Năm 2006, kế hoạch bán hoạt động tại sáu cảng lớn của Mỹ cho DP World, tập đoàn logistics thuộc sở hữu nhà nước Dubai, đã gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị tại Washington. Nguồn gốc của sự phản đối liên quan trực tiếp đến vụ khủng bố 11/9, khi hai trong số những kẻ không tặc đến từ UAE, trong khi nước này từng bị giới chức Mỹ cáo buộc là trung tâm tài chính của al-Qaeda và là một "vấn đề chống khủng bố dai dẳng".

Một số nghị sĩ Mỹ khi đó cảnh báo thương vụ cảng có thể tạo ra rủi ro trực tiếp đối với an ninh quốc gia. Những nỗ lực của chính quyền George W. Bush nhằm bảo vệ thương vụ cũng không thể ngăn làn sóng phản đối trong Quốc hội, buộc DP World cuối cùng phải bán lại các hoạt động tại cảng Mỹ.

Đối với Abu Dhabi, cuộc khủng hoảng trở thành một bài học về cách Washington nhìn nhận UAE. Sheikh Mohamed bin Zayed al-Nahyan, khi đó là Thái tử Abu Dhabi và hiện là Tổng thống UAE, nhận ra rằng vai trò của UAE trong quan hệ với Mỹ chưa được phản ánh đầy đủ trong chính trường Mỹ, từ đó thúc đẩy một cách tiếp cận mới nhằm xây dựng ảnh hưởng tại Washington.

Hai mươi năm sau, vị thế của UAE tại Mỹ đã thay đổi đáng kể. Ngày 28/7, quân đội Mỹ tuyên bố hợp tác với UAE để đẩy nhanh phát triển AI phục vụ quân sự, một bước tiến cho thấy quan hệ quốc phòng giữa hai nước đã mở rộng sang những công nghệ chiến lược mới.

Quan hệ quân sự chỉ là một phần trong chiến lược rộng hơn của Abu Dhabi. UAE đã sử dụng sức mạnh tài chính của các quỹ đầu tư quốc gia để tạo thêm lợi ích kinh tế gắn với Mỹ, với tổng tài sản khoảng 1,7 nghìn tỉ USD và ngày càng tập trung vào những lĩnh vực như công nghệ, AI và hạ tầng dữ liệu.

UAE đã tăng mạnh chi tiêu cho hoạt động vận động hành lang tại Mỹ trong nhiều năm. Theo phân tích của Financial Times dựa trên hồ sơ theo Đạo luật Đăng ký Đại diện Nước ngoài của Mỹ, UAE đã chi hơn 270 triệu USD cho hoạt động vận động hành lang tại Washington trong một thập kỷ qua, với nguồn tiền được phân bổ thông qua các doanh nghiệp nhà nước, tổ chức văn hóa, du lịch và chính phủ UAE.

Các viện chính sách tại Washington cũng trở thành một phần trong mạng lưới quan hệ của UAE. Atlantic Council, Center for Strategic and International Studies và Middle East Institute đều nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức liên quan đến UAE, giúp Abu Dhabi duy trì sự hiện diện tại các diễn đàn hoạch định chính sách và đối thoại về Trung Đông.

Đại sứ UAE tại Mỹ Yousef al-Otaiba giữ vai trò quan trọng trong quá trình xây dựng mạng lưới này. Ông duy trì quan hệ với nhiều chính trị gia, quan chức và nhân vật có ảnh hưởng trong giới truyền thông Mỹ, trong đó có mối quan hệ gần gũi với Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.

Quan hệ này trở nên đáng chú ý vào năm 2020, khi UAE trở thành một trong những quốc gia Arab đầu tiên bình thường hóa quan hệ với Israel thông qua Hiệp định Abraham. Thỏa thuận đưa Abu Dhabi vào vị trí đặc biệt trong chính sách Trung Đông của chính quyền Trump, đồng thời củng cố hình ảnh UAE như một đối tác có khả năng thúc đẩy những mục tiêu ngoại giao của Washington trong khu vực.

Dòng tiền của UAE tại Mỹ đang chuyển mạnh sang các lĩnh vực công nghệ chiến lược. MGX, quỹ đầu tư công nghệ của Abu Dhabi do Sheikh Tahnoon bin Zayed al-Nahyan đứng đầu, đã tham gia nhiều thương vụ lớn trong lĩnh vực AI và hạ tầng công nghệ, với danh mục đầu tư có các tên tuổi như OpenAI, xAI, Microsoft, Nvidia và Cerebras Systems.

Cách tiếp cận này đưa UAE vào sâu hơn trong hệ sinh thái công nghệ Mỹ, nơi các công ty đang cần lượng vốn rất lớn để xây dựng trung tâm dữ liệu, phát triển mô hình AI và mở rộng năng lực tính toán. Abu Dhabi qua đó trở thành một nguồn vốn quan trọng đối với những doanh nghiệp công nghệ đang ở trung tâm cuộc đua AI.

Dòng vốn của MGX cũng mở rộng sang lĩnh vực tài chính kỹ thuật số. Quỹ này đã đầu tư 2 tỉ USD vào stablecoin Liberty của gia đình Trump, tạo thêm một liên kết kinh tế trực tiếp giữa nguồn vốn UAE và hệ sinh thái kinh doanh của gia đình Tổng thống Mỹ.

Quan hệ Mỹ, UAE hiện bao phủ nhiều lĩnh vực từ quốc phòng, năng lượng đến AI và đầu tư. UAE sở hữu nguồn vốn lớn, vị trí chiến lược tại vùng Vịnh và quan hệ với nhiều bên trong khu vực, trong khi Washington có lợi ích trong việc duy trì một đối tác có năng lực quân sự và tài chính tại Trung Đông.

Sự thay đổi này thể hiện rõ qua hợp tác AI quân sự. Việc quân đội Mỹ phối hợp với UAE phát triển các ứng dụng AI cho quốc phòng cho thấy quan hệ hai nước đã tiến xa so với giai đoạn Washington từng tranh luận gay gắt về việc một công ty Dubai quản lý cảng biển Mỹ.

Tuy nhiên, quan hệ ngày càng gần gũi cũng kéo theo những yêu cầu kiểm soát chặt hơn. Một trong những vấn đề lớn nhất là công nghệ bán dẫn, khi Mỹ cần bảo đảm các chip AI tiên tiến cung cấp cho UAE được sử dụng đúng mục đích và không chuyển sang Trung Quốc.

Washington cũng theo dõi vai trò của Abu Dhabi trong các vấn đề khu vực. UAE đối mặt với cáo buộc liên quan đến việc hỗ trợ Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) trong cuộc xung đột tại Sudan, trong khi các hoạt động tài chính liên quan đến Iran cũng đặt ra thêm những vấn đề đối với chính sách của Mỹ.

Những tranh cãi này cho thấy quan hệ Mỹ, UAE vẫn cần được quản lý cẩn trọng. Abu Dhabi đã xây dựng được một mạng lưới lợi ích kinh tế, quốc phòng và ngoại giao rộng lớn tại Washington, song mỗi bước tiến mới đều đi kèm yêu cầu lớn hơn về minh bạch, kiểm soát công nghệ và chính sách đối ngoại.