Hàng ngàn cổ động viên Bosnia & Herzegovina rồng rắn nối đuôi nhau đổ về sân vận động. Họ ca vang, đánh trống, phất cờ và thắp lên những ngọn pháo sáng rực rỡ. Bầu không khí oi ả của ngày hè bỗng chốc đặc quánh trong làn khói mang hai màu xanh – vàng truyền thống của Những chú rồng. Đó là một ngày nắng nóng tại Toronto, thành phố lớn nhất Canada đang có màn chào sân với tư cách là chủ nhà của vòng chung kết FIFA World Cup 2026. Và người dân Bosnia đang làm tất cả những gì có thể để biến một góc của đô thị Bắc Mỹ này thành một Sarajevo thu nhỏ.

Họ tập trung tại một công viên trung tâm, cùng nhau thực hiện cuộc diễu hành dài 2 cây số hướng về thánh đường bóng đá, nơi đội tuyển quê hương sẽ chơi trận mở màn. Đây được xem là một màn phô diễn thực lực đầy táo bạo, bởi đối thủ của họ trong trận đấu này là đội chủ nhà Canada.

Cầu thủ thứ 12

Thế nhưng, khi dòng người cuộn sóng qua từng góc phố, sự tử tế và tinh thần hội hè thượng võ mới là thứ bao trùm tất cả. Từ ô cửa sổ của một tòa chung cư cao cấp nhìn xuống cuộc diễu hành, những cư dân địa phương vui vẻ vẫy cao lá cờ lá phong của Canada; và đáp lại, các cổ động viên Bosnia cũng reo hò cổ vũ cho họ đầy nồng nhiệt, trước khi cùng nhau hòa mình vào những giai điệu quê hương vang vọng cả góc trời.

“Chúng tôi muốn các cầu thủ biết rằng, ngay cả khi ở bên kia đại dương, họ vẫn luôn nhận được sự hậu thuẫn tuyệt đối,” Tarik Kalajdzic chia sẻ. Anh cùng vợ và hai con thực hiện chuyến hành trình kéo dài 3 giờ đồng hồ từ thành phố London (bang Ontario) đến đây để hòa vào dòng người diễu hành trước khi tiến vào khán đài. “Tôi tin chắc hôm nay chúng tôi sẽ là cầu thủ thứ 12 trên sân cỏ.”

"Những chú rồng" Bosnia không phải là tập thể duy nhất được tận hưởng đặc quyền cổ vũ to lớn này tại Toronto, đô thị đa văn hóa bậc nhất hành tinh tính theo nhiều thước đo. Sự đa dạng sinh học trong cấu trúc dân cư đồng nghĩa với việc bảy quốc gia khác có lịch thi đấu tại đây, từ người láng giềng Croatia của Bosnia, bộ ba quyền lực châu Phi (Ghana, Bờ Biển Ngà, Senegal), cho đến Panama, Iraq và Đức, tất cả đều có "hậu phương" khổng lồ đang sinh sống ngay tại địa phương. Các cộng đồng nhập cư này rầm rộ kích hoạt mạng lưới để mang lại cho đội tuyển quê hương mọi lợi thế của một trận đấu ngập tràn sự tiếp đón thân thương.

“Nó sẽ không khác gì một trận sân nhà,” Fadi Naami, nhà môi giới bất động sản tại địa phương có gia đình gốc Iraq, nhận định. Anh dự kiến sẽ có mặt trên khán đài vào ngày 26 tháng 6 để chứng kiến cuộc đối đầu giữa Iraq và Senegal. Naami kỳ vọng cộng đồng khoảng 35.000 người Iraq tại vùng Toronto mở rộng sẽ tạm thời tăng thêm khoảng 10.000 người, khi làn sóng cổ động viên đổ về từ San Diego và Michigan, hai địa phương có cộng đồng kiều bào Iraq rất lớn nhưng lại không được đăng cai bất kỳ trận đấu World Cup nào.

