Khoảng hai tuần sau khi xung đột bùng phát, ông Jim Fitterling - Giám đốc điều hành tập đoàn Dow - đã chia sẻ với các nhà đầu tư về một kịch bản tăng trưởng hiếm thấy. "Chúng tôi đang chứng kiến sự tăng giá trên diện rộng," ông Fitterling cho biết khi đề cập đến polyethylene, loại nguyên liệu nhựa cốt lõi trong sản xuất bao bì thực phẩm và hàng tiêu dùng.

Thị trường nhựa toàn cầu vốn chìm trong sắc xám sau COVID-19 do tình trạng dư thừa công suất. Tuy nhiên, việc Iran phong tỏa Eo biển Hormuz đã làm thay đổi cục diện gần như tức thì. Các nhà sản xuất tại Trung Đông, vốn nắm giữ 20% nguồn cung toàn cầu, buộc phải cắt giảm sản lượng. Đồng thời, các nhà máy tại châu Á và châu Âu cũng rơi vào tình thế khó khăn khi nguồn dầu thô từ Vịnh Ba Tư trở nên khan hiếm.

Trong bối cảnh đó, các công ty hóa chất Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối nhờ nguồn khí tự nhiên nội địa dồi dào. Dow đã điều chỉnh kế hoạch tăng giá sản phẩm tại Bắc Mỹ lên mức 30 cent/pound chỉ trong thời gian ngắn. Sự đảo chiều này giúp cổ phiếu ngành hóa chất Mỹ tăng vọt, phục hồi mạnh mẽ sau nhiều năm sụt giảm. Ông Hassan Ahmed, chuyên gia tại Alembic Global Advisors, nhận định đây là đợt tăng giá dốc nhất mà ông từng chứng kiến trong gần ba thập kỷ sự nghiệp.

Nhu cầu tăng đột biến thúc đẩy các tổ hợp sản xuất của Dow vận hành ở mức tối đa. Những "máy bẻ" (cracker) đang hoạt động hết công suất để phân tách khí tự nhiên thành ethylene và hydrogen. Ông Fitterling dự báo tình trạng này sẽ kéo dài đến cuối năm.

Ngoài polyethylene, dòng sản phẩm polypropylene cũng đang bước vào thời kỳ bứt phá. Khi nguồn cung từ Trung Đông bị đình trệ tại khu vực, các doanh nghiệp Bắc Mỹ nhanh chóng nắm bắt cơ hội để đẩy mạnh xuất khẩu. Không chỉ Dow, các tên tuổi khác như Chemours, Tronox và Celanese cũng hưởng lợi đáng kể khi đối thủ quốc tế gặp rào cản về chi phí nguyên liệu và vận tải.

Tuy nhiên, sự bùng nổ của ngành hóa chất lại gây áp lực lớn lên các doanh nghiệp hạ nguồn. Các hãng sản xuất bao bì như Amcor hay Magnera ghi nhận giá cổ phiếu sụt giảm mạnh do chi phí đầu vào leo thang.

Tại ngành đồ chơi, ông Jay Foreman - CEO của Basic Fun! - cho biết giá nhựa tăng cao đang trực tiếp bào mòn biên lợi nhuận của công ty. Theo ông, dù các doanh nghiệp đang cố gắng cầm cự trong ngắn hạn, gánh nặng chi phí chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến giá bán lẻ cho người tiêu dùng trong tương lai gần.

Dù xung đột có thể sớm hạ nhiệt, các chuyên gia cho rằng lợi thế của các nhà sản xuất Mỹ sẽ không biến mất ngay lập tức. Theo phân tích từ OPIS, có thể mất từ 8 đến 9 tháng để hệ thống logistics và nhà máy tại Vịnh Ba Tư phục hồi hoàn toàn.

Tuy nhiên, thị trường vẫn tiềm ẩn những thách thức dài hạn. Khi các đối thủ nước ngoài dần chuyển đổi sang sử dụng ethane thay thế dầu thô để giảm chi phí, khoảng cách lợi thế của các doanh nghiệp Mỹ sẽ thu hẹp lại. Các nhà phân tích dự báo ngành nhựa Mỹ có thể duy trì lợi nhuận tốt trong 1-2 năm tới trước khi đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trở lại từ nguồn cung ethane toàn cầu.