Thị trường bộ nhớ đã bước vào giai đoạn “tăng nóng cực độ”, với lợi thế định giá nghiêng hẳn về phía nhà cung cấp. Công ty nghiên cứu Counterpoint dự báo giá bộ nhớ tăng 40-50% trong quý IV.2025, có thể tiếp tục tăng thêm 40-50% trong quý I.2026 và khoảng 20% trong quý II.2026.

Làn sóng tăng giá nhanh chóng phản ánh vào cấu trúc chi phí phần cứng. Với smartphone cao cấp, bộ nhớ từng chỉ chiếm khoảng 8% chi phí vật liệu của iPhone 12 Pro Max năm 2020, nhưng đã vượt 10% với iPhone 17 Pro Max năm 2025. Ở các mẫu flagship, bộ nhớ hiện có thể chiếm từ 20% trở lên trong tổng chi phí vật liệu khi giá linh kiện leo thang.

Ở phân khúc giá rẻ, tác động còn nặng nề hơn. Ông MS Hwang, giám đốc nghiên cứu của Counterpoint, nhận định: “Phân khúc giá thấp (dưới 200 USD) bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất, khi chi phí vật liệu đã tăng 20%–30% kể từ đầu năm.” Trong khi đó, phân khúc trung và cao cấp ghi nhận mức tăng chi phí khoảng 10-15%.

Hệ quả là triển vọng thị trường smartphone toàn cầu năm 2026 đã bị điều chỉnh giảm. Counterpoint dự báo lượng máy xuất xưởng sẽ giảm 2,1% trong năm tới, tương đương mức điều chỉnh giảm 2,6 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Các hãng Trung Quốc như Honor, Oppo và Vivo được đánh giá là chịu ảnh hưởng lớn nhất.

Một số hãng đã chuyển sang hạ cấp linh kiện để bù đắp chi phí. Theo nhà phân tích Shenghao Bai của Counterpoint, các biện pháp bao gồm giảm chất lượng hoặc tính năng của camera, ống kính tiềm vọng, màn hình, linh kiện âm thanh và cả cấu hình bộ nhớ; đồng thời tái sử dụng linh kiện cũ, tinh giản danh mục sản phẩm và thúc đẩy người tiêu dùng chuyển sang các phiên bản “Pro” có giá cao hơn.

Công ty nghiên cứu IDC cho rằng đây không đơn thuần là một đợt thiếu hụt ngắn hạn. Tổ chức này dự báo tăng trưởng nguồn cung DRAM năm 2026 chỉ đạt 16% so với cùng kỳ, còn NAND là 17%, thấp hơn đáng kể so với mức lịch sử. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc ba nhà sản xuất chíp lớn nhất là Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đang tái phân bổ nguồn lực và vốn đầu tư sang các sản phẩm biên lợi nhuận cao phục vụ trung tâm dữ liệu AI.

Với người tiêu dùng, điều này đồng nghĩa kỷ nguyên của bộ nhớ “rẻ và dồi dào” đang khép lại, ít nhất trong trung hạn. Năm 2026 có thể trở thành thời điểm công nghệ đắt đỏ hơn không phải vì nhu cầu tăng vọt, mà vì nguồn cung bị siết chặt.