Quyết định phản ánh sự thận trọng của các nhà hoạch định chính sách trước những tín hiệu trái chiều về triển vọng giá cả và thị trường lao động.

Ngày 28.10, Fed giữ lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,75-4%, đúng như dự báo của thị trường, sau cuộc họp chính sách kéo dài hai ngày. Quyết định được thông qua với tỷ lệ 10 phiếu thuận và 2 phiếu chống, sau đợt tăng lãi suất 0,25 điểm phần trăm hồi tháng 9 — lần tăng đầu tiên kể từ tháng 7.2023.

Trong tuyên bố sau cuộc họp, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhận định lạm phát vẫn ở mức cao và cho biết cần thêm thông tin để xác định mức độ điều chỉnh chính sách phù hợp, nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Fed đồng thời nâng đánh giá hoạt động kinh tế từ mức “vững chắc” trong tuyên bố tháng 9 lên “mạnh mẽ”.

Theo FOMC, chi tiêu trong nước tiếp tục duy trì sức bền, tăng trưởng năng suất mạnh và đầu tư vốn sôi động. Việc làm tăng tương ứng với lực lượng lao động, trong khi tỷ lệ thất nghiệp gần như ổn định.

Hai thành viên phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất là Thống đốc Lisa Cook và Chủ tịch Fed Cleveland Beth Hammack. Cả hai ủng hộ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, cho thấy một bộ phận trong Fed vẫn lo ngại áp lực giá cả đủ dai dẳng để đòi hỏi chính sách tiền tệ thắt chặt hơn.

Đât là lần đầu tiên nữ thống đốc Cook bỏ phiếu phản đối một quyết định chính sách tiền tệ kể từ khi gia nhập Hội đồng Thống đốc Fed năm 2022.

Tại cuộc họp báo sau quyết định, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho biết việc xác định hướng đi tiếp theo của chính sách tiền tệ ngày càng phức tạp. Thị trường lao động vẫn tương đối mạnh, nhưng lạm phát đã vượt mục tiêu của Fed trong gần sáu năm, khiến các nhà hoạch định chính sách phải cân nhắc giữa việc kiềm chế giá cả và duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

“Việc hạ nhiệt lạm phát không gắn với một ngày cụ thể nào. Tương tự, việc đó cũng không phụ thuộc vào một số liệu riêng lẻ”, Warsh nói khi giải thích quyết định chưa tăng lãi suất trong tháng 10.

Ông cho biết các chỉ báo về kỳ vọng lạm phát đã cải thiện sau đợt tăng lãi suất tháng 9 và những diễn biến này mang lại cho ông mức độ yên tâm nhất định. Tuy nhiên, Fed vẫn cần thêm dữ liệu để đánh giá liệu áp lực giá cả có thực sự giảm bền vững hay không.

Thị trường tài chính phản ứng khá dè dặt sau thông báo. Nasdaq Composite giảm khoảng 0,13%, trong khi S&P 500 và Dow Jones tăng nhẹ. Chỉ số Dollar Index gần như đi ngang, còn vàng giao ngay giảm hơn 20 USD, xuống khoảng 4.035 USD/ounce.

Trước cuộc họp, giới đầu tư đã nghiêng về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất, dù các số liệu lạm phát vẫn cao hơn kỳ vọng và xuất hiện lo ngại áp lực giá có thể lan rộng trong nền kinh tế. Theo công cụ CME FedWatch, thị trường trước đó định giá xác suất gần 85% cho khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12.

Kỳ vọng này phản ánh sự thay đổi trong cách thị trường đánh giá chu kỳ chính sách tiền tệ. Thay vì mặc định Fed sẽ sớm chuyển sang nới lỏng, nhà đầu tư đang cân nhắc khả năng lãi suất duy trì ở mức cao lâu hơn, thậm chí tăng trở lại nếu dữ liệu giá cả không cải thiện.

Nền kinh tế Mỹ tiếp tục cung cấp cơ sở cho cách tiếp cận thận trọng đó. Tăng trưởng GDP nửa đầu năm được điều chỉnh tăng, trong khi hoạt động kinh tế quý III được dự báo mạnh hơn nhờ tiêu dùng và đầu tư liên quan đến trí tuệ nhân tạo. Dòng vốn dành cho hạ tầng công nghệ, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán đang trở thành một trong những động lực quan trọng của đầu tư doanh nghiệp.

Tuy nhiên, sức mạnh của nền kinh tế cũng đặt ra thách thức đối với mục tiêu đưa lạm phát về 2%. Giá năng lượng duy trì ở mức cao, trong khi thước đo lạm phát được Fed ưu tiên theo dõi — chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) — được dự báo tiếp tục vượt 3% trong tháng 9, kể cả khi loại trừ thực phẩm và năng lượng.

Các nhà hoạch định chính sách cũng quan ngại doanh nghiệp và hộ gia đình có thể đã thích nghi với nhịp tăng giá nhanh trong những năm gần đây. Nếu kỳ vọng này ăn sâu, áp lực tiền lương, giá bán và chi phí dịch vụ có thể khiến lạm phát giảm chậm hơn dự kiến, ngay cả khi chính sách tiền tệ tiếp tục được duy trì ở mức hạn chế.

Quyết định của Fed diễn ra trong bối cảnh chi phí sinh hoạt và lạm phát là những vấn đề trọng tâm trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ đầu tháng 11. Kết quả bầu cử sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump có tiếp tục kiểm soát cả hai viện Quốc hội hay không.

Ông Trump nhiều lần thúc giục Fed giảm lãi suất, trong khi đợt tăng hồi tháng 9 cho thấy ngân hàng trung ương vẫn sẵn sàng duy trì lập trường cứng rắn trước áp lực chính trị. Warsh khẳng định các cân nhắc chính trị không chi phối quyết định chính sách tiền tệ.

Fed cũng công bố thay đổi cách tổ chức các cuộc họp chính sách từ năm 2027. Ngân hàng trung ương dự kiến duy trì tám cuộc họp mỗi năm, nhưng dành một cuộc để thảo luận chiến lược tiền tệ tổng thể, không bỏ phiếu về lãi suất và không ban hành tuyên bố chính sách. Theo kế hoạch, đến năm 2028, số cuộc họp đưa ra quyết định về lãi suất có thể giảm còn sáu.

Sự thay đổi này đánh dấu điều chỉnh trong quy trình hoạch định chính sách, song chưa làm thay đổi nguyên tắc cốt lõi: quyết định lãi suất vẫn phụ thuộc vào đánh giá của Fed về lạm phát, việc làm và các điều kiện tài chính.

Cuộc họp tiếp theo của FOMC dự kiến diễn ra trong hai ngày 8-9.12. Khi đó, các số liệu mới về giá cả, tiêu dùng và thị trường lao động sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xác định liệu Fed tiếp tục giữ nguyên lãi suất hay chuyển sang một đợt điều chỉnh mới.

Ở thời điểm hiện tại, Fed đang đối mặt với bài toán khó: nền kinh tế đủ mạnh để duy trì nhu cầu và đầu tư, nhưng chính sức bền đó có thể khiến lạm phát dai dẳng. Việc giữ nguyên lãi suất cho phép các nhà hoạch định chính sách có thêm thời gian đánh giá dữ liệu trước khi đưa ra bước đi tiếp theo.