Lúc đó là 5 giờ 30 sáng và điện thoại của Vi Donna Le liên tục sáng lên. Sau nhiều tuần đồn đoán đầy lo lắng, nhiều đồng nghiệp của cô tại Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) mất việc trong đợt thanh lọc quy mô lớn do chính quyền Trump tiến hành ngày 1.4.2025. Cơ quan liên bang này theo dõi các bệnh truyền nhiễm và ứng phó với những mối đe dọa sức khỏe mới nổi đối với người Mỹ, cùng nhiều nhiệm vụ khác, khiến mọi người phải vội vã tìm hiểu ai sẽ bị ảnh hưởng bởi đợt cắt giảm.

Le, một nhà khoa học hành vi tại bộ phận CDC chuyên giảm thiểu thương tích, bạo lực và tình trạng tự tử, đang chăm sóc cô con gái mới sinh thì nhìn thấy thông báo trên điện thoại: Vị trí của cô đã bị xóa bỏ. Mười tám tháng sau, Le cho biết cô đã tìm được một vài hợp đồng bán thời gian thông qua các mối quan hệ trong ngành, nhưng vẫn chưa tìm được công việc toàn thời gian, gia nhập hàng chục nghìn chuyên gia y tế công cộng đang chật vật trong thị trường hiện tại. "Bạn cần xác định các mối quan hệ của mình và để mọi người biết đến bạn thì mới có thể bước qua cánh cửa," cô nói. "Giờ đây, đó là điều bắt buộc."

Lĩnh vực y tế công cộng rộng lớn sử dụng nhân sự từ các nhà dịch tễ học và nhà khoa học dữ liệu đến chuyên gia giáo dục và chuyên gia khử nhiễm. Tại Mỹ, lĩnh vực này đang trải qua một giai đoạn biến động kéo dài. Bên cạnh các vụ sa thải do cái gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ của Elon Musk thực hiện, các chính sách tiếp tục thay đổi dưới thời Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Robert F. Kennedy Jr., và tác động của những thay đổi này vượt xa phạm vi việc làm liên bang. Việc cắt giảm tiền tài trợ của chính phủ ảnh hưởng đến các sở y tế cấp bang, cũng như những dự án của doanh nghiệp và tổ chức phi lợi nhuận phụ thuộc vào nguồn tiền này, dẫn đến thêm nhiều vụ sa thải.

Bức tranh đã ảm đạm đối với nhiều người, nhưng một số nhà tuyển dụng trong khu vực tư nhân và công lập cuối cùng cũng bắt đầu tuyển dụng trở lại. Cục Thống kê Lao động Mỹ dự báo việc làm cho các nhà dịch tễ học sẽ tăng 19% trong giai đoạn 2025-2035. Bảng theo dõi việc làm do Hiệp hội Quan chức Y tế Bang và Vùng lãnh thổ Mỹ (Astho), một tổ chức đại diện cho các cơ quan địa phương, quản lý đã liệt kê 1.324 vị trí tuyển dụng vào ngày 5.10. Số tin tuyển dụng của tổ chức này trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 7 năm 2026 tăng 8% so với cùng kỳ năm trước. Để tìm việc trong lĩnh vực y tế công cộng hiện nay, người lao động cần lưu ý ngành này đã thay đổi mạnh mẽ như thế nào trong 18 tháng qua và tập trung vào những nơi đang có cơ hội.

Tìm việc là quá trình cạnh tranh gay gắt. CDC tại Atlanta, từng được xem là tiêu chuẩn quốc tế đối với các cơ quan y tế công cộng, đã mất khoảng một phần ba trong tổng số khoảng 13.000 nhân viên do sa thải và từ chức. Nhìn chung, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS), cơ quan giám sát CDC và các cơ quan khác, đã giảm khoảng 20.000 nhân viên kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump bắt đầu. Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), một cơ quan riêng cung cấp hỗ trợ y tế công cộng ở nước ngoài và từng có hơn 10.000 nhân viên, về cơ bản đã bị xóa sổ.

Lời hứa về sự ổn định, từng là sức hấp dẫn cốt lõi của một công việc chính phủ vốn thường trả lương thấp hơn khu vực tư nhân, đã biến mất. Đây là một phần lý do khiến nhiều người lao động muốn rời khỏi lĩnh vực này. Khoảng một phần tư số người tham gia cuộc khảo sát hàng đầu về lực lượng lao động y tế công cộng cho biết trong năm nay rằng cơ hội thăng tiến của họ đã xấu đi kể từ năm 2024. Theo Rachel Hare Bork, giám đốc nghiên cứu mang tên Khảo sát Mối quan tâm và Nhu cầu của Lực lượng Y tế Công cộng (PH Wins), trong số đó, 22% cho biết sự bất ổn việc làm là lý do khiến họ muốn nghỉ việc, gấp đôi tỷ lệ của năm 2024.

