Một khóa học giao dịch mô phỏng bắt buộc đầy phiền phức đang trở thành công cụ hiệu quả giúp Hàn Quốc hạ nhiệt cơn sốt của giới đầu tư vào các sản phẩm rủi ro, nguyên nhân gây biến động dữ dội ở thị trường chứng khoán trị giá 4.300 tỉ USD.

Các quỹ ETF đòn bẩy nhắm đến mục tiêu gấp đôi tỉ suất lợi nhuận hàng ngày của hai tập đoàn sản xuất chip Samsung Electronics và SK Hynix đã ghi nhận giá trị giao dịch sụt giảm thảm hại, chỉ còn 4% so với mức đỉnh hồi tháng 6 và đang hướng tới tháng rút vốn đầu tiên.

Yếu tố cốt lõi làm suy giảm cầu đầu tư là chuỗi động thái siết chặt quản lý từ cơ quan chức năng, mới đây nhất là quy định bắt buộc hoàn thành 5 ngày giao dịch mô phỏng. Nhà đầu tư phải tải một phần mềm chỉ chạy trên hệ điều hành Windows về máy tính cá nhân và dành ít nhất một giờ mỗi ngày để học cách thức vận hành cũng như các rủi ro của giao dịch đòn bẩy bằng tiền ảo. Các cuộc phỏng vấn với nhiều nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc cho thấy yêu cầu mới này, có hiệu lực từ ngày 19.8, quá rườm rà để thực hiện.

Khi Kim Jung-hoon, cư dân 41 tuổi ở tỉnh Gyeonggi ngoài ngoại ô Seoul, nghe về khóa giao dịch mô phỏng bắt buộc, phản ứng đầu tiên của ông là sẽ không tham gia vì nó “quá phiền phức.”

“Thời lượng nghe có vẻ dài và bạn chỉ có thể tải phần mềm về máy tính cá nhân,” ông Kim nói. “Máy tính làm việc của tôi không thể tải các phần mềm bên ngoài. Thật không dễ dàng chút nào nếu phải mang theo một chiếc laptop phụ đi làm.”

Các bài thực hành giao dịch mô phỏng nối tiếp hàng loạt biện pháp kiểm soát từ phía cơ quan quản lý kể từ tháng 7 nhằm ngăn cản nhà đầu tư giao dịch các quỹ ETF đòn bẩy gắn liền với Samsung Electronics và SK Hynix, bộ đôi sản xuất chip đang thống trị chuỗi cung ứng AI toàn cầu. Các biện pháp thắt chặt trước đó bao gồm việc nâng mức ký quỹ tối thiểu.

Các quỹ ETF đơn cổ phiếu này được trình làng vào tháng 5 nhằm thu hút dòng tiền cá nhân vào thị trường nội địa, nhưng nhanh chóng trở thành một vấn đề chính trị nhạy cảm. Trong thời kỳ hoàng kim, tổng thanh khoản của các sản phẩm đòn bẩy này cùng với hai cổ phiếu chip kể trên chiếm hơn 80% tổng thanh khoản toàn thị trường và châm ngòi cho những đợt biến động giá dữ dội.

Hệ thống cung cấp cho nhà đầu tư một khoản tiền gửi ảo trị giá 100 triệu won (72.872 USD), mang đến bài học thực tế về những hiểm họa khi giao dịch các công cụ rủi ro. Điều này giúp họ tận mắt chứng kiến cái gọi là sự bào mòn do biến động, cách mà lợi nhuận có thể bị bào mòn theo thời gian đối với các sản phẩm đòn bẩy.

Một nhà đầu tư cá nhân khác, người yêu cầu chỉ nêu họ Lee, cho biết ông đã đáp ứng tất cả các điều kiện tiên quyết khác bao gồm khoản tiền gửi tối thiểu 30 triệu won nhưng lại vấp ngã trước khóa học giao dịch mô phỏng.

“Bạn phải tải một phần mềm và có các yêu cầu về thời gian tối thiểu,” ông Lee chia sẻ và nói thêm rằng ông cũng phải tạo một tài khoản thành viên mới. “Vì vậy tôi không tiếp tục nữa. Tôi dừng lại ngay tại đó.”

Sàn giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) từ chối chia sẻ số lượng người đã tải phần mềm hoặc dùng thử hệ thống giao dịch mô phỏng kể từ khi ra mắt. Sàn giao dịch cho biết chưa có kế hoạch triển khai nền tảng trên điện thoại di động.

Các quỹ ETF đơn cổ phiếu gắn liền với Samsung Electronics và SK Hynix đã ghi nhận dòng vốn rút ra tổng cộng khoảng 1 tỉ USD tính từ đầu tháng 8 đến nay, đợt rút vốn hàng tháng đầu tiên, theo dữ liệu do Bloomberg Intelligence tổng hợp. Dữ liệu này theo dõi các sản phẩm được niêm yết tại Seoul.

Tổng tài sản quản lý (AUM) của các quỹ ETF này đã thu hẹp xuống còn 5 tỉ USD tính đến ngày 27.8, giảm mạnh từ mức đỉnh 11,4 tỉ USD vào cuối tháng 6. Sự sụt giảm này là kết quả của nhiều làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu, xuất phát từ những lo ngại về chi phí gia tăng và triển vọng thương mại hóa của ngành AI.

“Dòng vốn rút ra có thể tiếp diễn trong ngắn hạn khi các cơ quan quản lý tiếp tục siết chặt quy định,” Rebecca Sin, chuyên gia phân tích tại Bloomberg Intelligence, nhận định. “Các cơ quan chức năng Hàn Quốc đã chuyển từ vị thế hỗ trợ sang chủ động hạn chế các sản phẩm này.”

Mặc dù sự thu hẹp giao dịch nhanh chóng có thể làm nản lòng các nhà đầu tư hiện hữu đang hy vọng chốt lời ở mức giá cao hơn, nhưng nó đã giúp ổn định thị trường. Thước đo biến động của chỉ số Kospi đã giảm xuống mức thấp nhất trong bốn tháng, quanh mức 50, giảm từ mức đỉnh 97 vào cuối tháng 6.

Chỉ số chứng khoán tham chiếu của Hàn Quốc đã tăng 61% từ đầu năm đến nay nhưng vẫn thấp hơn 25% so với mức đỉnh kỷ lục thiết lập cách đây hai tháng.

Park Ki-duck, một nhà đầu tư cá nhân 39 tuổi, cho biết sức hút phai nhạt của làn sóng đầu tư AI đã khiến ông không còn mặn mà với các quỹ ETF đòn bẩy.

“Tôi không muốn vượt qua tất cả các rào cản quản lý khi ngành công nghiệp AI hoặc chip nhớ đang hoạt động không mấy khả quan,” ông Park nói. “Nếu điều kiện thị trường tốt hơn nhiều và tôi có niềm tin rằng mình có thể kiếm lời từ các giao dịch đó, tôi sẽ sẵn sàng chấp nhận vượt qua tất cả.”

— Với sự hỗ trợ từ Jack Wang