Dự kiến hai con tàu sẽ cập cảng chỉ vài ngày trước khi các lệnh trừng phạt năng lượng mới của Tổng thống Donald Trump chính thức có hiệu lực, một động thái được Moscow định danh là “tình đoàn kết không lay chuyển” với Havana, đồng thời phát đi tín hiệu thách thức trực tiếp đối với chiến lược siết vòng vây của Washington.

Nếu cả hai tàu cập bến thành công, đây sẽ là chuyến hàng năng lượng đầu tiên mà Cuba nhận được sau hơn ba tháng gián đoạn. Hòn đảo đang chịu áp lực cực lớn: toàn bộ hệ thống điện quốc gia sụp đổ hôm thứ Hai, gây mất điện trên diện rộng trước khi dần được khôi phục vào ngày hôm sau. Sự cố này chỉ làm trầm trọng thêm một cuộc khủng hoảng kinh tế vốn đã kéo dài nhiều năm, với hệ thống năng lượng phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu để duy trì hoạt động du lịch và nông nghiệp.

Theo các công ty theo dõi vận tải biển, tàu Sea Horse treo cờ Hong Kong đang chở khoảng 27.000 tấn nhiên liệu có xuất xứ từ Nga và dự kiến đến Cuba trong tháng tới. Chiếc thứ hai, tàu chở dầu thô mang cờ Nga Anatoly Kolodkin, chở khoảng 100.000 tấn dầu thô Urals, tương đương từ 725.000 đến 728.000 thùng tùy loại, và dự kiến cập cảng ngày 4 tháng 4. Khoảng 40% lượng dầu thô trên tàu này được cho là dành để phục vụ trực tiếp nhu cầu vận hành hệ thống điện của Cuba.

Chuyến hàng năng lượng gần nhất mà Cuba nhận được là từ Mexico hồi ngày 9 tháng 1, song kể từ đó Mexico dường như đã chấp nhận áp lực từ Washington và ngừng các chuyến giao tiếp theo. Nguồn cung từ Venezuela, trước đây là đối tác năng lượng chủ chốt của Havana, cũng sụt giảm đáng kể sau khi Mỹ áp thêm các vòng trừng phạt mới nhắm vào Caracas. Cuba giờ đây đang trông cậy vào Nga như một trong số ít bên sẵn sàng bước vào khoảng trống đó.

Bối cảnh ngoại giao xung quanh hai chuyến tàu này diễn ra đặc biệt sôi động. Cuối tuần qua, Phó Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel đã có chuyến thăm Moscow, được giới quan sát đọc là một cuộc tìm kiếm hậu thuẫn khẩn cấp trong lúc Mỹ thắt chặt vòng vây. Hôm thứ Ba, Bộ Ngoại giao Nga ra tuyên bố khẳng định lại “tình đoàn kết không lay chuyển với chính phủ và nhân dân anh em Cuba.”

Về phía Washington, ông Trump trong tuần này tiếp tục phát đi các tín hiệu cứng rắn với Havana. Ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông sẽ “phải vinh dự” có hành động đối với Cuba “theo cách nào đó,” sau khi trước đó gợi ý đến khả năng thực hiện một “cuộc tiếp quản thân thiện” đối với quốc đảo Caribe này. “Tôi sẽ giải phóng nó, tôi nghĩ vậy. Tôi có thể làm bất cứ điều gì tôi muốn với nó. Hiện tại họ đang rất suy yếu,” ông tuyên bố.

Díaz-Canel đáp lại bằng giọng điệu cứng rắn không kém. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Ba, ông cảnh báo rằng bất kỳ “kẻ xâm lược bên ngoài” nào cũng sẽ vấp phải “sự kháng cự mạnh mẽ,” đồng thời chỉ đích danh Mỹ là bên đang “công khai đe dọa Cuba thông qua việc thắt chặt các biện pháp trừng phạt kinh tế.”