Đại dịch Covid-19 đánh dấu một bước ngoặt u ám đối với ngành này, và xét theo một số tiêu chí, tình hình chỉ trở nên tồi tệ hơn. Niềm tin vào lĩnh vực y tế công cộng đã sụt giảm mạnh. Năm 2025, một tay súng bị thúc đẩy bởi thông tin sai lệch về vaccine đã nổ súng tại CDC, khiến một cảnh sát thiệt mạng. Khi tình trạng thiếu nhân sự được cộng thêm vào bối cảnh đó, nhiều người cho rằng công việc đã trở nên căng thẳng hơn. Tình trạng kiệt sức tại nơi làm việc do đại dịch gây ra vẫn chưa giảm bớt. Hare Bork cho biết ít nhất 35% người tham gia khảo sát lực lượng lao động nói rằng tình trạng kiệt sức liên quan đến công việc đã xấu đi kể từ năm 2024. Các trường cao đẳng và đại học đào tạo chuyên ngành y tế công cộng đang chứng kiến số lượng tuyển sinh giảm, xóa đi những thành quả đạt được ngay sau khi đại dịch bắt đầu.

Tình hình tại các sở y tế cấp bang cũng không khá hơn. Chẳng hạn, chủ yếu do việc cắt giảm nhân sự và tiền tài trợ ở cấp liên bang, sở y tế Minnesota đã giảm 170 nhân viên. Maine và Utah mỗi bang sa thải khoảng 40 người sau khi các khoản tài trợ liên quan đến Covid bị cắt giảm. Điều đó khiến CDC và các sở y tế địa phương quá tải trước các đợt bùng phát lớn của bệnh cyclospora, sởi và những dịch bệnh khác.

Đối với những người vẫn cảm thấy muốn gia nhập ngành, mong muốn phụng sự người dân Mỹ là yêu cầu hàng đầu. "Nếu đây là tiếng gọi của bạn và là điều bạn quan tâm, sẽ có cơ hội dành cho bạn," Omar Khalid, giám đốc cấp cao tại Astho, nói. "Tất cả phụ thuộc vào việc xây dựng những kỹ năng đó và vượt qua giai đoạn khó khăn để tìm được vai trò phù hợp với bạn."

Thực tế là nguồn ứng viên đủ tiêu chuẩn đang dư thừa trong khi cơ hội lại quá ít. Các sở y tế cấp bang nhận được khoản tài trợ mới đang bắt đầu tuyển thêm nhân sự, dù tiến độ còn chậm. Trường Y tế Công cộng Rollins thuộc Đại học Emory, một trong những chương trình sau đại học hàng đầu tại Mỹ, đã nối lại quan hệ hợp tác với CDC về các chương trình học bổng dành cho người mới vào nghề và mở rộng chương trình này sang các bộ phận khác trong HHS. Một số người lao động cũng có thể tìm được việc trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe đang tăng trưởng. Nguồn tài trợ cho Chương trình Chuyển đổi Y tế Nông thôn của chính quyền Trump, một khoản đầu tư 50 tỉ USD dành cho các bang phát triển chương trình giải quyết những thách thức về y tế ở khu vực nông thôn, nhằm bù đắp việc cắt giảm hỗ trợ Medicaid cho các cộng đồng vùng sâu vùng xa, đang tạo ra một số cơ hội. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cho rằng khoản tiền này không đủ để bù đắp những đợt cắt giảm trên diện rộng.

Các nhà quản lý tuyển dụng cho biết, để giành được một trong những vị trí được săn đón này, ứng viên cần thể hiện ý thức mạnh mẽ về sứ mệnh. "Điều chúng tôi thực sự muốn tại sở y tế công cộng là những người muốn phụng sự công chúng và tạo ra tác động trong cộng đồng," Sameer Vohra, giám đốc Sở Y tế Công cộng Illinois, nói. "Bạn có gắn kết và muốn tạo ra sự khác biệt trong cuộc sống của mọi người, đồng thời thực sự tìm cách cải thiện sức khỏe của họ hay không?"

Các chuyên gia cho biết bằng cấp y tế công cộng không phải tấm vé đảm bảo có việc làm, nhưng giúp hồ sơ ứng viên nổi bật hơn. Người cân nhắc theo đuổi nghề này cần cân nhắc chi phí của tấm bằng. Theo khảo sát PH Wins, hơn 40% nhân viên cấp bang và địa phương trong ngành đang mang nợ sinh viên, với số nợ trung bình 48.000 USD mỗi người.

Các nhà tuyển dụng hiện cũng tìm kiếm kỹ năng công nghệ xuất sắc và khả năng viết hồ sơ xin tài trợ. Y tế công cộng từ lâu đã phụ thuộc vào khối lượng dữ liệu lớn, nhưng trong thời đại trí tuệ nhân tạo, những người chứng minh được khả năng khai thác hiệu quả các mô hình dữ liệu và điều chỉnh chúng theo nhu cầu của cộng đồng địa phương sẽ nổi bật. Theo Khalid, khi nguồn tiền liên bang trở nên kém đáng tin cậy hơn, nhu cầu đối với những cách tiếp cận sáng tạo để huy động tiền cũng tăng lên.

