Theo cơ chế mới, mỗi thửa đất, căn hộ hoặc tài sản gắn liền với đất sẽ được cấp một mã số duy nhất. Mã này liên thông với dữ liệu về quyền sử dụng đất, quy hoạch, lịch sử giao dịch, tình trạng thế chấp và các nghĩa vụ tài chính. Thay cho hệ thống lưu trữ phân tán và phụ thuộc nhiều vào hồ sơ giấy trước đây, thông tin sẽ được chuẩn hóa và cập nhật trên một nền tảng số thống nhất.

Ông Matthew Powell, Giám đốc Savills Hà Nội thuộc Savills, cho rằng việc ấn định mốc thời gian cụ thể cho thấy quyết tâm chuyển từ mô hình quản lý phân tán sang quản lý dựa trên dữ liệu. Theo ông, điều này có thể góp phần nâng cao tính minh bạch và chuyên nghiệp của thị trường trong trung và dài hạn.

Thị trường bất động sản Việt Nam những năm gần đây trải qua nhiều biến động, bao gồm các đợt tăng giá nhanh tại một số khu vực và tình trạng khai báo giá chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế. Các chuyên gia nhận định nguyên nhân một phần xuất phát từ việc thiếu hệ thống dữ liệu tập trung đủ mạnh để giám sát và đối chiếu thông tin.

Theo quy định mới, các giao dịch phát sinh sau ngày 1.3.2026 sẽ phải đăng ký và cập nhật theo mã định danh của tài sản. Điều này cho phép cơ quan quản lý theo dõi sát hơn diễn biến giá chuyển nhượng theo từng địa bàn và phân khúc. Ông Powell cho rằng khi lịch sử giao dịch được ghi nhận đầy đủ và có thể truy xuất, khoảng cách giữa giá kê khai và giá thị trường có thể thu hẹp dần.

Ở góc độ thị trường, một hệ thống dữ liệu minh bạch hơn được cho là có thể ảnh hưởng đến hành vi đầu tư. Khi thông tin về quy hoạch, pháp lý và lịch sử giao dịch được công khai theo mã định danh, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ sở để ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì tin đồn.

Ngoài mục tiêu quản lý, việc gắn mã định danh cũng được xem như thiết lập hồ sơ điện tử cho mỗi bất động sản. Mọi thay đổi về chủ sở hữu, tình trạng thế chấp hoặc nghĩa vụ tài chính sẽ được lưu trữ theo cùng một mã số. Theo đại diện Savills, điều này có thể giảm rủi ro tranh chấp và gian lận, đặc biệt tại thị trường thứ cấp ở các đô thị lớn.

Đối với hệ thống ngân hàng và các nhà đầu tư tổ chức, khả năng truy xuất dữ liệu nhanh chóng được kỳ vọng sẽ rút ngắn quá trình thẩm định tài sản và giảm chi phí giao dịch.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý quá trình triển khai có thể đối mặt với thách thức đáng kể, bao gồm số lượng lớn hồ sơ giấy chưa được số hóa và yêu cầu bảo đảm an toàn dữ liệu. Việc cân bằng giữa minh bạch và bảo vệ quyền riêng tư được xem là yếu tố then chốt.

Về dài hạn, động thái này được đánh giá là phù hợp với xu hướng chuẩn hóa dữ liệu và tăng cường kỷ luật thị trường, trong bối cảnh Việt Nam tìm cách đưa lĩnh vực bất động sản tiệm cận các thông lệ quốc tế.