Kevin Warsh chuẩn bị nắm quyền điều hành ngân hàng trung ương Mỹ vào cuối tuần này, trong bối cảnh phải đối mặt với áp lực giảm lãi suất từ Nhà Trắng, cùng sự quyết tâm ngày càng lớn từ các đồng nghiệp nhằm giữ nguyên lãi suất. Giờ đây, đến lượt thị trường trái phiếu lại tiếp tục bồi thêm áp lực.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm hôm thứ Ba đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2007, giữa làn sóng bán tháo mạnh trên thị trường trái phiếu chính phủ. Đợt bán tháo được kích hoạt bởi giá năng lượng vụt tăng, bắt nguồn từ cuộc chiến của Mỹ với Iran. Đi kèm với những lo ngại về thâm hụt ngân sách Mỹ và nền kinh tế vẫn cho thấy sự ổn định, nhà đầu tư đang đòi hỏi mức bù rủi ro cao hơn để nắm giữ các khoản nợ kỳ hạn dài.

Theo bà Subadra Rajappa, trưởng bộ phận nghiên cứu Mỹ tại Societe Generale Americas, lợi suất tăng có thể không phải là một phép thử có chủ đích dành cho vị chủ tịch mới của Fed. Nhưng chắc chắn điều đó đang khiến công việc của ông trở nên khó khăn hơn.

“Ông Warsh bước vào cuộc chơi đúng vào thời điểm lạm phát đang tăng, và định hướng nới lỏng của ông nhiều khả năng sẽ bị thách thức,” bà Rajappa nói.

Trong những tháng trước khi được đề cử, Warsh từng chỉ trích Fed vì không hạ lãi suất đủ mạnh, đồng thời chỉ ra các động lực dài hạn của nền kinh tế. Các lý lẽ cho việc cắt giảm lãi suất như việc kỳ vọng về một làn sóng tăng trưởng năng suất gắn với trí tuệ nhân tạo.

Nhưng ông Warsh đã không công khai quan điểm chính sách trong nhiều tuần qua. Tại phiên điều trần ngày 21.4, các nhà lập pháp cũng không chất vấn ông về quan điểm ngắn hạn đối với lãi suất.

Nỗi lo lạm phát

Hầu hết các lập luận ủng hộ việc cắt giảm lãi suất đang phai nhạt. Thị trường lao động trong năm ngoái từng cho thấy dấu hiệu căng thẳng nghiêm trọng, nay có vẻ đã ổn định. Còn lạm phát, vốn đã chững lại trước chiến tranh, lại tăng vọt trở lại do giá năng lượng.

“Không có điều gì hỗ trợ giảm phát vào lúc này. Chiến tranh còn làm nặng thêm bức tranh tài khóa, bởi vì chúng ta sẽ phải tiếp tục tài trợ,” bà Julia Coronado, nhà sáng lập công ty nghiên cứu MacroPolicy Perspectives và cựu kinh tế gia của Fed, nói.

Theo bà Coronado, ông Warsh “nên thực sự lo ngại” trước các phản ứng. “Con đường dẫn tới việc cắt giảm lãi suất vào lúc này phải đi qua một cuộc suy thoái.”

Điều đó có thể phần nào trấn an nhà đầu tư rằng các đồng nghiệp tương lai của ông Warsh không có ý định cắt giảm lãi suất trong thời gian sớm. Chỉ có một nhà hoạch định chính sách tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất là thống đốc sắp mãn nhiệm Stephen Miran, người mà ông Warsh sẽ thay thế trong vị trí của hội đồng Thống đốc Fed.

Những người còn lại nói rằng họ cảm thấy thoải mái với việc giữ nguyên lãi suất, như Fed đã làm trong ba cuộc họp gần nhất. Trong khi nhóm thiểu số ngày càng lớn hơn, lo ngại về triển vọng lạm phát, lập luận rằng đã đến lúc điều chỉnh tuyên bố sau cuộc họp của Fed để phát tín hiệu rằng khả năng tăng lãi suất cũng ngang với khả năng giảm.

“Có cảm giác như mọi người đang dần yên tâm rằng ủy ban sẽ là bên quyết định chính sách,” thay vì để vị chủ tịch mới áp đặt một hướng đi mới cho Fed, Michael Feroli, kinh tế trưởng tại JPMorgan Chase, nói. “Ông ấy sẽ gặp khó khăn hơn nhiều trong việc thuyết phục bất kỳ ai về khả năng cắt giảm lãi suất trong năm nay.”

Biên bản cuộc họp tháng 4 của cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự kiến công bố vào thứ Tư và có thể sẽ hé lộ rõ hơn về góc nhìn của ủy ban này đối với lộ trình chính sách trong thời gian tới.

Cuộc chuyển giao đầy gai góc

Những diễn biến mới nhất trên thị trường đang làm phức tạp thêm quá trình chuyển giao vốn đã đầy gai góc tại Fed. Ngay cả trước khi cuộc chiến nổ ra, ông Warsh đã phải đối mặt với một triển vọng kinh tế đặc trưng bởi lạm phát dai dẳng và một thị trường lao động đang ổn định trở lại, dù còn đôi chút mong manh. Ông cũng phải tạo dựng tầm ảnh hưởng của mình đối với các đồng nghiệp, những nhà hoạch định chính sách, trong bối cảnh bóng dáng của người tiền nhiệm vẫn còn bao trùm rất lớn.

Chủ tịch sắp mãn nhiệm, ông Jerome Powell, cho biết ông sẽ tiếp tục ở lại hội đồng Thống đốc của Fed do lo ngại rằng các cuộc tấn công từ Nhà Trắng vào sự độc lập của ngân hàng trung ương sẽ còn tiếp diễn.

"Chắc chắn có rủi ro là ông Warsh sẽ thấy mình rơi vào một tình thế vô cùng khó xử mà ông ấy thực sự chưa được trang bị đầy đủ để giải quyết," Nate Hyde, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Insight Investment Management, nhận định. "Nếu không có được sự đồng thuận từ hội đồng, lại vừa phải chịu áp lực từ tổng thống, bạn thực sự chẳng có nhiều lựa chọn ngoài việc đành phải 'ngậm bồ hòn làm ngọt' trong lúc cố gắng xây dựng tiếng nói chung."

Tuy nhiên, ít nhất một nhóm chuyên gia theo dõi Fed đã gợi ý cho ông Warsh một lối thoát tiềm năng: Hãy thể hiện lập trường chống lạm phát cứng rắn bằng cách loại bỏ các cụm từ trong tuyên bố chính sách sau cuộc họp vốn mang hàm ý rằng các quan chức cuối cùng rồi sẽ tiếp tục hạ lãi suất.

Theo các nhà phân tích tại Yardeni Research, việc từ bỏ cái gọi là lập trường thiên hướng nới lỏng (easing bias) có thể ngăn lợi suất trái phiếu tiếp tục tăng cao hơn.

"Bằng cách hành động một cách diều hâu (hawkishly), ông Warsh có thể có cơ hội mang lại điều mà Nhà Trắng mong muốn: Đó là hạ thấp chi phí vay vốn trong thế giới thực," họ viết trong một báo cáo gửi khách hàng gần đây.

-Với sự hỗ trợ của Michael MacKenzie và Jonnelle Marte