Sức mạnh Hàn Quốc (K-power) đang lên tiếng. SK Hynix Inc. của Hàn Quốc vừa huy động được 26,5 tỉ USD từ thị trường chứng khoán Mỹ, đánh dấu đợt phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO/listing) lớn nhất của một công ty nước ngoài. Câu hỏi đặt ra hiện tại là liệu doanh nghiệp trị giá ngàn tỉ đô này có thể thỏa mãn các yêu cầu trái ngược nhau từ các bên liên quan đầy khắt khe hay không.

Sự hào hứng của các nhà đầu tư bắt nguồn từ việc SK Hynix đã biến thành một "con ngỗng đẻ trứng vàng". Đây là nhà cung cấp chip nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM) lớn thứ hai thế giới, và đứng đầu thị trường đối với dòng chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) được kết hợp với các bộ xử lý đồ họa (GPU) của Nvidia Corp. Dự đoán tình trạng thiếu hụt nguồn cung có thể kéo dài đến năm 2027, các nhà phân tích ước tính công ty có thể tạo ra hơn 300 tỉ USD dòng tiền tự do trong năm nay và năm tới.

Giờ đây, ai cũng muốn rung "cây tiền" này, bắt đầu từ chính phủ cánh tả của Hàn Quốc — bên coi nhà sản xuất chip này là giải pháp cho các vấn đề kinh tế - xã hội của đất nước. Cổ phiếu của SK Hynix đã giảm 10% tại Seoul vào thứ Hai sau màn ra mắt tại Mỹ.

Cam kết thực hiện một "bước nhảy vọt", tổng thống Lee Jae Myung tháng trước đã công bố các siêu dự án trị giá ít nhất 1.350 ngàn tỉ won (897 tỉ USD), trong đó SK Hynix đồng ý đóng góp 400 ngàn tỉ won cho một cụm bán dẫn mới ở khu vực phía tây nam chưa phát triển mạnh về công nghiệp. Khu vực này là địa bàn ủng hộ đắc lực của Đảng Dân chủ theo hướng tự do của ông Lee, nhưng lại nằm xa trung tâm sản xuất chip truyền thống ở phía nam Seoul.

Chính phủ đã vô hình trung đánh đồng "năng lực sản xuất" với thịnh vượng quốc gia. Đó là cách dễ nhất để khởi động lại một nền kinh tế đang trì trệ, vốn chỉ tăng trưởng 1% vào năm ngoái. Niềm tin kinh doanh giảm sút là một lực cản lớn: đầu tư tư nhân trong nước đã sụt giảm trong cả hai năm 2024 và 2025.

Dĩ nhiên, Washington cũng muốn có phần trong chiếc bánh này. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã hối thúc SK Hynix mở rộng sản xuất tại Mỹ. Như một động thái xoa dịu áp lực chính trị, Chủ tịch Chey Tae-won đã hứa sẽ đầu tư một khoản tiền "lớn hơn rất nhiều so với con số 35 tỉ USD" mà công ty ông đã rót vào trước đó.

Nhưng tương tự như đợt xây dựng hạ tầng AI trị giá hàng ngàn tỉ đô của các "hyperscaler" (gã khổng lồ điện toán đám mây) Mỹ, đà chi tiêu mạnh tay này đã khiến các nhà đầu tư phải nhíu mày. SK Hynix đã đặt mục tiêu rõ ràng là gấp đôi công suất sản xuất wafer trong vòng 5 năm, nhưng họ không phải là cái tên duy nhất làm vậy. Samsung Electronics Co. đang thách thức vị thế dẫn đầu của SK Hynix và xây dựng các cơ sở sản xuất HBM mới, trong khi Micron Technology Inc. cũng tăng cường chi tiêu tại Mỹ. Ngành công nghiệp này là một thế độc quyền nhóm được chi phối bởi ba ông lớn, mặc dù ChangXin Memory Technologies Inc. của Trung Quốc đang bắt đầu tạo ra một mối đe dọa thực sự.

Ban lãnh đạo SK Hynix có thể đang cảm thấy rất hoan hỷ — Giám đốc Điều hành Kwak Noh-Jung nhận định tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ kéo dài sau năm 2030, lâu hơn cả những dự báo lạc quan nhất của Wall Street — nhưng họ cũng phải nhớ đến các nhà đầu tư. Việc tăng gấp đôi công suất sản xuất không nhất thiết đồng nghĩa với việc gia tăng lợi nhuận cho cổ đông.

