Trung Quốc lên kế hoạch cho một cơ chế nhằm đánh giá tác động của trí tuệ nhân tạo (AI) đối với thị trường việc làm, động thái nêu bật những lo ngại ngày càng tăng của Bắc Kinh về sự gián đoạn đối với sinh kế của người dân từ công nghệ này.

Theo một thông báo từ Quốc vụ viện vào thứ Tư, quốc gia này sẽ nghiên cứu việc thành lập một hệ thống khảo sát về những tác động của AI đối với việc làm, tiến hành phân tích các ảnh hưởng, và liên tục theo dõi cách công nghệ này tạo ra cũng như thay thế việc làm trong vòng năm năm tới.

Các biện pháp này nhấn mạnh thách thức của Bắc Kinh trong việc cân bằng giữa thúc đẩy tiến bộ AI và bảo vệ lực lượng lao động lớn nhất thế giới, với hơn 700 triệu người. Tình trạng thất nghiệp gia tăng có thể đe dọa sự ổn định xã hội, một ưu tiên chính trị cốt lõi ở Trung Quốc. Khác với kế hoạch 5 năm trước, Quốc vụ viện, thực chất là nội các của Trung Quốc, đã không nêu rõ số lượng việc làm mới sẽ được tạo ra ở khu vực thành thị vào năm 2030.

Bắc Kinh đang có kế hoạch cải thiện việc giám sát tình hình việc làm tại các tỉnh, thành phố và công ty trọng điểm, theo thông báo nhưng không nêu chi tiết. Các nhà chức trách sẽ tìm cách tận dụng các lĩnh vực như dữ liệu sử dụng điện công nghiệp, bảo hiểm xã hội và thanh toán di động để đo lường thị trường việc làm.

Sự phát triển nhanh chóng của AI diễn ra vào một thời điểm bấp bênh đối với thị trường việc làm của Trung Quốc, khi tình trạng suy thoái kéo dài của ngành bất động sản và áp lực giảm phát đang bào mòn lợi nhuận của các công ty và làm suy yếu khả năng tuyển dụng hay tăng lương.

Bộ Nhân lực và An sinh xã hội cho biết hồi đầu năm nay rằng họ sẽ triển khai các biện pháp để giải quyết tác động của AI đối với việc làm. Trong những năm gần đây, bộ này đã mở rộng các chương trình đào tạo nghề và sẽ thực hiện một chiến dịch nâng cao kỹ năng cho người lao động trong các lĩnh vực như xe điện, chăm sóc sức khỏe, sản xuất tiên tiến, cùng với AI, theo truyền thông nhà nước.

Khi các cơ hội việc làm chính thức suy giảm và tự động hóa nhà máy gia tăng, ngày càng nhiều người bị đẩy vào các công việc linh hoạt không ổn định như giao đồ ăn và bưu kiện. Theo một viện nghiên cứu trong nước, số người có việc làm linh hoạt được dự báo sẽ tăng lên 320 triệu trong năm nay, chiếm gần một nửa tổng lực lượng lao động.

Trong thông báo, Quốc vụ viện cho biết sẽ khám phá việc tạo ra các công việc mới liên quan đến AI, và sử dụng công nghệ này để giúp các ngành công nghiệp truyền thống hoạt động hiệu quả và an toàn hơn, đặc biệt là những ngành thiếu hụt lao động hoặc đối mặt với điều kiện nguy hiểm. Chính phủ cũng sẽ thúc giục các công ty nền tảng cải thiện tính minh bạch của thuật toán, đảm bảo việc thanh toán lương và soạn thảo các quy định về lao động.