Ứng phó biến đổi khí hậu: Cần cách tiếp cận mới

BBWV - Thiệt hại do biến đổi khí hậu gia tăng, trong khi quyết tâm chính trị chững lại. Cần cách tiếp cận mới dựa trên hợp tác và công nghệ để giảm chi phí chuyển đổi.

Người qua đường giải nhiệt ở Paris hồi tháng Năm Ảnh: Benjamin Girette/Bloomberg

Người qua đường giải nhiệt ở Paris hồi tháng Năm Ảnh: Benjamin Girette/Bloomberg

Tác giả: Ban Biên tập Bloomberg Opinion

19 tháng 11, 2026 lúc 11:30 AM

Khi hội nghị khí hậu thường niên của Liên hợp quốc đang diễn ra tại Thổ Nhĩ Kỳ, một điều đã rõ: Thiệt hại về con người và kinh tế do nhiệt độ gia tăng và thời tiết cực đoan ngày càng lớn, trong khi quyết tâm chính trị nhằm giải quyết vấn đề lại chững lại.

Thế giới cần một cách tiếp cận mới.

Hơn một thập niên trước tại Paris, 195 quốc gia đã nhất trí về một sứ mệnh chung: Giữ mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu thấp hơn đáng kể so với 2°C, và tốt nhất không quá 1,5°C, so với thời kỳ tiền công nghiệp. Ngay cả mức tăng này cũng đã vượt giới hạn nhiệt độ cao nhất mà hành tinh từng trải qua trong thế Holocene, giai đoạn nền văn minh nhân loại phát triển. Theo đánh giá của ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), nhiệt độ tăng cao hơn nữa sẽ kéo theo nguy cơ rất lớn về những hệ lụy, từ tuyệt chủng đến mất mùa đồng loạt trên diện rộng.

Thỏa thuận Paris yêu cầu mỗi nước đệ trình cam kết khí hậu quốc gia, cập nhật năm năm một lần, nhằm cắt giảm lượng phát thải carbon gây biến đổi khí hậu. Kỳ vọng là các nước sẽ thúc đẩy nhau hành động quyết liệt hơn. Dù đã đạt nhiều tiến bộ đáng kể, vẫn còn rất nhiều việc phải làm.

Mỹ rút khỏi thỏa thuận vào năm 2025, để các thành phố, tiểu bang và doanh nghiệp nước này tìm cách bù đắp khoảng trống. Năm ngoái, phát thải tại Mỹ, Trung Quốc và Indonesia đều tăng, còn tại Ấn Độ gần như đi ngang. Ở phần lớn các thành viên còn lại của nhóm G20, phát thải đã giảm nhưng chưa đủ nhanh. Ngay cả những bên đặt mục tiêu tham vọng nhất, như liên minh châu Âu (EU) và Anh, cũng chưa đi đúng lộ trình thực hiện cam kết phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Trong khi đó, hành tinh tiếp tục nóng lên. Tổng lượng CO₂ do con người phát thải kể từ năm 1850 đã lên tới khoảng 2.800 tỉ tấn, tương đương 3/4 tổng lượng phát thải mà Trái Đất có thể tiếp nhận trước khi mức tăng nhiệt độ toàn cầu nhiều khả năng vượt 2°C. Với xu hướng hiện nay, thế giới có thể vượt giới hạn này trong vài thập niên tới.

NguongCO2

Đây không chỉ là vấn đề của các thế hệ tương lai mà đang tác động đến cuộc sống và sinh kế ngay lúc này. Hãy nhìn vào châu Âu. Mùa hè khắc nghiệt năm 2026, khi nhiệt độ phá kỷ lục, nhiều dòng sông lớn gần cạn nước và cháy rừng thiêu rụi những vùng rộng lớn tại Pháp và Tây Ban Nha, không còn là trường hợp cá biệt. Trong giai đoạn 2021-2025, số ngày có nhiệt độ vượt 30°C tại khu vực này bình quân đạt 20 ngày mỗi năm, tính theo trọng số diện tích, cao hơn gấp đôi giai đoạn 1981-1985. Một nghiên cứu đã qua bình duyệt gần đây ước tính trong giai đoạn 2021-2025, biến đổi khí hậu do con người gây ra dẫn đến hơn 58.000 ca tử vong liên quan đến nắng nóng tại các đô thị châu Âu.

Thiệt hại kinh tế khó đo lường hơn nhưng có thể rất lớn. Tại EU, thời tiết cực đoan gây thiệt hại trực tiếp bình quân 45 tỉ euro mỗi năm trong giai đoạn 2020-2024, gấp ba lần mức bình quân của bốn thập niên trước đó. Tuy nhiên, một phần mức tăng này xuất phát từ việc dân số gia tăng, hoạt động xây dựng và phát triển mở rộng, giá trị tài sản tăng, khiến nhiều người và tài sản hơn đứng trước rủi ro. Trong khi đó, tình trạng khô hạn đe dọa các tuyến giao thương đường thủy huyết mạch, gồm sông Rhine, sông Danube và kênh đào Panama.

Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy năng suất lao động giảm mạnh khi nhiệt độ vượt 30°C. Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) ước tính tổn thất sản lượng do biến đổi khí hậu tương đương 1,75% GDP toàn cầu, khoảng 2.000 tỉ USD, trong năm 2025. Theo kịch bản nóng lên cơ sở của tổ chức này, con số có thể tăng lên gần 9% vào năm 2100.

Thiệt hại do biến đổi khí hậu ngày càng lớn đúng lúc các chính sách ứng phó vấp phải trở lực chính trị gia tăng. Tại Mỹ và châu Âu, các lực lượng dân túy cánh hữu tìm kiếm phiếu bầu một phần bằng cách công kích quá trình chuyển đổi xanh. Dù nhìn chung người dân vẫn ủng hộ mạnh mẽ hành động ứng phó biến đổi khí hậu, sự ủng hộ giảm rõ rệt khi các biện pháp kéo theo chi phí, yêu cầu bắt buộc hoặc hạn chế.

Không nên coi đây là lý do để từ bỏ. Ngược lại, tăng cường hợp tác và tận dụng công nghệ có thể giúp quá trình chuyển đổi xanh vừa sinh lợi, vừa giảm đáng kể chi phí.

Theo Bloomberg

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/ung-pho-bien-doi-khi-hau-can-cach-tiep-can-moi-61676.html

#khí hậu
#biến đổi khí hậu
#liên hợp quốc
#châu Âu
#EU
#phát thải carbon
#Giảm phát thải carbon

Mới nhất

Videos mới nhất