Việc loại bỏ carbon dioxide khỏi khí quyển được chấp nhận rộng rãi là sẽ rất cần thiết để giảm thiểu những tác động tồi tệ nhất của biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh các nhà lãnh đạo thế giới tề tựu tại New York để tham dự Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc và Tuần lễ Khí hậu NYC thường niên, một câu hỏi quan trọng vẫn chưa có lời đáp: Ai sẽ trả tiền để loại bỏ CO2?

Việc loại bỏ carbon không thể mang lại lợi ích kinh tế như các công nghệ xe điện, theo ông Adair Turner, đồng chủ tịch Ủy ban Chuyển đổi Năng lượng, một liên minh gồm các giám đốc điều hành từ những công ty như ArcelorMittal SA, HSBC Holdings Plc và Shell Plc.

"Khi nói đến việc loại bỏ (carbon), nó sẽ không bao giờ là một giải pháp đôi bên cùng có lợi," ông Turner, người cũng là cựu lãnh đạo cơ quan quản lý tài chính của Anh, nói trong một cuộc phỏng vấn. "Bạn làm điều đó để loại bỏ khí thải, và vì vậy ai đó phải trả tiền."

Theo một báo cáo từ Ủy ban Chuyển đổi Năng lượng, việc mở rộng quy mô loại bỏ carbon dioxide là một trong bốn tham vọng lớn về môi trường chưa đạt được mục tiêu, trong một thế giới đang chệch hướng khỏi các mục tiêu hạn chế gia tăng nhiệt độ toàn cầu.

Liên Hợp Quốc (LHQ) cho biết vào đầu tháng này rằng thế giới có thể sẽ vượt mục tiêu của Thỏa thuận Paris 2015 về việc hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp trong vài năm tới, với các chính sách hiện tại đang đẩy mức tăng nhiệt lên khoảng 2,6 độ C.

Để đưa nhiệt độ trở lại mức 1,5 độ C, LHQ cho biết một lượng loại bỏ carbon nhất định hiện là cần thiết. Bình luận này được những người ủng hộ trong ngành và các nhà phát triển dự án xem như một sự thừa nhận chính thức về tầm quan trọng của việc giảm lượng CO2.

Loại bỏ carbon là các công nghệ, phương pháp và cách tiếp cận có chủ đích của con người nhằm thu giữ CO2 từ khí quyển và lưu trữ vĩnh viễn - hoặc trong thời gian dài - trong các tầng đá, đại dương, đất, cây cối hoặc các sản phẩm nhân tạo.

Nhu cầu đối với tín chỉ loại bỏ carbon đã giảm trong năm 2026, với chỉ 23 triệu tín chỉ được mua tính đến ngày 17/8 năm nay, theo một báo cáo vào tháng trước của nhà nghiên cứu BloombergNEF. Sự sụt giảm này phần lớn do Microsoft Corp., người mua lớn nhất thị trường, đã giảm lượng mua.

Ba thiếu sót còn lại được Ủy ban Chuyển đổi Năng lượng xác định là việc loại bỏ dần điện than bị đình trệ, thiếu tiến bộ đáng kể trong việc hạn chế phát thải khí mê-tan và ngăn chặn nạn phá rừng. Ông Turner cho biết, ngay cả khi xe điện, năng lượng mặt trời, pin và năng lượng hạt nhân có những bước tiến, việc giải quyết các lĩnh vực khó khăn hơn này vẫn là điều cần thiết.

"Ngay cả khi ngày mai mọi phương tiện trên thế giới đều chuyển sang xe điện một cách thần kỳ, nếu bạn không loại bỏ khí thải mê-tan, nạn phá rừng, từ bỏ than đá và bắt đầu thực hiện một số biện pháp loại bỏ (carbon), bạn sẽ không thể đạt được mục tiêu 1,8 độ C, chứ đừng nói đến 1,5 độ C," ông nói.

Về vấn đề loại bỏ carbon, ông Turner cho biết các chính phủ, công ty và các nhà từ thiện cần phải vào cuộc để tài trợ cho nỗ lực này - trong đó chính phủ đóng vai trò dẫn dắt. "Tôi không loại trừ khả năng chúng ta sẽ đạt được điều đó, nhưng ở thời điểm hiện tại, chúng ta còn một chặng đường dài," ông nói.