Sự hồi sinh của nhạc jazz London mang âm hưởng riêng

BBWV - London đang trải qua một làn sóng hồi sinh của nhạc jazz, với hơn 300 buổi biểu diễn tại EFG London Jazz Festival cùng sự phát triển của các câu lạc bộ, lễ hội và nghệ sĩ pha trộn jazz với reggae, grime, soul và Afrobeat.

Shabaka biểu diễn tại Blue Note ở London. Hình ảnh: Blue Note London

Shabaka biểu diễn tại Blue Note ở London. Hình ảnh: Blue Note London

Tác giả: Brian Wingfield

13 tháng 11, 2026 lúc 7:30 PM

Tóm tắt bài viết bởi

logo
  • Làn sóng hồi sinh nhạc jazz tại London ghi nhận hơn 300 buổi diễn ở EFG London Jazz Festival, cùng thành tích dẫn đầu bảng xếp hạng âm nhạc UK của nhóm Ezra Collective.
  • Theo Spotify, lượng nghe nhạc jazz tại Anh tăng 44% từ năm 2022 đến năm 2025 nhờ sự kết hợp sáng tạo giữa jazz với reggae, grime, soul và Afrobeat từ các nghệ sĩ London.
  • Ông Tsion Bensusan đầu tư 7-8 triệu bảng Anh mở câu lạc bộ Blue Note London, mặc dù báo cáo của Music Venue Trust cho thấy 54% địa điểm âm nhạc không có lợi nhuận.
  • Bà Juliet Kennedy sáng lập Brick Lane Jazz Festival vào năm 2022 nhằm khôi phục các không gian biểu diễn sau đại dịch và tạo nền tảng kết nối cộng đồng cho dòng nhạc jazz.
  • Tổ chức Tomorrow's Warriors do Bà Janine Irons và Ông Gary Crosby lãnh đạo đã đào tạo miễn phí cho 130 người trẻ, góp phần nuôi dưỡng nhiều ngôi sao nhạc jazz nước Anh.

Ngôi sao nhạc jazz Shabaka đang say sưa với một màn độc tấu saxophone sau hơn một giờ chơi nhạc liên tục. Đó là một tối thứ Hai tại Blue Note London, câu lạc bộ mới mở và là điểm nhấn mới nhất trong thời kỳ phục hưng nhạc jazz của thành phố. Nằm sâu dưới mặt đường, câu lạc bộ vừa tạo cảm giác thân mật vừa rộng lớn, với trần cao và ban công bao quanh nhìn xuống sân khấu.

Những ngày này, dường như nhạc jazz hiện diện ở khắp London. EFG London Jazz Festival, khai mạc vào cuối tuần này, có hơn 300 buổi biểu diễn tại nhiều địa điểm. Các buổi jam diễn ra sôi nổi quanh năm trên toàn thành phố, trong khi một số địa điểm hàng đầu đang được cải tạo quy mô lớn. Hồi tháng 9, Ezra Collective, ban nhạc có trụ sở tại London, đã trở thành nhóm jazz nam đầu tiên của Anh đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc UK với album Here Because of Hope.

Nhưng đây không phải là thứ nhạc jazz kiểu câu lạc bộ ăn tối và martini của thế hệ ông bà. Các nhạc sĩ London đang kết hợp jazz với những thể loại từ khắp nơi trên thế giới, trong đó có reggae, grime, soul và Afrobeat, để tạo nên một âm thanh mang đậm dấu ấn riêng.

"Chúng ta đang sống trong một giai đoạn thực sự đáng kinh ngạc đối với nhạc jazz ở London," Sean Doherty, người phụ trách marketing tại câu lạc bộ lâu đời Ronnie Scott's, nói. "Tôi nghĩ 50 năm nữa, mọi người sẽ nhắc đến thời kỳ này cùng với cách họ nói về sân khấu punk New York trong thập niên 1970, grunge Seattle trong thập niên 1990, hay sân khấu jazz New York nguyên bản của thập niên 1950."

London, thành phố có hơn 9 triệu dân, là môi trường tự nhiên cho sự hồi sinh của nhạc jazz. Thành phố nằm tại một trong những giao điểm văn hóa lớn của thế giới, thu hút nghệ sĩ và ảnh hưởng từ những khu vực đa dạng như châu Phi, Ấn Độ và châu Á. Dù các trung tâm khác, đáng chú ý là New York, cũng là những nơi giao thoa văn hóa, thủ đô nước Anh có di sản và sự pha trộn độc đáo riêng.

