Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Chuyên mục
Media
Báo cáo đặc biệt
Một sản phẩm của BEACON MEDIA
Khám phá nhiều hơn với tài khoản
Đăng nhập để lưu trữ và dễ dàng truy cập những bài viết bạn yêu thích trên Bloomberg Businessweek Việt Nam.
BBWV - Thỏa thuận thuế quan đối ứng với Mỹ chưa về đích, xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ có thể giảm 25% - 30% vào năm 2030 nếu thuế bổ sung được áp.
Tác giả: Linh Chi. Đồ hoạ: Phương Nhya và Khải Nguyễn
20 tháng 11, 2026 lúc 6:29 PM
Tóm tắt bài viết bởi
Thái Lan vừa trở thành quốc gia châu Á mới nhất ký tuyên bố chung với Mỹ, xác nhận đàm phán thỏa thuận thương mại đối ứng cơ bản hoàn tất trong cuộc gặp giữa hai lãnh đạo vào ngày 17.11.2026 tại Manila.
Việt Nam dù đã đàm phán từ tháng 10.2025 và bộ Công thương cho biết gần như toàn bộ nội dung đã “cơ bản hoàn tất” nhưng vẫn chưa đạt được thoả thuận thương mại song phương. Vài ngày trước đó, trong lần gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Cấp cao đặc biệt ASEAN - Mỹ ở Manila tối 17.11, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã đề nghị hai nước sớm hoàn tất Hiệp định thương mại đối ứng.
Theo Bloomberg Economics, nếu cuộc điều tra theo Điều 301 về dư thừa công suất dẫn đến thuế bổ sung, giá trị xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đến năm 2030 có thể thấp hơn 25% đến 30% so với kịch bản thuế quan như năm 2024. Ngược lại, nếu tòa án hủy mức thuế theo Điều 301 về lao động cưỡng bức, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đến năm 2030 gần như không bị thiệt hại so với kịch bản thuế quan như năm 2024.
Để đo mức thiệt hại có thể có với hàng Việt, Bloomberg Economics dùng mô hình thương mại toàn cầu của WTO, chia thế giới thành 25 khu vực và 26 ngành. Kết quả được so với một thế giới mà thuế quan vẫn như năm 2024, với giả định các mức thuế được giữ đến năm 2030 và không nước nào trả đũa.
Theo Bloomberg Economics, thuế suất hiệu dụng bình quân của Mỹ (tính theo cơ cấu thương mại năm 2024) hiện là 11,2%, thấp hơn mức 13,5% trước khi tòa án Tối cao hủy các mức thuế IEEPA. Riêng với Việt Nam, thuế suất hiệu dụng hiện cao hơn khoảng 10 điểm phần trăm so với tháng 1.2025. Trong đó, 3,2 điểm đến từ thuế theo Điều 232 đánh vào một số nhóm hàng như kim loại, ô tô, dược phẩm, và 6,8 điểm đến từ thuế theo cuộc điều tra Điều 301 về lao động cưỡng bức.
Với thuế quan đang áp dụng, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đến năm 2030 sẽ thấp hơn 18,1% so với kịch bản không có thuế mới, nặng hơn mức giảm 13,6% của nhập khẩu hàng hóa Mỹ nói chung. Từ đây, hai kịch bản được đặt ra.
Kịch bản 1 được đặt ra với giả định mức thuế sẽ tăng thêm. Nếu cuộc điều tra Điều 301 về dư thừa công suất dẫn đến thuế bổ sung, mức tăng thuế suất hiệu dụng của Việt Nam có thể lên 14,1 điểm phần trăm. Kết quả điều tra có thể được công bố trước cuối năm nay, hạn chót là 11.03.2027.
