Điều đó đã làm cạn kiệt nguồn cung ngắn hạn, gây áp lực lên những người nắm giữ vị thế bán khống (short positions) và đẩy giá lên mức kỷ lục ngay cả trong một môi trường nhu cầu còn khá ảm đạm.

Cristián Cifuentes, chuyên gia phân tích cấp cao tại Cesco (viện nghiên cứu ngành đồng Chile), cho biết: "Động lực này xuất phát nhiều hơn từ việc dịch chuyển kim loại do thuế quan thay vì do nhu cầu tiêu thụ cuối cùng vượt trội. Đây là trường hợp thiếu hụt cục bộ chứ không phải là sự dư thừa nhu cầu trên toàn cầu."

Mức tăng hôm thứ Hai tại Luân Đôn diễn ra dù điều kiện giao dịch khá trầm lắng, khi việc các sàn giao dịch Mỹ đóng cửa nghỉ lễ Lao động (Labor Day) đã làm giảm khẩu vị rủi ro trên khắp các thị trường tài chính.

Đợt tăng giá này cũng diễn ra bất chấp những biến động kinh tế vĩ mô và địa chính trị gia tăng, từ cuộc chiến ở Iran cho đến sự gia tăng chi phí vay vốn tại Mỹ làm tăng thêm áp lực lên các doanh nghiệp sản xuất thâm dụng vốn trên toàn cầu. Bản thân mức giá cao cũng có thể gây đe dọa đến mức độ sử dụng khi người mua tìm kiếm các phương án thay thế, nhưng cho đến nay những áp lực từ phía cầu như vậy vẫn chưa làm chậm đà tăng của giá đồng.

Lượng nhập khẩu kỷ lục vào Mỹ được thúc đẩy bởi mức chênh lệch giá (premium) duy trì ở mức cao của các hợp đồng tương lai đồng giao dịch trên sàn Comex ở New York. Điều đó đã mở ra cơ hội kinh doanh chênh lệch giá (arbitrage) khổng lồ cho các nhà giao dịch kể từ khi Tổng thống Trump lần đầu tiên đề xuất áp thuế đối với mặt hàng đồng vào tháng 2 năm ngoái.

Hoạt động giao dịch ăn theo thuế quan này đã gây ra hiệu ứng làm cạn kiệt lượng tồn kho toàn cầu, dẫn đến tình trạng khan hiếm nghiêm trọng trên sàn LME vào tháng trước khi lượng kho dự trữ làm cơ sở cho các hợp đồng giao dịch đồng giảm xuống mức thấp báo động. Dù các đợt giao hàng mới đã giảm bớt một phần áp lực, giá giao ngay vẫn tiếp tục giao dịch ở mức chênh lệch cao so với hợp đồng tương lai 3 tháng trên LME, rơi vào trạng thái bù giá bán kỳ hạn (backwardation), tín hiệu cho thấy nhu cầu đang vượt quá nguồn cung.

Giá đồng cao hơn đã mang lại lợi ích lớn cho các tập đoàn khai khoáng lớn nhất thế giới, những đơn vị từ lâu đã bày tỏ mong muốn mở rộng quy mô đối với loại kim loại đang hướng tới đợt bùng nổ nhu cầu dài hạn này. Rio Tinto Group, BHP Group, Glencore Plc và Zijin Mining Group Co. đều báo cáo mức tăng lợi nhuận lớn trong các báo cáo tài chính mới nhất, nhờ sự đóng góp tích cực từ mảng kinh doanh đồng.

Mặc dù vậy, một số nhà khai thác lớn vẫn gặp phải những thách thức trong vận hành vào năm nay. Dữ liệu công bố hôm thứ Hai cho thấy doanh thu xuất khẩu đồng từ quốc gia sản xuất hàng đầu là Chile đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm vào tháng 8. Trừ khi ngành công nghiệp này có sự phục hồi trong nửa cuối năm, nguồn cung khai thác toàn cầu sẽ ghi nhận mức giảm hàng năm đầu tiên kể từ năm 2017.

Michael Cuoco, người đứng đầu mảng kim loại tại StoneX Financial Inc., nhận định: Sự kết hợp giữa tăng trưởng nhu cầu mạnh mẽ và các thách thức về nguồn cung "sẽ dẫn đến sự cân bằng thị trường thắt chặt hơn trong tương lai, hỗ trợ cho mức giá cao hơn".

-- Với sự hỗ trợ của Jack Ryan và Julian Luk.