Quyết định này còn cho thấy Bộ Ngân khố Mỹ dưới thời Bộ trưởng Scott Bessent đang theo đuổi cách tiếp cận chủ động hơn với thị trường tài chính toàn cầu.

Đồng yen nhiều tháng qua liên tục mất giá trước USD và có thời điểm xuống gần 164 JPY đổi một USD, mức thấp nhất kể từ năm 1986. Lãi suất chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) hiện ở mức 1%, thấp hơn đáng kể so với Mỹ và châu Âu, khiến áp lực bán đồng yen ngày càng lớn.

Đợt can thiệp ngày 1.8 gây bất ngờ bởi nhiều lý do. Đồng yen suy yếu theo xu hướng kéo dài, chưa rơi vào trạng thái biến động hỗn loạn như những giai đoạn từng dẫn tới các chiến dịch phối hợp trước đây. Washington cũng lựa chọn bán euro để mua yen, thay vì sử dụng USD như thông lệ.

Scott Bessent là người trực tiếp chỉ đạo hoạt động này. Trước khi bước vào chính trường, ông từng là nhà giao dịch nổi tiếng tại quỹ Soros Fund Management, tham gia nhiều thương vụ đặt cược lớn trên thị trường tiền tệ, từ đồng bảng Anh năm 1992 đến đồng yen trong giai đoạn Abenomics.

Trên cương vị Bộ trưởng Ngân khố, Bessent tiếp tục mang tư duy của một nhà giao dịch vào chính sách kinh tế. Năm ngoái, Bộ Ngân khố Mỹ từng hỗ trợ đồng peso Argentina. Cuộc giải cứu đồng yen đưa cách tiếp cận đó lên một quy mô lớn hơn.

Một nhà đầu tư trái phiếu tại Mỹ nhận xét động thái này khó được lý giải bằng các mục tiêu ngoại giao truyền thống. Theo ông, Washington đang hành động từ lợi ích kinh tế của chính mình.

Những hình ảnh chụp được tại cuộc họp nội các càng thu hút sự chú ý khi trên tờ ghi chú của Bessent xuất hiện dòng chữ "mua yen Nhật 5-10 tỉ USD". Bộ Ngân khố cũng không phủ nhận sự tồn tại của kế hoạch này.

Sau đợt can thiệp, đồng yen phục hồi lên quanh 158 JPY đổi một USD. Tuy nhiên, nhiều nhà giao dịch cho rằng đà tăng vẫn phụ thuộc vào chính sách tiền tệ của BoJ hơn là các giao dịch trên thị trường ngoại hối.

Bessent từng làm việc cùng George Soros và Stanley Druckenmiller, những người nổi tiếng với vụ bán khống đồng bảng Anh năm 1992. Giờ đây, chính ông lại đứng ra bảo vệ một đồng tiền trước sức ép đầu cơ.

Theo Chris Turner, Giám đốc phụ trách thị trường toàn cầu của ING, sự xuất hiện của Bộ Ngân khố Mỹ gửi tín hiệu rằng Washington sẵn sàng bước vào thị trường bất cứ khi nào lợi ích của mình bị đe dọa. Điều đó buộc các quỹ đầu cơ phải tính toán lại chiến lược bán khống đồng yen.

Đằng sau cuộc can thiệp là lợi ích của cả hai nước. Cả Mỹ và Nhật đều có những tính toán riêng.

Tokyo muốn ngăn đà mất giá của đồng yen và giảm áp lực trên thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản. Chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cùng lạm phát kéo dài khiến BoJ chịu thêm sức ép phải bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Nhật Bản hiện là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của Washington. Đồng yen tiếp tục suy yếu có thể khiến các nhà đầu tư Nhật bán bớt trái phiếu Kho bạc Mỹ để đưa vốn về nước hoặc hỗ trợ đồng nội tệ. Kịch bản này xuất hiện đúng thời điểm lợi suất trái phiếu Mỹ đang ở vùng cao nhất gần hai thập kỷ.

Theo giới phân tích, Nhà Trắng muốn hạn chế nguy cơ dòng vốn rời khỏi thị trường trái phiếu Mỹ. Đồng USD quá mạnh cũng gây sức ép lên năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp xuất khẩu Mỹ.

Mối liên hệ giữa thị trường Mỹ và Nhật khá rõ. Lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng khiến dòng vốn có xu hướng quay về trong nước, từ đó tạo áp lực lên trái phiếu Kho bạc Mỹ. Đồng yen ổn định hơn có thể giúp giảm bớt diễn biến này.

Một bước đi khác của Tokyo cũng thu hút sự quan tâm của giới đầu tư. Nhật Bản dự kiến sử dụng cơ chế repo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ để vay USD. Giải pháp này giúp tiếp cận nguồn thanh khoản bằng USD mà chưa cần bán lượng lớn trái phiếu Kho bạc Mỹ đang nắm giữ.

Động thái này được xem là một công cụ hỗ trợ ổn định thị trường trong bối cảnh Washington đặc biệt nhạy cảm với mọi dấu hiệu suy giảm nhu cầu đối với trái phiếu chính phủ.

Nhiều chuyen gia vẫn cho rằng các giao dịch trên thị trường ngoại hối chỉ tạo thêm khoảng thời gian để BoJ triển khai chính sách. Những nguyen nhân khiến đồng yen suy yếu, gồm chênh lệch lãi suất, giá năng lượng và triển vọng tài khóa của Nhật Bản, vẫn còn hiện hữu.

Với Mỹ, rủi ro cũng không nhỏ. Một chiến dịch can thiệp thất bại có thể khuyến khích các quỹ đầu cơ quay trở lại bán khống đồng yen, đồng thời làm gia tăng áp lực lên thị trường trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Washington đang phát đi tín hiệu rằng chính phủ sẵn sàng sử dụng nhiều công cụ tài chính hơn để bảo vệ các lợi ích kinh tế cốt lõi. Cách tiếp cận này có thể trở thành một đặc điểm đáng chú ý trong chính sách của Mỹ dưới thời Scott Bessent.