Tập đoàn năng lượng BP đang chuẩn bị bán bớt cổ phần tại hai dự án thu giữ và lưu trữ carbon quy mô lớn ở đông bắc nước Anh, trong động thái mới nhất cho thấy công ty tiếp tục ưu tiên trở lại hoạt động dầu khí truyền thống thay vì các mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh.

Theo kế hoạch, BP muốn giảm tỷ lệ sở hữu tại dự án Net Zero Teesside — dự án phát triển nhà máy điện khí đầu tiên của Anh tích hợp công nghệ thu giữ carbon nhằm giảm phát thải khí nhà kính. Công ty cũng muốn bán bớt cổ phần tại Northern Endurance Partnership, liên doanh xây dựng hệ thống đường ống ngoài khơi để vận chuyển và lưu trữ CO₂ dưới Biển Bắc.

Động thái này đánh dấu bước lùi tiếp theo của BP khỏi chiến lược khí hậu đầy tham vọng từng được thúc đẩy dưới thời cựu CEO Bernard Looney. Ông Looney trước đây coi các dự án thu giữ carbon là nền tảng để BP chuyển mình thành công ty năng lượng phát thải thấp, đồng thời đặt cược vào việc xây dựng “cụm công nghiệp không phát thải carbon đầu tiên trên thế giới”.

Tuy nhiên, sau khi ông Looney rời ghế lãnh đạo năm 2023, BP bắt đầu tái cấu trúc chiến lược khi nhiều cổ đông bày tỏ lo ngại rằng công ty đang đi quá xa khỏi hoạt động dầu khí cốt lõi — lĩnh vực vẫn mang lại phần lớn lợi nhuận.

BP hiện cho biết “thời điểm thích hợp” đã đến để đưa thêm đối tác mới vào các dự án thu giữ carbon nhằm hỗ trợ phát triển dài hạn. Công ty chưa tiết lộ tỷ lệ cổ phần muốn bán hoặc danh tính các bên quan tâm.

Hai dự án trên có sự tham gia của nhiều tập đoàn năng lượng lớn khác, bao gồm Equinor của Na Uy và TotalEnergies của Pháp.

Các kế hoạch thoái vốn diễn ra trong bối cảnh BP được cho là đang xem xét thu hẹp hoạt động tại Biển Bắc sau hơn 60 năm hiện diện tại khu vực khai thác dầu khí này. CEO mới Meg O’Neill đang rà soát lại toàn bộ danh mục đầu tư toàn cầu của tập đoàn, trong đó có khả năng cắt giảm hiện diện tại Anh do môi trường chính sách ngày càng kém thuận lợi.

Chính phủ Anh hiện cấm cấp thêm giấy phép khai thác mới ở Biển Bắc và duy trì thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty dầu khí. Những chính sách này đã khiến nhiều tập đoàn năng lượng phàn nàn rằng môi trường đầu tư tại Anh đang trở nên thiếu hấp dẫn.

Bộ trưởng Năng lượng Anh Ed Miliband gần đây từng chỉ trích lợi nhuận tăng vọt của BP là “sai trái về mặt đạo đức và kinh tế”, dù sau đó ông đã xóa bài đăng trên mạng xã hội.

Song song với việc bán bớt tài sản xanh, BP cũng đang tái tổ chức bộ máy theo hướng quay trở lại mô hình vận hành truyền thống. Meg O’Neill đã lên kế hoạch giải thể bộ phận “khí đốt và năng lượng ít carbon” được thành lập dưới thời Bernard Looney, thay vào đó tái lập cấu trúc tập trung vào hai mảng chính: khai thác dầu khí thượng nguồn và lọc hóa dầu – phân phối nhiên liệu hạ nguồn.

Giới phân tích nhận định BP đang chịu áp lực lớn từ nhà đầu tư yêu cầu cải thiện lợi nhuận trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh vì chiến sự Trung Đông. Trong môi trường giá năng lượng cao, các dự án năng lượng tái tạo và thu giữ carbon thường bị đánh giá có tỷ suất sinh lời thấp hơn đáng kể so với khai thác dầu khí truyền thống.

Tuy nhiên, việc BP giảm cam kết với các dự án xanh cũng làm dấy lên lo ngại rằng các mục tiêu giảm phát thải của Anh và châu Âu sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong thập kỷ tới.

Ngành thu giữ carbon vốn được xem là một trong những công nghệ trọng yếu để hỗ trợ các ngành công nghiệp nặng giảm phát thải, đặc biệt trong các lĩnh vực khó chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng tái tạo như thép, xi măng và hóa chất.

Các chuyên gia cho rằng nếu những tập đoàn năng lượng lớn như BP thu hẹp đầu tư vào lĩnh vực này, tiến trình xây dựng hạ tầng giảm phát thải quy mô lớn tại châu Âu có thể bị chậm lại đáng kể.