Đôi khi thành công quá mức cũng có thể trở thành vấn đề. "Các anh chỉ được giao nhiệm vụ thổi bay những cánh cửa chết tiệt thôi mà," Michael Caine nói với một chuyên gia chất nổ quá nhiệt tình trong bộ phim trộm cắp The Italian Job, tác phẩm khép lại bằng cảnh một chiếc xe khách chở đầy vàng thỏi treo lơ lửng bên bờ vực. Chiếc xe buýt ngoại giao thể thao Manchester City, chất đầy hơn 1 tỉ USD tài sản bị cáo buộc là bất hợp pháp từ Abu Dhabi, cũng đang chênh vênh bên bờ vực.

Nếu câu lạc bộ bóng đá này không trở thành nhà vô địch liên tiếp và thế lực thống trị bóng đá Anh, cú trượt dốc danh tiếng của họ đã không gây ra một cuộc tranh cãi toàn cầu thu hút đến vậy. Đây chính là con dao hai lưỡi của việc sử dụng các khoản đầu tư như vậy để nâng cao và định hình vị thế quốc tế của những nhà nước chuyên chế, một hoạt động thường bị gọi với hàm ý tiêu cực là "sportswashing", tức tẩy rửa hình ảnh bằng thể thao.

Một ủy ban độc lập trong tuần này kết luận rằng câu lạc bộ đã lách các quy định của Premier League để khai khống doanh thu và khai giảm chi phí với tổng giá trị 949,9 triệu bảng Anh, tương đương 1,26 tỉ USD. Khoản chênh lệch này được bù đắp bằng các khoản góp vốn cổ phần trá hình từ Abu Dhabi United Group của Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan. Nếu những kết luận này được giữ nguyên sau quá trình kháng cáo, các mục tiêu quyền lực mềm của dự án sẽ tan thành mây khói.

Ở mức độ lớn, thiệt hại đối với quan hệ công chúng đã xảy ra. Những hành vi bị cáo buộc được hội đồng mô tả, sau 42 ngày xét xử và xem xét 7.000 trang bản ghi lời khai của nhân chứng cùng chuyên gia, cho thấy một mô thức lừa dối kéo dài gần một thập kỷ. Ngay cả khi câu lạc bộ thắng kháng cáo, ấn tượng này vẫn sẽ in sâu trong tâm trí công chúng.

Mua một tài sản thuộc về một thương hiệu được toàn cầu công nhận như Premier League không chỉ mang lại sự nổi tiếng quốc tế mà còn kéo theo mức độ giám sát cao hơn. Một lần nữa, các chủ sở hữu Manchester City đã thành công quá mức. Thế giới ngày càng hiểu rõ hơn về phương thức vận hành của một câu lạc bộ thuộc sở hữu Abu Dhabi, và kết quả không có lợi cho tiểu vương quốc này.

Một điểm nổi bật của vụ việc là cách câu lạc bộ và các đại diện của mình chuyển từ chỗ hoan nghênh một ủy ban độc lập, nơi sẽ "xem xét một cách vô tư" các bằng chứng của họ, sang công kích tính chính danh của tiến trình. Manchester City mô tả quyết định chính thức của hội đồng là một "ý kiến", ám chỉ rằng quyết định này chịu "ảnh hưởng phe phái" và tuyên bố sẽ "không ngừng nghỉ" trong việc chứng minh sự vô tội của mình. Tổng Giám đốc Manchester City Ferran Soriano gọi các phán quyết có tội là "một thuyết âm mưu của Premier League".

Kháng cáo là một hoạt động thượng tôn pháp luật. Các cơ quan quản lý và tòa án có thể mắc sai lầm, như chính City từng cho thấy trong quá khứ. Năm 2024, câu lạc bộ đã thành công trong việc phản đối các quy định của Premier League về giao dịch với bên liên quan. Bốn năm trước đó, đội bóng đã lật ngược lệnh cấm tham dự các giải đấu cấp câu lạc bộ châu Âu kéo dài hai năm tại Tòa án Trọng tài Thể thao ở Thụy Sĩ.

