Tìm kiếm vị trí "nhà phân tích tài chính" và bạn có thể sẽ thấy khoảng 80 tin tuyển dụng ở London, theo một trang web tuyển dụng nổi tiếng. Nếu con số này có vẻ thấp một cách đáng ngạc nhiên đối với một trong những trung tâm ngân hàng và doanh nghiệp lớn nhất thế giới, đó là vì nó thực sự thấp hơn nhiều khi trang web này bốn năm trước đăng tuyển hơn 350 vị trí tương tự.

Công việc phân tích trở thành một trong những nạn nhân chính của trí tuệ nhân tạo. Đó là số phận chung với các vị trí văn phòng khác, khi những nhân viên mặc vest từng chen chúc trong các văn phòng, quán bar và toa tàu điện ngầm ở London ngày càng trông giống như những bóng ma của quá khứ tại phố Square Mile.

Là một trung tâm quốc tế dành cho giới chuyên gia, thủ đô của Anh đang là tâm điểm của sự dịch chuyển việc làm do AI, và dữ liệu từ Adzuna, trang web tuyển dụng nêu trên, cho thấy những tin đăng tuyển nào sụt giảm mạnh nhất. Từng lên đến hàng trăm, các tin tuyển dụng cho luật sư doanh nghiệp, lập trình viên phần mềm, chuyên gia tư vấn quản lý và quản lý marketing kỹ thuật số của khu tài chính City đều đã giảm xuống chỉ còn hai con số.

Adzuna cho biết, các lĩnh vực văn phòng hiện chỉ chiếm 1/4 tổng số vị trí tuyển dụng ở London, giảm từ gần một nửa vào năm 2022.

Các quỹ phòng hộ từng tuyển ba nhà phân tích cấp thấp để sàng lọc hồ sơ doanh nghiệp giờ đây chỉ cần một người giám sát một mô hình AI. Các công ty tư vấn đang cắt giảm trợ lý vì các công việc như đặt vé di chuyển và quản lý lịch trình của các đối tác ngày càng dễ tự động hóa. Và các ngân hàng đang thu hẹp tuyển dụng phân tích viên cấp thấp và cho thôi việc các vị trí hỗ trợ, khi AI đảm nhận các chức năng như dịch vụ khách hàng và giám sát giao dịch.

"Một sự thay đổi to lớn đang diễn ra tại các văn phòng, bệnh viện, lớp học, hãng phim, dịch vụ công và tất cả những gì có thể định hình thành phố của chúng ta, và nó đang diễn ra nhanh chóng," bà Martha Lane-Fox phát biểu tại một hội nghị về AI ở King’s College London. Nữ doanh nhân, được biết đến với việc thành lập lastminute.com trong thời kỳ bong bóng dot-com, đã được thị trưởng Sadiq Khan bổ nhiệm để điều hành nhóm phản ứng của thủ đô đối với AI.

Adam Banaszek, một nhà thiết kế đồ họa 39 tuổi, là một trong những người lao động văn phòng ở London đang bị mất việc. Cuộc tìm kiếm việc kéo dài sáu tháng không mang lại kết quả, nhưng lại cho thấy một bức tranh rõ ràng về cách trí tuệ nhân tạo và bất ổn kinh tế đang định hình lại công việc sáng tạo.

"Họ muốn một nhà thiết kế đồ họa đồng thời là người viết quảng cáo, cũng là người quay phim và cả họa sĩ diễn hoạt, về cơ bản là những người đa tài," Banaszek, người hiện đang làm việc tự do, cho biết. "Và rồi họ đưa ra cho bạn một mức lương bèo bọt," ông nói thêm, đề cập đến mức lương ở London khoảng 35.000 Bảng (tương đương 47.100 USD) một năm.

Sự thay đổi không chỉ ở các tin tuyển dụng. Bản thân Banaszek đã hai lần bị từ chối tác phẩm để thay bằng các thiết kế do AI tạo ra.

Nghiên cứu do cơ quan Quản lý Greater London đặt hàng cho thấy khoảng một nửa số người lao động của thủ đô, tương đương 2,4 triệu người, đang làm những công việc mà AI có thể tự động hóa một số tác vụ, tỉ lệ cao hơn mức trung bình của Vương quốc Anh.

Công nghệ có thể giúp nhiều người trong số họ làm việc năng suất hơn, đặc biệt là những người có vai trò đa nhiệm đòi hỏi sự phán đoán, sáng tạo và xây dựng mối quan hệ.