“Cộng đồng người Iraq ở đây rất lớn, vì vậy rất nhiều người muốn tìm đến đây để thưởng thức ẩm thực, tận hưởng các trận cầu và hòa mình vào ngày hội ngộ của những người đồng hương quanh khu vực Toronto,” Naami chia sẻ.

Trong khi đó, cộng đồng cư dân có mối liên hệ gốc gác với Đức, đội tuyển sẽ có cuộc chạm trán với Bờ Biển Ngà vào ngày 20 tháng 6, lại là một trong những nhóm sắc tộc lớn nhất thành phố, kết quả của nhiều làn sóng di cư kéo dài từ những năm 1.700. Tuy nhiên, các cộng đồng sắc tộc khác lại có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhờ làn sóng di cư gần đây hơn. Cách đây vài năm trước, chính sách nhập cư liên bang của Canada từng tương đối cởi mở. Những cuộc xung đột tại cả Bosnia và Iraq trong các thập kỷ gần đây đưa nhiều người đến với Canada dưới diện tị nạn.

Hệ quả là, theo số liệu điều tra dân số năm 2021, hơn một nửa cư dân Toronto có cha mẹ sinh ra bên ngoài lãnh thổ Canada, và 47% dân số thành phố này là người nhập cư. Tương phản với Toronto là New York và London, với tỉ lệ cư dân nhập cư mới tương ứng là khoảng 38% và 41%.

Ngay cả những đô thị sở hữu tỉ lệ cư dân sinh ra tại nước ngoài cao hơn, như Miami với 54%, cũng không thể cạnh tranh về mức độ đa dạng bản đồ sắc tộc như Toronto, nơi giao tiếp sử dụng tới 190 ngôn ngữ.

“Bất kể đội tuyển nào bước ra sân, bạn luôn có thể tìm thấy một cộng đồng cư dân tại thành phố này có mối sợi dây liên kết máu thịt với họ,” Simon Darnell, giáo sư đại học Toronto, người chuyên nghiên cứu về thể thao và phát triển quốc tế, nhận định. “Tôi nghĩ World Cup chính là một sân khấu hoàn hảo để phô diễn trọn vẹn cả chiều rộng lẫn chiều sâu về sự đa dạng của Toronto.”

Cầu nguyện cho Ghana

Chính động lực nhân khẩu học này trực tiếp định hình cục diện của các trận đấu. Bên cạnh 11 cầu thủ chiến đấu trên sân, các cổ động viên trên khán đài thường được ví như "cầu thủ thứ 12," như cách Kalajdzic mô tả, nhờ hiệu ứng tiếp xúc tâm lý và nguồn năng lượng bùng nổ từ những tiếng ca vang.

Nếu như các cổ động viên Bosnia đã phải trải qua một thử thách cực kỳ gian nan để tạo ra sự áp đảo về số lượng trước một đội chủ nhà đích thực, với kết quả hòa, Canada lại không góp mặt trong bất kỳ trận nào thuộc 5 cuộc đối đầu còn lại tại Toronto. Bản đồ trống này vô tình biến thành một đấu trường mở, nơi các cộng đồng nhập cư tại thành phố cạnh tranh khốc liệt xem ai là người có khả năng huy động nguồn lực hậu thuẫn lớn hơn.

Panama, đội tuyển có 2 trận thi đấu tại Toronto, cho biết các công dân của họ đã mua lượng vé nhiều thứ ba trong số các quốc gia tham dự các trận đấu diễn ra trên đất Canada, theo dữ liệu từ FIFA do lãnh sự quán quốc gia Trung Mỹ này cung cấp. Khoảng 5 chuyến bay mỗi ngày đã được tăng cường kết nối đến Toronto, tạo điều kiện cho các cổ động viên từ quê nhà bay sang để hội quân cùng cộng đồng 2.000 người Panama tại địa phương trong trận đấu gặp Ghana diễn ra tuần này, và cuộc đối đầu với Croatia vào ngày 23 tháng 6 tới.

