Thông điệp mà Kevin Warsh nhiều lần gửi tới Fed trong những năm gần đây khá ngắn gọn: Nói ít hơn và hành động nhiều hơn.

Quan điểm này đang thu hút sự chú ý đặc biệt của Phố Wall khi ông Warsh trở thành gương mặt trung tâm trong giai đoạn chuyển giao quyền lực mới tại Fed, giữa lúc thị trường toàn cầu phụ thuộc ngày càng lớn vào các tín hiệu chính sách tiền tệ từ Washington.

Trong hơn một thập kỷ qua, Fed đã chuyển mình từ một định chế kín tiếng sang mô hình ngân hàng trung ương có mức độ truyền thông chưa từng có. Từ thời Ben Bernanke, Janet Yellen đến Jerome Powell, các cuộc họp báo, dự báo lãi suất và phát biểu định hướng liên tục trở thành công cụ chủ đạo nhằm dẫn dắt kỳ vọng thị trường.

Tuy nhiên, Kevin Warsh cho rằng quá trình “minh bạch hóa” này đã đi quá xa.

Tại một hội nghị đầu tư của State Street năm ngoái, ông nhận định Fed đang phát biểu quá nhiều, trong khi chất lượng dự báo lại không đủ chính xác để tạo ra sự ổn định lâu dài cho thị trường tài chính.

Theo Warsh, việc ngân hàng trung ương liên tục giải thích suy nghĩ của mình khiến thị trường phụ thuộc ngày càng lớn vào tín hiệu từ Fed, thay vì tự điều chỉnh theo các yếu tố kinh tế thực tế.

Ông đặc biệt chỉ trích cơ chế “forward guidance” - định hướng chính sách tương lai - và biểu đồ dự báo lãi suất “dot plot”, vốn được Fed sử dụng rộng rãi sau khủng hoảng tài chính 2008.

Theo quan điểm của Warsh, các công cụ này khiến Fed tự trói buộc vào những dự báo mang tính suy đoán và làm giảm tính linh hoạt khi nền kinh tế xuất hiện biến động bất ngờ.

Sai lầm lớn nhất, theo nhiều nhà phân tích, chính là giai đoạn 2021-2022 khi Fed liên tục đánh giá lạm phát chỉ mang tính “nhất thời” trước khi buộc phải nâng lãi suất với tốc độ mạnh nhất nhiều thập kỷ để kiểm soát giá cả.

Diễn biến này làm tổn hại đáng kể tới uy tín của Fed và trở thành ví dụ thường xuyên được Warsh nhắc lại khi chỉ trích mô hình điều hành dựa quá nhiều vào truyền thông và dự báo.

Khác với phong cách của Jerome Powell, Warsh được cho là muốn đưa Fed quay trở lại mô hình điều hành kín tiếng hơn, tương tự giai đoạn Alan Greenspan trước đây.

Trong thời kỳ Greenspan, Fed ít công bố định hướng chính sách dài hạn và hạn chế tối đa các phát biểu công khai. Thị trường phải tự diễn giải tín hiệu từ dữ liệu kinh tế thay vì dựa vào những tuyên bố định hướng liên tục từ ngân hàng trung ương.

Theo dữ liệu từ giới nghiên cứu tài chính Mỹ, số lượng phát biểu và tuyên bố của các thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã tăng mạnh qua từng đời chủ tịch Fed.

Nếu thời Alan Greenspan chỉ có khoảng vài trăm phát biểu chính thức mỗi năm, con số này đã tăng lên hơn 1.200 dưới thời Jerome Powell.

Xu hướng đó giúp Fed tác động trực tiếp hơn tới kỳ vọng thị trường, song cũng làm gia tăng mức độ nhạy cảm của chứng khoán và trái phiếu đối với từng phát biểu của quan chức tiền tệ.

Giới đầu tư hiện lo ngại rằng nếu Fed bất ngờ giảm mạnh tần suất phát tín hiệu, biến động trên thị trường tài chính toàn cầu có thể gia tăng đáng kể trong ngắn hạn.

Trong nhiều năm, Phố Wall gần như hình thành cơ chế “nghiện định hướng”, khi nhà đầu tư liên tục theo dõi từng phát biểu nhỏ của Fed để dự báo lãi suất, lợi suất trái phiếu và xu hướng dòng vốn.

Điều này khiến bất kỳ thay đổi nào trong phong cách truyền thông của Fed đều có thể tạo ra tác động lớn tới tâm lý thị trường.

Bối cảnh hiện nay càng làm thách thức trở nên phức tạp hơn. Nền kinh tế Mỹ vẫn đối mặt rủi ro lạm phát quay trở lại trong bối cảnh giá năng lượng biến động mạnh, căng thẳng địa chính trị kéo dài và chi phí tài khóa ở mức cao.

Song song đó, Fed còn phải xử lý bảng cân đối kế toán khổng lồ sau nhiều năm nới lỏng định lượng và duy trì lãi suất thấp.

Giới phân tích cho rằng nếu Warsh thực sự thúc đẩy mô hình điều hành “ít phát ngôn hơn”, Fed có thể bước vào một giai đoạn hoàn toàn khác so với hơn một thập kỷ vừa qua.

Các thành viên FOMC nhiều khả năng sẽ giảm xuất hiện trước truyền thông, hạn chế đưa ra tín hiệu lãi suất dài hạn và tập trung nhiều hơn vào dữ liệu thực tế thay vì định hướng kỳ vọng.

Điều này đồng nghĩa thị trường tài chính sẽ phải thích nghi với môi trường có ít “chỉ dẫn” hơn từ ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.

Với nhiều nhà đầu tư, đây có thể là giai đoạn khó dự báo hơn. Tuy nhiên, với những người ủng hộ Kevin Warsh, việc Fed giảm can thiệp bằng lời nói sẽ giúp khôi phục tính độc lập của thị trường và củng cố lại uy tín của chính sách tiền tệ Mỹ sau nhiều năm biến động mạnh.