Tuy nhiên, coi một phán quyết bất lợi là vốn dĩ không chính danh lại cho thấy một tư duy khác. Abu Dhabi là một chế độ quân chủ cha truyền con nối, nơi các đảng phái chính trị bị cấm và truyền thông chịu sự kiểm soát chặt chẽ. Trách nhiệm giải trình có xu hướng mang tính dọc, hướng lên các nhà cầm quyền, thay vì theo chiều ngang, hướng tới các thể chế độc lập. Freedom House chấm Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, một liên bang trong đó Abu Dhabi là đối tác chi phối, mức 0 trên 4 về tính độc lập của tư pháp.

"Có một mức độ sốc nhất định ở Abu Dhabi trước phán quyết này," Christopher Davidson, học giả về Trung Đông và tác giả của một số cuốn sách về khu vực, nói với tôi. Người ta từng cho rằng vụ việc sẽ dần chìm xuống, bởi bất kỳ chính phủ Anh nào cũng sẽ nhận ra phán quyết như vậy có thể gây tổn hại cho quan hệ kinh tế với UAE. Ấn tượng này càng được củng cố bởi việc ký kết một thỏa thuận thương mại với Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh trong năm nay. Davidson nói, điều này "cho thấy sự thiếu hiểu biết đầy đủ về nguyên tắc phân quyền trong các nền dân chủ vận hành hiệu quả".

Nếu các chủ sở hữu City đang hiểu lầm rằng nhánh hành pháp Anh có thể can thiệp vào một tiến trình tư pháp, thì một người không giúp họ xóa bỏ ý tưởng đó là thủ tướng mới của Anh, Andy Burnham. Cựu thị trưởng Manchester nói với BBC rằng ông sẽ "thực sự lo ngại" nếu các chủ sở hữu bị buộc phải bán câu lạc bộ, khiến một số đồng nghiệp trong đảng cầm quyền khó chịu. Một người phát ngôn chính phủ có quan điểm phù hợp hơn với lập trường chính thức nói rằng phán quyết "nghiêm trọng và không thể có bất kỳ gợi ý nào cho rằng ai đó đứng trên các quy định".

Những kết luận rằng Manchester City thất bại mới làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả của sportswashing, hay quản lý danh tiếng thông qua thể thao, theo cách gọi trung lập hơn. Quỹ tài sản có chủ quyền của Saudi Arabia đã rót hơn 5 tỉ USD vào LIV Golf, làm gián đoạn môn thể thao này nhưng đồng thời khơi lại tranh luận về hồ sơ nhân quyền của vương quốc và vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi, trước khi rút lui. Qatar cũng chịu sự giám sát tương tự liên quan đến việc hình sự hóa quan hệ đồng giới và cách đối xử với lao động nhập cư trước World Cup 2022, dù bản thân giải đấu đã thành công.

Dự án Manchester City khó có thể được xem là một thất bại hoàn toàn. Các chủ sở hữu đã điều hành câu lạc bộ hiệu quả, tuyển dụng những nhân sự tài năng và đạt được thành công thể thao chưa từng có, qua đó cho thấy năng lực quản lý của tiểu vương quốc này. Nhưng nếu Abu Dhabi thực sự muốn xây dựng hình ảnh hiện đại, tiến bộ và trọng năng lực kỹ trị, họ sẽ khôn ngoan hơn nếu tuân thủ các quy định.

Không giống như The Italian Job, bộ phim khép lại với một tình huống bỏ ngỏ bên bờ vực, vụ việc này rồi sẽ đi đến hồi kết mà chúng ta có thể chứng kiến. Cho đến lúc đó, Burnham nên thận trọng giữ im lặng. Không ai cần phải chờ đến phần danh sách ê-kíp cuối phim mới biết rằng sự can thiệp của ông là một ý tưởng không mấy sáng suốt.