Các nhà đầu tư đã rót hàng tỉ USD vào các quỹ ETF đòn bẩy theo dõi cổ phiếu bán dẫn trong tháng 7 và hai tuần đầu tháng 8, ngay cả khi nhiều sản phẩm này lao dốc mạnh trong đợt bán tháo cổ phiếu chip. Dòng tiền cho thấy một bộ phận nhà đầu tư vẫn đặt cược vào khả năng ngành bán dẫn sớm phục hồi, thay vì đứng ngoài sau những phiên giảm sâu.

Quỹ Direxion Daily Semiconductor Bull 3X Shares, ETF đòn bẩy lớn nhất theo dõi nhóm cổ phiếu chip, hút gần 6,8 tỉ USD dòng tiền ròng từ ngày 29.6 đến 14.8, theo Morningstar. Quỹ này khuếch đại biến động hàng ngày của chỉ số NYSE Semiconductor Index lên 3 lần, trong khi chỉ số cơ sở đã giảm hơn 20% từ đỉnh và bản thân ETF có lúc mất tới 70% giá trị so với mức cao hồi tháng 6.

Dòng tiền cũng chảy mạnh vào các sản phẩm đặt cược vào từng doanh nghiệp. Một ETF của CSOP Asset Management, theo dõi SK Hynix với mức đòn bẩy 2 lần, thu hút khoảng 1,1 tỉ USD trong 6 tuần, dù giá quỹ từng giảm 86% từ đỉnh xuống đáy. Một ETF đòn bẩy theo dõi Sandisk hút thêm khoảng 350 triệu USD trong cùng thời gian, sau khi cổ phiếu nhà sản xuất bộ nhớ Mỹ giảm 46% chỉ trong tháng 7 và ETF này mất tới 85% từ đỉnh tháng 6.

Những con số trên cho thấy khẩu vị “bắt đáy” vẫn rất mạnh. Ben Snider, chiến lược gia cổ phiếu Mỹ tại Goldman Sachs, nhận định mua khi giá giảm rồi bán khi thị trường hồi phục là một chiến lược phổ biến đối với các ETF đòn bẩy.

Các sản phẩm này đặc biệt thu hút nhà đầu tư cá nhân trong thời kỳ bùng nổ AI, khi hàng trăm tỉ USD được các công ty công nghệ lớn rót vào trung tâm dữ liệu và cơ sở hạ tầng tính toán. Cổ phiếu bán dẫn từng nằm trong nhóm hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư này, nhưng những nghi ngờ về khả năng duy trì tốc độ chi tiêu và lợi nhuận của ngành đã kéo thị trường đi xuống trong vài tháng gần đây.

Đòn bẩy khiến mức lỗ phình to nhanh hơn nhiều so với cổ phiếu cơ sở. Anshul Gupta, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu công cụ phái sinh tại Barclays, ví hành động mua vào trong những đợt giảm sâu như “bắt một chiếc dao đang rơi”.

Rủi ro đặc biệt lớn tại Hàn Quốc, nơi các sản phẩm ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu trở nên phổ biến với nhà đầu tư cá nhân. Goldman Sachs ước tính hơn 1,2 triệu tài khoản giao dịch đòn bẩy tại nước này đã bị kích hoạt lệnh gọi ký quỹ vào giữa tháng 7, buộc nhà đầu tư phải bổ sung tiền để duy trì vị thế.

Cơ quan quản lý Hàn Quốc sau đó đã siết quy định, giới hạn mức độ tiếp xúc tối đa của nhà đầu tư cá nhân và yêu cầu họ hoàn thành khóa học kéo dài một tuần trước khi giao dịch ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu. Dòng tiền tiếp tục chảy vào các sản phẩm này cho thấy biện pháp kiểm soát chưa thể làm thay đổi hoàn toàn hành vi của nhà đầu tư.

“Bọt” đầu cơ có thể đã giảm bớt, nhưng khẩu vị đặt cược vào những biến động lớn vẫn còn, theo Fabiana Fedeli, Giám đốc đầu tư cổ phiếu tại M&G. Bà cho rằng các cơ quan quản lý đã bắt đầu chú ý đến những sản phẩm này, song hiệu quả của các biện pháp mới vẫn cần được kiểm chứng.

Dòng tiền cũng phân hóa mạnh giữa các ETF. Trong khi các quỹ theo dõi SK Hynix, Sandisk và chỉ số bán dẫn hút vốn, một số sản phẩm đòn bẩy theo Nvidia và Micron lại ghi nhận dòng tiền rút ra kể từ khi đợt bán tháo bắt đầu vào tháng 7. GraniteShares 2x Long NVDA Daily ETF mất khoảng 2 tỉ USD dòng tiền ròng trong giai đoạn này.

Mùa hè năm nay trở thành phép thử khắc nghiệt đối với thị trường ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu và ETF nghịch đảo. Theo Inès Barahhou, người đứng đầu bộ phận tư vấn ETF tại Kepler Cheuvreux, 43 quỹ đã mất hơn 90% giá trị trong 12 tháng qua, trong đó có các sản phẩm gắn với Intel, ASML, TSMC, AMD, SK Hynix, Sandisk và một số cổ phiếu liên quan đến AI và tiền số.

Tính đến nay, số quỹ ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu bị hủy niêm yết đã lên mức kỷ lục 122, vượt tổng số 98 quỹ của cả năm 2023. Trong khi đó, 303 sản phẩm mới đã được ra mắt tính đến ngày 12/8, gần chạm kỷ lục 324 quỹ của cả năm 2024.

Thị trường ETF đòn bẩy đang hình thành một mô hình khá đặc biệt: nhà phát hành liên tục tung ra sản phẩm mới để kiểm tra nhu cầu. Những quỹ không thu hút được dòng tiền sẽ nhanh chóng bị đóng, trong khi các sản phẩm có thanh khoản tốt tiếp tục được duy trì. Phí quản lý cao giúp mô hình này vẫn có thể sinh lời ngay cả khi chỉ một phần nhỏ các sản phẩm mới thành công.