Đức đang chuẩn bị một gói biện pháp an ninh kinh tế có phạm vi ảnh hưởng rộng lớn nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp chiến lược trước Trung Quốc, trong đó có thể bao gồm các mức thuế mới đối với xe lai điện.

Theo các nguồn tin thân cận với kế hoạch, các bộ ngành của Đức đang rà soát những điểm yếu đối với Trung Quốc và đánh giá các biện pháp đối phó. Các đề xuất tiềm năng bao gồm áp thuế mới, bắt buộc thành lập liên doanh, siết chặt kiểm soát đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư ra nước ngoài, cũng như tăng cường cơ chế kiểm soát xuất khẩu. Chính phủ của thủ tướng Friedrich Merz đang hướng tới mục tiêu trình nội các phê duyệt vào ngày 14 tháng 10 trước khi tìm kiếm sự ủng hộ rộng rãi hơn từ liên minh Châu Âu (EU).

Động thái này là dấu hiệu cho thấy sự chuyển hướng cứng rắn hơn trong chính sách với Trung Quốc của Đức, quốc gia vốn luôn thận trọng do nền kinh tế hướng về xuất khẩu và các mối liên kết thương mại sâu sắc với Bắc Kinh. Thâm hụt thương mại của EU với Trung Quốc hiện vượt quá 1 tỉ EUR (1,2 tỉ USD) mỗi ngày, trong khi đà suy thoái công nghiệp của Đức đã dẫn đến hàng chục ngàn ca cắt giảm lao động được công bố, riêng Volkswagen AG dự kiến nâng tổng số việc làm bị cắt giảm trên toàn cầu lên 100 ngàn.

Các kế hoạch mới là minh chứng cụ thể cho lập trường cứng rắn hơn của Đức nhằm tạo ra một mối quan hệ mang tính bình đẳng và có tính đối ứng hơn. Đầu năm nay, ông Merz từng nhận định rằng “chúng ta đã đánh giá thấp sức mạnh và tiềm lực kinh tế của Trung Quốc,” đồng thời bổ sung rằng châu Âu đang đối mặt với “một bước ngoặt chiến lược lớn.”

Berlin đang hợp tác với Paris để xây dựng sự ủng hộ từ các quốc gia thành viên EU khác tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels vào tháng 10, trước khi diễn ra các cuộc đàm phán với Bắc Kinh vào cuối tháng đó, theo các nguồn tin xin giấu tên. Hai nước đang nỗ lực hoàn thiện một văn kiện lập trường chung để chia sẻ với EU nhằm làm cơ sở cho các biện pháp trên toàn khối.

Người phát ngôn của bộ Kinh tế Đức từ chối bình luận. Các biện pháp này hiện vẫn chưa được tổng hợp thành một bản thảo duy nhất và chưa bảo đảm khả năng được Nội các thông qua.

Lập trường của Đức trở nên cứng rắn hơn khi các công ty Trung Quốc di chuyển nhanh chóng lên chuỗi giá trị cao hơn, thách thức các nhà sản xuất châu Âu trong các ngành công nghiệp bao gồm ô tô và máy móc. Kim ngạch xuất khẩu của Đức sang Trung Quốc đã giảm 9,7% xuống 81,3 tỉ EUR vào năm 2025, trong khi kim ngạch nhập khẩu tăng 8,8% lên 170,6 tỉ EUR, theo cơ quan Thống kê Liên bang Đức.

Doanh số bán các dòng xe hybrid xạc điện của Trung Quốc tại châu Âu đã tăng tốc trong những năm gần đây. Số liệu từ Dataforce cho thấy một lượng kỷ lục, chiếm một phần ba số xe thuộc dòng này đăng ký trong tháng 7, được sản xuất bởi các thương hiệu như Jaecoo của Chery Automobile. Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang chinh phục người tiêu dùng bằng các mẫu xe hybrid có giá cả hợp lý hơn trong bối cảnh tài chính của các hộ gia đình vẫn chịu áp lực và giá xăng tăng vọt do xung đột tại Trung Đông.

Ông Merz đã cáo buộc Trung Quốc cố tình duy trì định giá nhân dân tệ ở mức thấp, cho rằng đồng tiền này đang bị định giá thấp hơn từ 25% đến 30%. Phó thủ tướng kiêm bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil đã công khai đề xuất mở rộng thuế quan của EU đối với các dòng xe plug-in hybrid sản xuất tại Trung Quốc, cũng như yêu cầu một số công ty Trung Quốc phải thành lập cơ sở hoạt động tại châu Âu để tạo thành các liên doanh do phía châu Âu nắm cổ phần chi phối. Ông cũng ủng hộ các chính sách ưu tiên “Mua hàng châu Âu.”