Các cổ động viên Ghana không thể lùng được tấm vé vào sân cho trận đấu đêm thứ Tư đã đổ về quảng trường trung tâm thành phố để theo dõi qua màn hình lớn. Đây được coi là "quảng trường Thời đại" của riêng Toronto, nơi vừa được đổi tên thành quảng trường Sankofa vào năm 2023, từ ngữ có nguồn gốc từ Ghana, mang hàm ý về việc “thấu suốt quá khứ để kiến tạo tương lai.”

Sợi dây liên kết đặc biệt đó đã thôi thúc cộng đồng người Ghana tại địa phương nỗ lực hết mình để giành quyền tổ chức buổi xem chung ở quảng trường. Họ đã chuẩn bị một nghi lễ trang trọng đón chào ngày hội lớn: Đức vua Otumfuo Osei Tutu II của bộ tộc Asante thân hành tới chủ trì cuộc gặp gỡ truyền thống của các thủ lĩnh bộ lạc ngay tại Quảng trường Sankofa trước giờ bóng lăn.

“Được đón tiếp đức vua Asante tại đây là một vinh dự tối thượng,” cô Adwoa Afra chia sẻ. Khoác trên mình trang phục vải Kente truyền thống cùng những món trang sức bằng vàng lộng lẫy, cô nằm trong nhóm những phụ nữ khiêu vũ để tôn vinh sự xuất hiện của vua Tutu II.

Afra, người rời Ghana đến Toronto định cư hơn 30 năm trước, dự định sẽ theo dõi trận đấu qua màn ảnh nhỏ cùng bạn bè. Cô tự cho phép mình nghỉ ngơi sau một ngày dài tham gia các nghi lễ và vũ điệu dân tộc. “Trái tim tôi không chịu nổi sự phấn khích tột độ ngoài quảng trường đâu,” Afra vừa cười vừa nói. “Tất cả chúng tôi đều đang cầu nguyện cho đội tuyển chiến thắng. Đó sẽ là điều kỳ diệu.”

Khi trận đấu diễn ra dưới cơn mưa đêm nặng hạt, các cổ động viên Panama dường như chiếm thế áp đảo tuyệt đối về số lượng trên khán đài và tạo ra những làn sóng âm thanh chấn động. Thế nhưng, cục diện hoàn toàn đảo chiều khi Ghana bất ngờ ghi bàn vào những giây cuối cùng của trận đấu, thổi bùng sự vỡ òa của các khán giả nhà. Đội bóng với biệt danh The Black Stars (Những ngôi sao đen) đã hạ gục Panama với tỉ số số khít khao 1-0, tự mở ra chiếc phao cứu sinh cho chính mình tại một "bảng đấu tử thần" có sự góp mặt của cả Anh và Croatia.

Đối với nhiều người nhập cư tại Toronto, sợi dây liên kết bền chặt với cả quê hương gốc gác lẫn đất nước Canada đã mang lại cho họ đặc quyền cỗ vũ cho hai đội bóng tại World Cup. Bản sắc song hành này sẽ trở thành điểm tựa tuyệt vời khi giải đấu bắt đầu bước vào giai đoạn sàng lọc khốc liệt và một số đội phải rời cuộc chơi.

“Tôi thấy mình đủ may mắn để được cỗ vũ cho cả hai đội tuyển,” Meldin Kuburas, chuyên viên kinh doanh viễn thông mang hai dòng máu Bosnia - Canada hiện đang sinh sống tại Hamilton (bang Ontario), chia sẻ.

“Nếu chẳng may Bosnia bị loại và Canada vẫn tiếp tục bước tiếp, tôi chỉ đơn giản là thay màu áo khác. Được đứng phía sau và tiếp sức cho cả hai quê hương thực sự là một niềm tự hào lớn.”

Với sự hỗ trợ của Jessica Kim và Sandra Mergulhao