Một nguồn cung ồ ạt sắp tràn vào thị trường trong vòng 5 năm tới, đe dọa sẽ làm đảo lộn tương quan cung - cầu vốn dĩ mong mỏng và làm trầm trọng thêm một đợt suy thoái tiềm ẩn. SK Hynix đang tạo ra lợi nhuận kỷ lục ở thời điểm hiện tại, nhưng đừng quên rằng họ vẫn còn chịu lỗ cách đây mới chỉ 3 năm. Rốt cuộc, doanh nghiệp này nằm trong một ngành công nghiệp mang tính chu kỳ rất cao, nơi có thể rơi từ đỉnh xuống đáy chỉ trong vòng 2 năm.

Mặc dù các nhà đầu tư tổ chức có thể chấp nhận rủi ro khi mua cổ phiếu SK Hynix, tỉ phú Chey vẫn phải có trách nhiệm giải trình với hàng triệu nhà đầu tư nhỏ lẻ, đặc biệt là trong một xã hội coi trọng các giá trị bình đẳng. Trong suốt năm nay, các nhà giao dịch cá nhân (mom-and-pop) đã thu mua cổ phiếu này, lấp đầy khoảng trống mà các nhà quản lý tài sản toàn cầu để lại khi họ bán ra chốt lời trong đợt tăng giá. Với mong muốn tối đa hóa lợi nhuận, nhiều người đã mua các quỹ ETF đòn bẩy mới ra mắt vào cuối tháng 5. Những nhà đầu tư nhỏ lẻ này đã phải chịu thiệt hại khi cổ phiếu niêm yết tại Seoul của SK Hynix biến động dữ dội trong những tuần gần đây, gây ra tổn thất do hiện tượng "bào mòn vì biến động" (volatility decay).

Nếu SK Hynix không thể tiếp tục mang lại lợi nhuận vượt trội và các khoản đặt cược của nhà đầu tư nhỏ lẻ thất bại, chúng ta có thể sẽ chứng kiến sự bốc hơi tài sản thực sự ở tầng lớp trung lưu Hàn Quốc. Trong những ngày gần đây, nhiều vị thế giao dịch đã bị ép giải chấp (liquidation), một dấu hiệu cho thấy những người thiếu kinh nghiệm hơn có thể đã bị cuốn vào một trò chơi rủi ro cao mà họ không hoàn toàn hiểu rõ. Các nhà đầu tư Mỹ dĩ nhiên còn nhập cuộc muộn hơn nữa, và họ nên bước đi một cách thận trọng.

Đợt niêm yết bom tấn của SK Hynix tại Mỹ đánh dấu sự khẳng định vị thế của Hàn Quốc trên đài kinh tế toàn cầu, nhưng nó cũng mang theo những rủi ro tiềm ẩn về mặt xã hội. Thành công của nó rực rỡ đến mức các công ty chip nhớ đã trở thành điểm sáng duy nhất trong một nền kinh tế vốn đang thiếu vắng những câu chuyện chuyển mình mang tính cấu trúc. Chính phủ trông cậy vào nó để hưng thịnh quốc gia, trong khi các hộ gia đình hy vọng tận dụng đà tăng giá của cổ phiếu để tích lũy tài sản. Do đó, nhà sản xuất chip này phải cân bằng giữa các lợi ích đan xen này, trong khi các quyết định chi tiêu doanh nghiệp của họ sẽ ảnh hưởng đến cục diện của đợt bùng nổ đầu tư AI toàn cầu.

Con ngỗng vàng của tỉ phú Chey sẽ phải đẻ thêm rất nhiều trứng.

Shuli Ren là cây viết bình luận của Bloomberg Opinion chuyên trách về các thị trường châu Á. Từng là một chuyên viên ngân hàng đầu tư, bà từng đảm nhiệm vai trò phóng viên mảng thị trường cho tờ Barron’s. Bà cũng là người sở hữu chứng chỉ phân tích tài chính CFA.

Bài viết này thể hiện quan điểm cá nhân của tác giả và không nhất thiết phản ánh góc nhìn của ban biên tập cũng như của Bloomberg LP và các chủ sở hữu công ty.