Gói giải pháp đang được xem xét bao gồm các mảng phòng vệ thương mại, mua sắm công, chuỗi cung ứng doanh nghiệp, nguyên liệu thô chiến lược, sàng lọc đầu tư và kiểm soát công nghệ, theo các nguồn tin. Các lựa chọn bao gồm tăng cường chính sách ưu đãi cho tỉ lệ nội địa hóa và ưu tiên mua sắm công, sử dụng mạnh mẽ hơn các công cụ như Công cụ Mua sắm công Quốc tế (IPI) của EU, và các yêu cầu nghiêm ngặt hơn buộc các doanh nghiệp phải đa dạng hóa nhà cung cấp cũng như nguồn cung các khoáng sản chiến lược.

Các quan chức cũng đang xem xét việc siết chặt kiểm soát xuất khẩu, bao gồm cả các công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến và thiết bị sản xuất bán dẫn, theo nguồn tin. Động thái này phản ánh những lo ngại rằng Trung Quốc đã sử dụng một số sản phẩm cho mục đích quân sự mặc dù chúng không nằm trong danh mục hạn chế sử dụng kép hiện hành.

Một mảng khác sẽ mở rộng việc sàng lọc đầu tư trực tiếp từ nước ngoài. Luật pháp Đức hiện tại cho phép chính phủ can thiệp khi một vụ thâu tóm có khả năng làm tổn hại đến “trật tự công cộng” hoặc “an ninh.” Các đề xuất mới sẽ bổ sung thêm các yếu tố cân nhắc như “khả năng chống chịu của nền kinh tế,” “sự phụ thuộc chiến lược” hoặc “sự bất đối xứng.” Một đạo luật sàng lọc đầu tư mới hiện đang được chuẩn bị.

Việc kiểm soát đầu tư ra nước ngoài sẽ vấp phải nhiều tranh cãi hơn. Một số quan chức muốn có một cơ chế có thể xem xét hoặc hạn chế các khoản đầu tư của Đức vào Trung Quốc trong các lĩnh vực nhạy cảm. Bước đi như vậy sẽ vượt ra ngoài khung xem xét không mang tính ràng buộc của EU (vốn tập trung vào bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử), và nhiều khả năng sẽ gặp phải sự phản đối từ những người theo chủ nghĩa bảo thủ thị trường tự do trong đảng Liên minh Dân chủ Kitô giáo (CDU) của ông Merz.

Các chương trình hỗ trợ của nhà nước cho công nghiệp cũng có thể được định hướng lại nhằm vào các điểm yếu dọc theo chuỗi giá trị, bao gồm việc tài trợ cho các nguồn cung thay thế và năng lực chế biến các nguyên liệu thô chiến lược. Một ví dụ được đưa ra là vonfram, vật liệu được các nhà sản xuất sử dụng trong hợp kim cứng, bị phụ thuộc quá lớn vào nguồn cung từ Trung Quốc.

Đức đã có những động thái nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp Trung Quốc trong ngành viễn thông. Các nhà mạng phải ngừng sử dụng toàn bộ các thành phần quan trọng do Huawei Technologies và ZTE sản xuất trong các mạng lõi 5G của họ vào cuối năm 2026. Họ cũng phải thay thế các chức năng quan trọng thuộc hệ thống quản lý mạng 5G của các công ty này trong mạng truy cập và mạng truy nhập bằng công nghệ từ các nhà cung cấp khác vào cuối năm 2029. Các quan chức đang xem xét mở rộng phương thức tiếp cận đó sang các khu vực quan trọng khác của hạ tầng kỹ thuật số, các nguồn tin cho biết.

Nhiều đề xuất trong số này cũng dự kiến sẽ được đưa vào một chiến lược an ninh kinh tế quốc gia rộng lớn hơn ra mắt vào cuối năm nay, theo các nguồn tin. Chiến lược đó sẽ vượt ra ngoài chiến lược bảo vệ kinh tế được thông qua vào tháng 3 (vốn tập trung chủ yếu vào việc bảo vệ các doanh nghiệp và viện nghiên cứu khỏi các mối đọa đe dọa vật lý, kỹ thuật số và kết hợp như tình báo, phá hoại và tấn công mạng).

Với sự hỗ trợ từ Michael Nienaber, Jenny Leonard và Iain Rogers