Quỹ CDC, một tổ chức phi lợi nhuận do Quốc hội thành lập và hoạt động độc lập với CDC, hỗ trợ các sở y tế cấp bang tìm kiếm ứng viên. Brandon Talley, phó chủ tịch điều hành của quỹ, cho biết những vị trí được đăng tuyển nhiều nhất trong vài năm qua gồm nhà dịch tễ học, kỹ sư dữ liệu, chuyên viên phân tích kinh doanh và cố vấn kỹ thuật, nhưng quỹ đã tuyển nhiều chuyên gia công nghệ vào các vị trí đó. Nhiều người không có nền tảng về y tế công cộng, nhưng theo Talley, điều quan trọng là họ thể hiện tinh thần tận tâm với sứ mệnh. "Sống và hít thở cùng sứ mệnh thực sự rất quan trọng," ông nói.

JP Leider, giám đốc Trung tâm Hệ thống Y tế Công cộng thuộc Trường Y tế Công cộng của Đại học Minnesota, cho biết nhiều vị trí phân tích dữ liệu đang được bổ trợ bằng trí tuệ nhân tạo. "Đơn giản là không còn nhiều việc làm như vậy."

Một hướng đi nghề nghiệp mà các chuyên gia trong ngành thường bỏ qua là khu vực tư nhân. Theo dữ liệu sơ bộ, mức lương trung bình của người tốt nghiệp chương trình thạc sĩ tại Trường Rollins của Emory là 71.000 USD trong năm 2025, nhưng các vị trí trong doanh nghiệp thường đem lại thu nhập cao hơn. Theo dữ liệu đến năm 2022 của Tạp chí Y tế Công cộng Mỹ, các công việc y tế công cộng trong chính phủ trả lương thấp hơn từ 20% đến 47% so với những vị trí tương đương ở khu vực tư nhân, trong đó khoảng cách lớn nhất nằm ở các vị trí quản lý và nghiên cứu. Srdjan Popovic, giám đốc điều hành phụ trách phát triển chuyên môn và hoạch định nghề nghiệp của trường, cho biết nhiều sinh viên mới tốt nghiệp chương trình Emory đã gia nhập Alphabet, Amazon.com, Deloitte hoặc International Business Machines. Các công ty này đang tìm kiếm nhân tài để củng cố các sản phẩm về trí tuệ nhân tạo, sức khỏe và thể chất, và trong một số trường hợp là các nền tảng mô hình hóa dịch bệnh. Các công ty chăm sóc sức khỏe cũng tìm kiếm chuyên gia y tế công cộng cho vai trò kết nối với cộng đồng hoặc giáo dục bệnh nhân.

Đại học Minnesota cũng nhận thấy xu hướng tương tự ở nhóm sinh viên tốt nghiệp. Bên cạnh việc mang lại mức lương hấp dẫn hơn, Leider chỉ ra rằng một doanh nghiệp có thể là môi trường đào tạo tuyệt vời. Ned Calonge, giám đốc y khoa của Sở Y tế Công cộng và Môi trường Colorado, cho biết dù không thiếu ứng viên xuất sắc, nguồn nhân lực kế cận có thể không phải lúc nào cũng dồi dào. Giai đoạn biến động kéo dài này có thể khiến một thế hệ sinh viên không muốn theo học ngành này. Năm ngoái, cơ quan của ông đã sàng lọc hơn 10.300 hồ sơ cho 695 vị trí. Nhiều ứng viên từng giữ những công việc danh giá tại CDC hoặc USAID. "Chúng tôi đang chứng kiến một làn sóng người đủ tiêu chuẩn đổ vào," Calonge nói. "Điều khiến tôi lo lắng là tương lai."

Tháng 11 năm 2025, chính quyền Trump cải tổ các tiêu chí đối với các chương trình cho vay liên bang và thay đổi tiêu chí về bằng cấp chuyên môn, loại y tế công cộng khỏi danh sách này. Điều đó đồng nghĩa sinh viên theo học ngành này bị giới hạn số tiền có thể vay để chi trả cho việc học. Các bằng chuyên môn về điều dưỡng, giáo dục và trợ lý bác sĩ cũng bị loại khỏi danh sách. "Họ gần như đã có hệ thống khiến việc theo đuổi giáo dục y tế công cộng trở nên khó khăn hơn," Calonge nói.

Những trở ngại đối với việc học tập, cùng với làn sóng nghỉ hưu sắp tới, cho thấy tình trạng thiếu ứng viên đủ tiêu chuẩn có thể đang hình thành. Ngày càng nhiều chuyên gia ở gần như mọi cấp độ kinh nghiệm cho biết họ có ý định rời bỏ nghề. Theo khảo sát PH Wins, gần một phần tư số lao động trên 61 tuổi dự định nghỉ hưu trong năm nay, tăng từ 11% vào năm 2024. Trong nhóm dưới 35 tuổi, gần một phần ba cho biết họ dự định rời lực lượng lao động chính phủ trong vòng một năm.

"Nếu không có đầu tư và tăng trưởng bền vững, chúng ta sẽ không có thêm việc làm chính phủ mới thuộc bất kỳ loại nào trong vài năm tới," Leider thuộc Đại học Minnesota nói. "Điều đó thực sự khó khăn nếu bạn đang cố gắng xây dựng thế hệ công chức tiếp theo."