Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra yêu cầu hoàn trả 20% giá trị hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz, tương đương khoảng 30 triệu USD cho mỗi tàu dầu siêu tải trọng chở đầy dầu.

Tính toán này dựa trên mức giá dầu hiện tại khoảng 80 USD/thùng. Một tàu siêu tải có thể chứa khoảng 2 triệu thùng dầu thô.

Ngược lại, các nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết, Iran trước đó chỉ thu mức phí đột xuất tối đa là 2 triệu USD cho mỗi chuyến hải trình.

Vào thứ Hai, ông Trump đã tái lập lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các tàu Iran qua lại eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố Mỹ sẽ trở thành "NGƯỜI BẢO VỆ" tuyến đường thủy này. Ông khẳng định rằng "để đảm bảo tính CÔNG BẰNG, nước Mỹ sẽ được hoàn trả với mức phí 20% trên tất cả các loại hàng hóa được vận chuyển." Nhà Trắng hiện chưa cung cấp thêm thông tin chi tiết nào về đề xuất thu phí của ông Trump, bao gồm cả cách thức quản lý hoặc liệu đề xuất này đã được thông báo tới các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh hay chưa.

Ngành vận tải biển đã phản ứng với sự ngạc nhiên và một vài sự hoài nghi.

Gần 12 người tham gia vào thị trường vận tải biển, bao gồm cả một số người có tàu chở dầu vừa đi qua eo biển Hormuz trong những tuần gần đây, cho biết họ không hề nhận được cảnh báo trước về tuyên bố của ông Trump liên quan đến mức phí tiềm năng đánh vào các lô hàng qua lại eo biển này. Do thiếu thông tin chi tiết, họ cho rằng còn quá sớm để biết kế hoạch này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến các quyết định di chuyển của mình. Một thuyền trưởng vận tải biển giấu tên thậm chí còn ví mức phí này không khác gì một hành vi "trấn lột giữa đường."

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz được xem là mang tính sống còn đối với cả Mỹ và Iran trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn mong manh vừa đổ vỡ. Tuyến eo biển này thông thường chiếm khoảng 1/5 lưu lượng dầu mỏ và khí đốt toàn cầu.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, trong một bài đăng trên mạng xã hội, nhận định: “Hoàn toàn chính xác. Bất kỳ ai đảm bảo an toàn và an ninh cho các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz đều xứng đáng được đền bù cho dịch vụ này”. Tuy nhiên, ông bổ sung: “Mức phí 20% rõ ràng là quá cao,” và nói thêm: “Chúng tôi sẽ đưa ra mức hợp lý hơn.”

Với sự hỗ trợ của Grant Smith, Prejula Prem và Weilun Soon