Ngay trước lễ hội mua sắm Ngày Độc thân của Trung Quốc vào mùa thu năm ngoái, công ty mỹ phẩm Yatsen Holding ra mắt một loại serum mới chứa PDRN, một trong những thành phần tái tạo được săn đón nhất trong ngành chăm sóc da.

Điều mà người mua sắm không nhận thấy là sản phẩm đã lên kệ nhanh đến mức nào. Yatsen đã sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để rút ngắn chu kỳ phát triển thường kéo dài hơn hai năm xuống chỉ còn sáu tháng, bao gồm cả việc giúp các nhà nghiên cứu thu hẹp hơn 50 thành phần tiềm năng xuống còn ba chỉ trong một tuần.

AI đang nhanh chóng định hình lại ngành công nghiệp làm đẹp của Trung Quốc bằng cách thu hẹp mọi giai đoạn phát triển sản phẩm. Các công ty địa phương đang sử dụng công nghệ này để sàng lọc hàng triệu bài đăng trên mạng xã hội nhằm tìm ra các xu hướng mới nổi, khám phá các thành phần mỹ phẩm mới cùng với các đối tác công nghệ sinh học và đưa sản phẩm ra thị trường trong vài tháng, thay vì nhiều năm.

Khi tốc độ tăng trưởng tại thị trường làm đẹp lớn thứ hai thế giới chậm lại, các thương hiệu nội địa đang chuyển sang AI để thu hẹp khoảng cách sáng tạo với các đối thủ toàn cầu. Theo hiệp hội Nước hoa, Hương liệu và Mỹ phẩm Trung Quốc, các công ty đại lục chiếm 57% doanh số mỹ phẩm của Trung Quốc, nhưng vẫn đi sau các thương hiệu nước ngoài trong phân khúc cao cấp.

“Các thương hiệu phương Tây hiện mang lại tiềm lực AI mạnh hơn trong khâu khám phá và kiểm nghiệm," Adam Knight, đồng sáng lập YASO, nền tảng giúp các thương hiệu làm đẹp phương Tây thâm nhập vào Trung Quốc, cho biết. "Các thương hiệu Trung Quốc lại có tốc độ nhanh hơn từ phòng thí nghiệm đến khi lên kệ.”

Thị trường tiêu dùng kỹ thuật số độc đáo của Trung Quốc đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi đó. Các buổi phát trực tiếp, nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội tạo ra một dòng dữ liệu người tiêu dùng liên tục, cho phép các thương hiệu nhanh chóng xác định nhu cầu mới nổi và đưa những thông tin đó vào quá trình phát triển sản phẩm. Một trong những thương hiệu nổi bật nhất là Florasis, chuyên về mỹ phẩm màu, sử dụng AI để phân tích các tương tác của khách hàng và đánh giá trực tuyến sau mỗi buổi phát trực tiếp để tinh chỉnh hoạt động tiếp thị và phát triển sản phẩm.

Cuộc đua đổi mới diễn ra trong bối cảnh sự bùng nổ của ngành làm đẹp Trung Quốc đang mất đà. Sau nhiều năm mở rộng nhanh chóng nhờ các chương trình giảm giá và mua sắm trực tuyến, các thương hiệu địa phương đang chịu áp lực phải tìm ra những cách thức mới để tạo sự khác biệt. Công ty mỹ phẩm lớn nhất nước này, Proya Cosmetics báo cáo doanh thu hàng năm sụt giảm lần đầu tiên kể từ năm 2016 vào năm ngoái, trong khi Yatsen vẫn chưa có lãi dù đã thu hẹp được các khoản lỗ. Theo hiệp hội ngành mỹ phẩm, giá trị giao dịch mỹ phẩm trên toàn Trung Quốc chỉ tăng 2,8% vào năm 2025.

Người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng tìm kiếm các công thức được chứng minh khoa học với các thành phần mới lạ hứa hẹn làn da sáng hơn, ít nếp nhăn hơn và các kết quả có thể đo lường được khác. Thành phần đã trở thành một trong những động lực mua hàng lớn nhất: Khoảng 35% người tiêu dùng Trung Quốc nghiên cứu thành phần mỹ phẩm trước khi mua các sản phẩm làm đẹp và chăm sóc cá nhân, theo công ty nghiên cứu thị trường Mintel Group, một tỷ lệ cao hơn so với ở Mỹ hoặc Anh.

Cheng Jing, Giám đốc Khoa học của Yatsen, cho biết: “Người tiêu dùng Trung Quốc hiện nay so sánh mỹ phẩm với Botox, thuốc GLP-1 và phẫu thuật thẩm mỹ, họ yêu cầu bằng chứng lâm sàng về kết quả.”

Tại Proya, công nghệ sàng lọc phân tử do AI hỗ trợ đã phát hiện ra hàng chục ứng cử viên thành phần ngăn ngừa rụng tóc đầy hứa hẹn để thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, cắt giảm quá trình sàng lọc xuống chỉ còn một phần trăm thời gian so với các phương pháp thông thường.

Công ty có trụ sở tại Hàng Châu này đang ngày càng sử dụng AI để khám phá và sàng lọc các hoạt chất mới, và có kế hoạch đưa các peptide do AI xác định vào sản phẩm chăm sóc da chủ lực của mình. Sun Peiwen, giám đốc Nghiên cứu, Phát triển và Sáng tạo, cho biết AI đang giúp tối ưu hóa các công thức bằng cách dự đoán cách các thành phần tương tác với nhau trước khi sản phẩm được đưa vào phòng thí nghiệm.

