Theo báo cáo, nhóm 2 gồm Brazil, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam. Đây là những nền kinh tế có quy mô thương mại đáng kể, đồng thời có mức độ hội nhập sâu với chuỗi cung ứng Trung Quốc, từ nguồn cung đầu vào, sản xuất đến logistics.

Nhà Trắng cho rằng Việt Nam, cùng Thái Lan, Malaysia và Indonesia, đã trở thành các nền tảng sản xuất lớn đối với điện tử, máy móc, nhựa, giày dép, may mặc, linh kiện và nhiều hàng công nghiệp khác có sử dụng đầu vào từ Trung Quốc.

Báo cáo phân biệt giữa hoạt động sản xuất hợp pháp và hành vi chuyển tải nhằm né thuế. Theo đó, hàng hóa có thể được đưa từ Trung Quốc sang nước thứ ba để lắp ráp, hoàn thiện, kiểm thử, đóng gói hoặc dán nhãn trước khi xuất sang Mỹ. Những hoạt động này chỉ bị xem là chuyển tải bất hợp pháp khi không tạo ra sự chuyển đổi cơ bản về xuất xứ nhưng lại được sử dụng để né các mức thuế áp lên hàng Trung Quốc.

Việt Nam được nhắc đến trực tiếp trong một ước tính của Văn phòng Phân tích Thương mại và Kinh tế (OTEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ. Cơ quan này sử dụng dữ liệu hải quan ở cấp giao dịch để xác định các trường hợp có cùng mã sản phẩm HS8 được nhập từ Trung Quốc rồi xuất sang Mỹ từ cùng một khu vực trong cùng một quý.

Theo phương pháp này, OTEA ước tính khoảng 67 tỉ USD hàng hóa hướng tới Mỹ đã được chuyển tải qua ba trung tâm gồm Mexico, Ấn Độ và Việt Nam trong năm 2025. Khoản thất thu thuế quan liên quan được ước tính khoảng 28 tỉ USD. Báo cáo lưu ý đây là ước tính theo phương pháp chặt hơn, không có nghĩa toàn bộ 67 tỉ USD đều là hàng hóa chuyển tải bất hợp pháp.

Con số trên cần được nhìn trong bối cảnh rộng hơn. OTEA xác định 459 nhóm sản phẩm mà nhập khẩu từ Trung Quốc vào Mỹ giảm trong năm 2025, trong khi nhập khẩu các sản phẩm tương tự từ các nước khác tăng. Giá trị hàng Trung Quốc giảm khoảng 109 tỉ USD, còn nhập khẩu từ các nước khác tăng khoảng 156 tỉ USD. Tuy nhiên, chính báo cáo cũng lưu ý sự thay thế này có thể phản ánh cả những thay đổi hợp pháp về sản xuất và chuỗi cung ứng, chứ không chỉ hoạt động né thuế.

Mối quan tâm của Washington xuất phát từ sự thay đổi trong dòng thương mại sau khi Mỹ áp thuế đối với hàng Trung Quốc từ năm 2018. Theo báo cáo, khi tỉ trọng trực tiếp của Trung Quốc trong nhập khẩu Mỹ giảm, tỉ trọng nhập khẩu từ hơn 40 quốc gia được xác định có rủi ro chuyển tải lại tăng lên. Nhà Trắng cho rằng sự trùng khớp về thời điểm và quy mô là lý do cần tiếp tục điều tra, dù chưa thể kết luận toàn bộ sự dịch chuyển thương mại là bất hợp pháp.

Việt Nam nằm trong nhóm 2 cùng một số nền kinh tế Đông Nam Á do lợi thế về quy mô sản xuất, hệ thống nhà cung cấp, cảng biển và logistics. Báo cáo cho rằng những yếu tố này giúp các nước trong nhóm có khả năng đưa khối lượng lớn hàng hóa liên quan đến Trung Quốc vào các dòng xuất khẩu sang Mỹ.

Báo cáo của Nhà Trắng cũng nhấn mạnh rằng việc một quốc gia nằm trong danh sách rủi ro không đồng nghĩa mọi hoạt động xuất khẩu từ nước đó đều là chuyển tải bất hợp pháp. Các nền kinh tế được phân loại theo mức độ hội nhập với Trung Quốc, quy mô thương mại và những đặc điểm của chuỗi cung ứng có thể khiến rủi ro chuyển tải cao hơn.

Đối với Việt Nam, việc được đưa vào nhóm này có thể khiến hoạt động xuất khẩu sang Mỹ chịu sự giám sát chặt hơn về xuất xứ hàng hóa, nguồn cung đầu vào và quá trình sản xuất. Đây là vấn đề đáng chú ý trong bối cảnh Mỹ ngày càng tập trung vào việc ngăn hàng hóa Trung Quốc né thuế thông qua nước thứ ba.

Báo cáo cho biết Mỹ đang tăng cường khả năng phát hiện các tuyến hàng có dấu hiệu bất thường bằng cách kết hợp dữ liệu vận chuyển, lịch sử tuyến đường, phân loại sản phẩm, quan hệ sở hữu và năng lực sản xuất. Mục tiêu là phân biệt hoạt động sản xuất hợp pháp tại các nước thứ ba với việc chỉ chuyển hàng qua một nước khác để thay đổi xuất xứ trên giấy tờ.

Nhà Trắng ước tính quy mô chuyển tải bất hợp pháp liên quan đến hàng Trung Quốc có thể dao động rất rộng, từ khoảng 40 tỉ USD đến 303 tỉ USD mỗi năm, tùy phương pháp tính. Báo cáo sử dụng mức 75 tỉ USD làm một ước tính trung tâm, đồng thời cảnh báo các con số này không thể cộng gộp hoặc so sánh trực tiếp do khác nhau về dữ liệu và phương pháp.