Jason Calacanis, người dẫn podcast All In, ví AI như một cuộc chiến thế hệ của Gen Z. Theo ông, Gen Z chẳng muốn tham gia vào cuộc chơi này và đang phản đối mạnh mẽ, dù khả năng ngăn chặn AI gần như bằng không. Tuy nhiên, sự so sánh này có thể đi xa hơn thế, đồng thời đánh giá thấp khả năng tác động của sinh viên đối với hướng phát triển của công nghệ.

Điểm đáng chú ý nằm ở quy mô nguồn lực đang được đổ vào AI. Ngành công nghệ đã dành những khoản tiền khổng lồ cho công nghệ này, trong khi các vấn đề cốt lõi như ảo giác, độ tin cậy và khả năng bảo đảm AI hoạt động đúng mục tiêu vẫn chưa được giải quyết triệt để. Những khoản đầu tư ngày càng lớn cũng đặt ra câu hỏi liệu đây có phải một trong những sai lầm lớn của ngành công nghệ, xuất phát từ sự tự tin quá mức vào tiềm năng của AI.

Các chỉ số về hiệu quả đầu tư càng khiến câu hỏi này trở nên rõ hơn. Phần lớn thử nghiệm AI trong doanh nghiệp vẫn chưa tạo ra tỷ suất hoàn vốn đủ thuyết phục, trong khi những vấn đề về độ tin cậy tiếp tục tồn tại dù nguồn vốn dành cho công nghệ này tăng mạnh.

Một dự báo được đăng trên Politico vào tháng 1.2026 cũng đang được nhắc lại trong bối cảnh hiện nay. Trong bài viết thuộc chuyên mục “Black Swan”, Gary Marcus từng dự đoán rằng đến cuối năm 2026, Donald Trump sẽ bắt đầu thay đổi lập trường và rời xa những chính sách thúc đẩy AI mạnh mẽ từng định hình chiến lược AI của chính quyền trong năm 2025.

Diễn biến thực tế đang đến sớm hơn dự đoán đó. Trump được cho là đang cân nhắc một quy trình “kiểm tra trước khi cất cánh” đối với AI, tương tự đề xuất từng được Michelle Rempel Garner và Gary Marcus đưa ra cách đây ba năm.

Theo đề xuất này, các ứng dụng AI cần được quản lý theo cách tương tự Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ, FDA. Các cơ quan quản lý sẽ đánh giá những ứng dụng AI mới có quy mô lớn, yêu cầu bằng chứng về mức độ an toàn trước khi chúng được đưa ra sử dụng rộng rãi. Ý tưởng đang được cân nhắc hiện nay có nhiều điểm tương đồng với cách tiếp cận đó.

Những dấu hiệu trên cho thấy lập trường của Trump về AI có thể đang bắt đầu thay đổi. Diễn biến vẫn đang diễn ra rất nhanh và hướng đi tiếp theo chưa rõ ràng.

Nếu sức ép từ công chúng đủ lớn, chính quyền Trump có thể tiến xa hơn trong việc rời bỏ các chính sách chống điều tiết từng được thúc đẩy mạnh trong năm trước. Khi đó, sự phản đối từ xã hội có thể tạo ra tác động đáng kể đến cách AI được phát triển và quản lý.

Ở cuối cuốn sách “Taming Silicon Valley”, Gary Marcus từng lập luận rằng nếu mọi người cùng hành động, xã hội có thể đưa AI đến một vị thế tốt hơn.

Jeffrey Anthony cho rằng sinh viên đang nhìn thấy một sự tương phản rất rõ. Xã hội sẵn sàng dành những khoản tiền, nguồn lực, đất đai, nước và sự ủng hộ chính trị rất lớn để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ máy móc tạo ra những mô phỏng của nghệ thuật do con người tạo ra, trong khi các yêu cầu về nhà ở vừa túi tiền, việc làm ổn định và một cuộc sống đủ tốt lại thường bị xem là những đòi hỏi thiếu thực tế.

Theo Anthony, chính sự tương phản đó khiến Silicon Valley và tư duy đứng sau ngành công nghệ trở thành một trong những lực lượng xã hội kém đổi mới nhất trong lịch sử.

Một bình luận khác từ Scenarica tập trung vào cách ngành AI đánh giá tiến bộ. Theo người này, vấn đề nằm ở khoảng cách giữa các chỉ số kỹ thuật và kết quả thực tế. Các điểm số benchmark tăng lên, thứ hạng trên các bảng đánh giá được cải thiện qua từng quý, nhưng hiệu quả đầu tư từ các dự án thử nghiệm AI trong doanh nghiệp vẫn chưa xuất hiện như kỳ vọng.

Trong khi đó, sự ủng hộ chính trị dành cho việc mở rộng hạ tầng AI đang bắt đầu rạn nứt. Ngành công nghiệp tiếp tục đo lường năng lực của AI thông qua các chỉ số kỹ thuật, còn thị trường lại cần những hệ thống đáng tin cậy. Theo Scenarica, khoảng cách giữa hai cách đánh giá này đã hình thành từ khoảng hai năm trước và chính khoảng cách đó đang trở thành nơi hình thành làn sóng phản đối AI.