Nhiều công ty mỹ phẩm nhận thấy họ không thể tự mình xây dựng các năng lực AI này. Thay vào đó, họ đang ngày càng hợp tác với các công ty khởi nghiệp công nghệ sinh học Trung Quốc kết hợp công nghệ này với sinh học tổng hợp để khám phá và sản xuất các thành phần mỹ phẩm nhanh hơn và rẻ hơn.

Veminsyn, một công ty tại Bắc Kinh được L’Oréal hậu thuẫn, sử dụng AI để xác định các thành phần mỹ phẩm tiềm năng, dự đoán hiệu quả của chúng và tối ưu hóa chúng trước khi bắt đầu thử nghiệm trong phòng thí nghiệm.

Ray Chen, đồng sáng lập và nhà khoa học trưởng, cho biết: “Trước đây, bạn sẽ cần phải sàng lọc một triệu ứng cử viên để tìm ra một thành phần. Thời gian và chi phí khiến điều đó trở nên phi thực tế.”

Công ty cho biết họ cung cấp cho hơn 350 thương hiệu làm đẹp trong nước và quốc tế, bao gồm Proya và L’Oréal. Theo ông Chen, bằng cách sử dụng AI, Veminsyn đã thu hẹp hơn một triệu đoạn collagen xuống còn bảy ứng cử viên đầy hứa hẹn trong khoảng hai tháng trước khi thương mại hóa ba thành phần hiện nằm trong số những sản phẩm bán chạy nhất của họ.

Bota Biosciences, có trụ sở tại Hàng Châu, cũng bắt đầu các dự án bằng cách truy vấn một nền tảng AI nội bộ để phân tích các chuỗi DNA, dự đoán đặc tính của thành phần, xếp hạng các ứng cử viên và đề xuất các thí nghiệm, sau đó được xác thực trong các phòng thí nghiệm tự động sử dụng các quy trình do AI tạo ra. Các cơ sở của công ty thực hiện tới 1,5 triệu thí nghiệm về chủng mỗi năm, và dữ liệu sau đó được đưa trở lại vào các mô hình AI để lặp lại và cải tiến.

Tổng giám đốc Cheryl Cui ước tính AI có thể cắt giảm chi phí phát triển một thành phần mỹ phẩm mới từ hàng chục triệu đô la xuống chỉ còn vài triệu. Các báo cáo khoa học từng khiến các nhà nghiên cứu mất nhiều tuần để biên soạn giờ đây có thể được tạo ra trong vài phút.

Bà nói: “Trung Quốc có một lợi thế lớn về hiệu quả chi phí trong việc tạo ra dữ liệu.”

Một ví dụ là elastin người được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm để làm săn chắc da chỉ mất khoảng một năm từ khi xác định mục tiêu đến khi sản xuất, so với ba đến năm năm bằng các phương pháp thông thường. Elastin này hiện được sử dụng trong một loại serum của Proya, và Bota đang hợp tác với công ty này về các thành phần mới và thu thập dữ liệu cho các sản phẩm trong tương lai.

Tốc độ đổi mới nhanh hơn đã được hỗ trợ bởi các quy định. Trung Quốc đã cải tổ hệ thống phê duyệt thành phần mỹ phẩm vào năm 2021, thay thế các quy trình xét duyệt kéo dài nhiều năm bằng một quy trình đăng ký chỉ mất vài ngày. Kể từ đó, khoảng 500 thành phần mỹ phẩm mới đã được đăng ký tại Trung Quốc, với các công ty trong nước chiếm đa số, theo công ty theo dõi dữ liệu quy định CIRS Group. Chỉ có 14 thành phần được phê duyệt trong giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2021.

Tuy nhiên, liệu các thành phần do AI của Trung Quốc tạo ra có thể sản sinh ra những thương hiệu bom tấn được công nhận trên toàn cầu hay không vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ. Cho đến nay, các thương hiệu đại lục vẫn chưa tạo ra được những thành phần và xu hướng làm đẹp gây sốt toàn cầu như cách mỹ phẩm từ các nước láng giềng Nhật Bản và Hàn Quốc đã trở nên phổ biến vượt xa châu Á.

Các đối thủ mỹ phẩm toàn cầu cũng đang tăng cường đầu tư vào AI, với hàng thập kỷ dữ liệu để xây dựng. L’Oréal đã hợp tác với IBM để phát triển một mô hình AI cho việc tạo công thức làm đẹp và với Nvidia để mô phỏng hiệu quả của thành phần. Estée Lauder Cos. đã hợp tác với Microsoft trong nghiên cứu thị trường và dự báo xu hướng, trong khi Unilever ra mắt các sản phẩm chăm sóc da và tóc có sự hỗ trợ của AI dưới các nhãn hiệu như Pond’s và Dove.

“Thị trường không còn tăng trưởng như trước đây nữa," Knight của YASO nói. "Vì vậy, tăng trưởng giờ đây đến từ việc giành lấy thị phần trong một lĩnh vực cạnh tranh khốc liệt, và tốc độ do AI mang lại chính là cách để làm điều đó.”