"Sự đa dạng của London chính là siêu năng lực của thành phố," Janine Irons, Tổng Giám đốc tổ chức đào tạo nhạc jazz cho thanh thiếu niên Tomorrow's Warriors, nói. Đặc biệt, cộng đồng người gốc Phi và Caribbean "đã mang đến cho London một âm thanh rất đặc biệt".

Làn sóng jazz hiện nay bắt đầu cách đây khoảng một thập niên, từ những buổi jam như Church of Sound ở Hackney và Steam Down ở Deptford, nơi các nghệ sĩ tạo dựng một âm thanh London mới bằng cách kết hợp nhiều thể loại âm nhạc. Theo dữ liệu do Spotify cung cấp, lượng nghe nhạc jazz tại Anh tăng 44% trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2025. Trong bốn năm qua, lượng nghe jazz của nhóm tuổi 25-29 cũng gần như tăng gấp đôi.

Có thể cảm nhận tính quốc tế của âm nhạc này trong các ca khúc của những nhóm như Kokoroko, một nhóm bảy thành viên hình thành sau khi hai thành viên gặp nhau trong một chuyến đi tới châu Phi. Âm nhạc của nhóm pha trộn các thể loại như Afrobeat và highlife, với những hòa âm phong phú, các lớp kèn và guitar tạo nên một giai điệu thư thái, lạc quan.

Nghệ sĩ kèn trumpet người Anh gốc Bahrain Yazz Ahmed, từng hợp tác với Radiohead, thường đưa những ảnh hưởng Arab vào âm nhạc của mình. Hãy nghe ca khúc "A Moment to Be Free". Ca khúc đan xen những gam âm huyền bí trên nền nhịp điện tử, góp phần tạo nên âm thanh giao thoa văn hóa đang định hình sân khấu London.

Helen Wallace, người phụ trách âm nhạc tại Barbican, nơi tổ chức các sự kiện trong khuôn khổ lễ hội tháng này, nói nhạc jazz tại thủ đô "phản ánh rõ hơn nhiều về người dân London". "Một thế hệ mới đang kết nối với thể loại này."

Điều tương tự cũng diễn ra ở những nơi khác tại Anh. Knats, một nhóm nhạc đến từ Newcastle kết hợp rock, jazz và spoken word với sắc thái đặc trưng của miền bắc, là hiện thân của một lựa chọn gai góc hơn so với âm thanh London.

Đại dịch giáng đòn mạnh vào hoạt động âm nhạc trực tiếp, buộc các câu lạc bộ phải đóng cửa trong nhiều tháng. Khi khán giả quay trở lại, cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt tiếp tục gây sức ép lên các địa điểm biểu diễn và khách hàng của họ. Trên khắp nước Anh, các địa điểm âm nhạc quy mô cộng đồng chật vật để tồn tại. Theo báo cáo thường niên năm 2025 của Music Venue Trust, 54% cho biết không tạo ra lợi nhuận trong 12 tháng trước đó.

Sự gián đoạn trên thị trường bất động sản do đại dịch gây ra cũng mở ra một số cơ hội cho những người mới tham gia.

"London luôn có một lịch sử âm nhạc và nhạc jazz phong phú, vì vậy chúng tôi luôn muốn đến đây," Tsion Bensusan, đồng sở hữu Blue Note Entertainment Group, nói. "Trong nhiều năm, chúng tôi đã tìm kiếm địa điểm. Giá thuê quá đắt, bài toán kinh tế không hiệu quả. Covid đã giúp chúng tôi, vì các mặt bằng trở nên dễ tiếp cận hơn."

Câu lạc bộ có phòng chính với 250 chỗ ngồi, là thành viên mới nhất trong đế chế địa điểm biểu diễn của Blue Note, bắt đầu tại New York vào năm 1981. Những bức ảnh đen trắng của các nhạc sĩ nổi tiếng được treo dọc các bức tường, còn ban công mang đến tầm nhìn rõ ràng xuống sân khấu từ gần như mọi vị trí. Bensusan cho biết tổng vốn đầu tư vào địa điểm này vào khoảng 7-8 triệu bảng Anh, tương đương 9,3-10,6 triệu USD, "chắc chắn cao hơn mức chúng tôi thường đầu tư cho một địa điểm trung bình".

