Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ thúc ép Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hạn chế hỗ trợ dành cho Iran trong cuộc gặp thượng đỉnh tại Bắc Kinh tuần này, khi Washington ngày càng lo ngại vai trò của Bắc Kinh trong việc hỗ trợ công nghệ và hậu cần cho Tehran.

Theo một quan chức Mỹ, ông Trump sẽ trực tiếp gây áp lực với nhà lãnh đạo Trung Quốc về việc Bắc Kinh cung cấp các linh kiện lưỡng dụng – có thể sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự – cũng như khả năng hỗ trợ xuất khẩu vũ khí cho Iran và Nga.

“Cuộc đối thoại này sẽ tiếp tục. Những động thái trừng phạt gần đây của Mỹ chắc chắn sẽ là một phần trong các cuộc thảo luận,” quan chức trên cho biết.

Căng thẳng gia tăng sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 9.5 áp lệnh trừng phạt đối với ba công ty vệ tinh Trung Quốc với cáo buộc cung cấp hình ảnh và dịch vụ hỗ trợ quân sự cho Iran, giúp Tehran thực hiện các chiến dịch chống lại lực lượng Mỹ ở Trung Đông.

Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng đưa Công ty Thương mại Quốc tế Yushita Thượng Hải vào danh sách trừng phạt vì bị cho là hỗ trợ Iran nhập khẩu các hệ thống phòng không vác vai từ Trung Quốc.

Ông Trump sẽ tới Bắc Kinh ngày mai để tham dự hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai với ông Tập kể từ khi bước vào nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Hai nhà lãnh đạo dự kiến hội đàm chính thức vào thứ Năm, sau đó tham quan Thiên Đàn và dự quốc yến. Một bữa trưa làm việc sẽ diễn ra vào thứ Sáu trước khi ông Trump trở về Washington.

Nhà Trắng cho biết chương trình nghị sự của cuộc gặp không chỉ xoay quanh an ninh mà còn bao gồm thương mại và đầu tư. Phó thư ký báo chí Anna Kelly cho biết hai bên sẽ thảo luận các thỏa thuận tiềm năng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, nông nghiệp và năng lượng.

Washington và Bắc Kinh cũng đang xem xét khả năng Trung Quốc mua thêm máy bay Boeing và đậu nành Mỹ nhằm duy trì đà hạ nhiệt trong quan hệ kinh tế song phương sau giai đoạn căng thẳng kéo dài.

Tuy nhiên, các quan chức Mỹ đã hạ thấp kỳ vọng về những đột phá lớn. Một nguồn tin cho biết hiện “không có đề xuất nào về các khoản đầu tư quy mô lớn”, đồng thời nhấn mạnh kế hoạch thành lập hội đồng thương mại và hội đồng đầu tư song phương vẫn đang ở giai đoạn xây dựng khuôn khổ hoạt động.

Bên cạnh Iran, vấn đề Đài Loan tiếp tục là điểm nóng trong quan hệ Mỹ - Trung. Trước chuyến thăm, giới chức Trung Quốc đã thúc giục Washington thay đổi cách diễn đạt chính thức về Đài Loan, chuyển từ lập trường “không ủng hộ” sang “phản đối” độc lập Đài Loan.

Đề xuất này làm dấy lên lo ngại tại Đài Bắc và trong một bộ phận giới hoạch định chính sách Mỹ rằng ông Trump có thể nhượng bộ Bắc Kinh để đổi lấy các thỏa thuận kinh tế hoặc địa chính trị khác.

Tuy nhiên, một quan chức Mỹ khẳng định Washington “không kỳ vọng có thay đổi nào trong chính sách đối với Đài Loan trong thời gian tới”.

Nhà Trắng trước đó đã phê duyệt gói bán vũ khí trị giá 1,1 tỉ USD cho Đài Loan hồi tháng 12 và đang chuẩn bị thêm một gói khác có thể vượt 14 tỉ USD. Dù vậy, việc thông báo chính thức đã được trì hoãn nhằm tránh gây căng thẳng trước hội nghị thượng đỉnh.

Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo cũng được dự báo sẽ là chủ đề thảo luận quan trọng giữa hai nhà lãnh đạo, trong bối cảnh Washington ngày càng lo ngại sự phát triển nhanh chóng của các mô hình AI tiên tiến từ cả Mỹ và Trung Quốc.

Cuộc gặp tại Bắc Kinh diễn ra sáu tháng sau khi ông Trump và ông Tập đạt thỏa thuận đình chiến thương mại kéo dài một năm tại hội nghị ở Hàn Quốc. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng tương lai của thỏa thuận này vẫn chưa chắc chắn, đặc biệt khi cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục mở rộng từ thương mại sang công nghệ, quốc phòng và địa chính trị.