Hiện tại, với thuế quan đang áp dụng, xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ đến năm 2030 sẽ giảm 18,1% so với kịch bản thuế quan giữ nguyên như năm 2024. Nếu thuế bị đẩy lên mức trần đã thỏa thuận hoặc mức thuế đối ứng trước đây, mức giảm này có thể nới rộng lên 25% đến 30%. Kịch bản này cũng tác động tương tự đến xuất khẩu của Ấn Độ và các nước Đông Nam Á khác.
Kịch bản 2 được đặt ra là mức thuế sẽ được giảm bớt khi tòa án hủy mức thuế theo Điều 301 về lao động cưỡng bức, thuế suất hiệu dụng bình quân của Mỹ sẽ giảm 3,5 điểm phần trăm xuống 7,7%. Việt Nam nằm trong nhóm hưởng lợi nhiều nhất vì ít chịu thuế đánh vào ô tô, kim loại hay dược phẩm. Đến năm 2030, xuất khẩu gần như không thấp hơn so với kịch bản thuế quan năm 2024. Dù vậy, đây sẽ là chặng đường dài trước khi có phán quyết mang tính lâu dài.
Chênh lệch giữa hai kịch bản rất lớn, và cả hai đều tùy vào một cuộc điều tra và một vụ kiện nằm ngoài tầm kiểm soát của Việt Nam.
Theo luật sư cao cấp Nguyễn Anh Tùng từ BakerHostetler, chừng nào chưa có thỏa thuận, hàng Việt vẫn cạnh tranh trong thế bất lợi khi các đối tác khác đã nhận đối xử ưu đãi từ Washington. Ông nói thêm: “Một thỏa thuận thương mại sẽ không loại bỏ hoàn toàn rủi ro từ cuộc điều tra theo Điều 301, nhưng có thể làm giảm đáng kể khả năng các cuộc điều tra này dẫn đến các biện pháp thuế quan nghiêm khắc trong tương lai," ông Tùng trả lời người viết.
Các nhà phân tích từ Bloomberg Intelligence đánh giá, rủi ro lớn nhất trước mắt là cuộc điều tra theo Điều 301 về dư thừa công suất, khi chính quyền được kỳ vọng sẽ đẩy thuế trở lại gần mức đã đàm phán trong các thỏa thuận năm ngoái, dù thời điểm và quy mô chưa rõ.
Việt Nam đang ở vị thế dễ bị nhắm tới. Thặng dư thương mại hàng hóa với Mỹ đã lên tới gần 200 tỉ USD tính đến tháng 9.2026, và Việt Nam còn chịu thêm một cuộc điều tra về bảo hộ sở hữu trí tuệ. Mỹ cũng được cho là sẽ soi kỹ hơn hàng trung chuyển và đầu vào từ Trung Quốc, nơi Việt Nam và Malaysia đặc biệt dễ bị tác động. Thực thi mạnh tay hơn có thể buộc nhà sản xuất tăng giá trị gia tăng nội địa hoặc đa dạng hóa đầu vào, đẩy chi phí lên và tạo thêm ma sát với cả Washington lẫn Bắc Kinh.
Trong bối cảnh đó, ưu tiên của các nước trong khu vực, trong đó có Việt Nam, là sớm chốt được khuôn khổ thương mại có thể dự đoán với Washington trong hai năm còn lại của nhiệm kỳ ông Trump. Dù vậy, Bloomberg Intelligence lưu ý quan hệ này nhiều khả năng vẫn chưa ổn định.
Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn
https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/hai-nga-re-thue-quan-cho-xuat-khau-viet-nam-sang-my-61718.html
Tặng bài viết
Đối với thành viên đã trả phí, bạn có 5 bài viết mỗi tháng để gửi tặng. Người nhận quà tặng có thể đọc bài viết đầy đủ miễn phí và không cần đăng ký gói sản phẩm.
Bạn còn 5 bài viết có thể tặng
Liên kết quà tặng có giá trị trong vòng 7 ngày.
BÀI LIÊN QUAN
Mới nhất
Videos mới nhất