Từ những địa điểm lâu đời như 606 Club ở Chelsea và Jazz Cafe ở Camden Town đến các buổi gặp gỡ quy mô cộng đồng như Orii Community jam ở Hackney Wick, sân khấu jazz đang phát triển mạnh. Đầu năm nay, Ronnie Scott's đã hoàn tất đợt nâng cấp lớn cho không gian tầng trên, nơi thường giới thiệu các tài năng địa phương, đồng thời tổ chức một bữa tiệc đường phố miễn phí, một phần nhằm hỗ trợ các địa điểm độc lập.

Juliet Kennedy thành lập Brick Lane Jazz Festival vào năm 2022 để tôn vinh sân khấu địa phương từng phát triển sôi động trước đại dịch. "Sau các đợt phong tỏa, mọi người thực sự khao khát được tụ họp," cô nói. "Tôi muốn làm nhiều hơn nữa để phần nào khôi phục những không gian đó và tạo ra một nền tảng thực sự hấp dẫn, để những nghệ sĩ chưa được biết đến này được nhiều người trân trọng hơn."

Theo Kennedy, lễ hội cũng làm nổi bật "Âm thanh London", dòng jazz được pha trộn với grime, rap và UK garage. "Chúng tôi chỉ đơn giản là mở rộng tất cả. Và tôi nghĩ lý do điều đó diễn ra đặc biệt ở London là vì cộng đồng ở đây rất gắn kết."

Tại Vortex Jazz Club ở phía bắc London, các nhạc sĩ đến từ những quốc gia như Anh, Mỹ, Trung Quốc, Tây Ban Nha, Italy và Đức tụ họp mỗi tuần để tìm kiếm chính cảm giác cộng đồng đó. Các buổi chơi nhạc kéo dài hai giờ, được tổ chức thông qua Meetup.com, tạo cơ hội cho những người vẫn đang tìm chỗ đứng trong thể loại này biểu diễn các tác phẩm trong kho tàng của những tượng đài jazz như Sonny Rollins và Thelonious Monk. Một buổi jam mở thường được tổ chức vài tuần một lần.

Các thiết chế nhạc jazz của London cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng thế hệ tài năng tiếp theo và tạo không gian biểu diễn cho các nhạc sĩ trẻ. Tomorrow's Warriors đã góp phần đưa một số tên tuổi lớn nhất của nhạc jazz Anh đến với công chúng, trong đó có Shabaka, Ezra Collective, tay trống Moses Boyd và ca sĩ Zara McFarlane.

"Chúng tôi cùng làm việc với nhau vì đơn giản chúng tôi là bạn bè," McFarlane, người từng hợp tác với Boyd và Shabaka cùng nhiều nghệ sĩ khác, nói. "Chúng tôi nhờ nhau giúp đỡ. Chúng tôi nhờ nhau tham gia một buổi diễn."

Trong năm học, tổ chức này có gần 130 người trẻ theo học chương trình cốt lõi, hoàn toàn miễn phí, đồng thời kết nối với 700 người khác thông qua các trường học và hoạt động tiếp cận cộng đồng. Hai nhà đồng sáng lập Irons và Giám đốc nghệ thuật kiêm tay bass Gary Crosby mô tả đây là một "vòng tuần hoàn tích cực", trong đó các học viên được những nhạc sĩ lớn hơn họ một chút cố vấn. Họ thường vẫn duy trì mối quan hệ với tổ chức và với nhau rất lâu sau khi không còn theo học, qua đó tạo động lực cho cả cộng đồng.

"Mọi người nói về một vụ nổ jazz," Irons nói. "Nó giống như một ngòi nổ đã được châm và cháy âm ỉ, còn bây giờ bạn đang chứng kiến toàn bộ thứ đó phát nổ."

Theo Bloomberg

Theo phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn

https://phattrienxanh.baotainguyenmoitruong.vn/su-hoi-sinh-cua-nhac-jazz-london-mang-am-huong-rieng-61557.html

#Jazz
#nhạc jazz London
#sự hồi sinh jazz
#Blue Note London
#Shabaka
#EFG London Jazz Festival
#Ronnie Scott's
#London

Mới nhất

Videos mới nhất