Ngược lại, một số nhân viên kế toán, môi giới và nhân viên hành chính được cho là có nguy cơ cao bị AI thay thế. Tại London, có hơn 300.000 người lao động trong danh mục này. 748.000 người khác thuộc danh mục rủi ro cao tiếp theo. Nhóm này bao gồm các nhà kinh tế, lập trình viên phần mềm và kế toán viên.

Lấy ví dụ các quỹ phòng hộ. "Nhu cầu về các nhà quản lý danh mục đầu tư giỏi chưa bao giờ cao hơn thế," Sean Sweeney, người sáng lập CW Talent Solutions, cho biết. "Nhưng lớp nhân sự bên dưới họ đang biến mất nhanh chóng. Các công ty không còn xây dựng đội ngũ xoay quanh các PM (quản lý danh mục đầu tư) nữa, họ giao cho một người một công cụ AI và thế là xong."

Bức tranh tương tự cũng diễn ra ở các lĩnh vực khác. Trong marketing, các công cụ AI có thể phân tích các chiến dịch, theo dõi hoạt động trang web và tạo ra thông tin chi tiết ngay lập tức, làm giảm nhu cầu về các nhóm từ sáu đến 10 nhà phân tích cấp thấp. Phần lớn công việc kiểm toán "nhàm chán" như xem xét hồ sơ tài chính hoặc kiểm tra giao dịch có thể được tự động hóa, và phần việc do người đảm nhiệm chủ yếu ở khâu phê duyệt cuối cùng, Shamus Rae, một nhà đầu tư tư nhân vào các doanh nghiệp AI và cựu trưởng bộ phận đổi mới tại KPMG UK, phát biểu tại cùng hội nghị KCL với Lane-Fox.

Tại công ty robot bán lẻ Ocado Technology, tổng giám đốc (CEO) James Matthews cho biết AI đang giúp các kỹ sư phần mềm hoàn thành các nhiệm vụ như tái cấu trúc mã hiện có để dễ hiểu và cập nhật hơn, nhanh hơn tới 10 lần.

Các giám đốc ngân hàng đang công khai nói về việc sử dụng AI để giảm chi phí và tăng doanh thu. Standard Chartered Plc có trụ sở tại London dự kiến sẽ cắt giảm khoảng 8.000 việc làm do sử dụng AI có hiệu quả. HSBC Holdings Plc đang xem xét loại bỏ khoảng 20.000 việc làm với kỳ vọng AI sẽ cho phép họ giảm biên chế ở các bộ phận trung và hậu cần, theo tin từ Bloomberg đầu năm nay.

Các doanh nghiệp đã đầu tư rất nhiều vào AI trong những năm gần đây, nhưng những lợi ích đột phá mà nhiều người hy vọng vẫn chưa thành hiện thực. Một nghiên cứu gần đây của Accenture cho thấy các giám đốc điều hành vẫn chủ yếu xem công nghệ này như một cách để cắt giảm chi phí thay vì tạo ra một sự thay đổi đột phá về năng suất.

"Các công ty vẫn đang cố gắng tìm ra cách thức và rồi, nếu bạn thấy đối thủ cạnh tranh của mình loại bỏ 5 hoặc 10% việc làm và bạn là một công ty niêm yết, bạn sẽ nghĩ, 'được rồi, chúng ta cũng phải làm như vậy'," Tomas Chamorro-Premuzic tại công ty tư vấn Russell Reynolds Associates cho biết. Ông nói thêm rằng rất ít công ty đưa ra kế hoạch nhân lực trong ba đến năm năm.

Những đợt cắt giảm đó có xu hướng đến từ các công việc cấp đầu vào, điều này có nguy cơ tạo ra các vấn đề trong tương lai.

"Nếu bạn không tuyển một lứa nhân viên trẻ để đào tạo và phát triển trong hai đến ba năm tới, làm thế nào bạn sẽ nuôi dưỡng nguồn nhân sự cho quản lý cấp trung trong những năm sắp tới?" Andrew Hunter, đồng sáng lập Adzuna, đặt câu hỏi. "Tôi không chắc có ai có câu trả lời thỏa đáng cho điều đó."

Banaszek, nhà thiết kế đồ họa từng làm việc ở Paris, Berlin, Munich và quê hương Warsaw trước khi chuyển đến London một năm rưỡi trước, cho biết anh "liên tục suy nghĩ về việc phải làm gì khác."

"Có lẽ tôi sẽ nộp đơn vào một quán cà phê để làm nhân viên pha chế vì tôi chưa bao giờ làm việc đó và có vẻ như họ rất vui vẻ," anh nói. "Tôi cũng muốn đi và khám phá một chút về vẽ tranh trên vải, làm việc bằng đôi tay của mình."