Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM (VIFC-HCMC) chính thức đi vào hoạt động từ ngày 11.2.2026. Bloomberg Businessweek Vietnam có cuộc trao đổi với phó chủ tịch cơ quan điều hành VIFC-HCMC Nguyễn Hữu Huân xoay quanh các mục tiêu và hoạt động trong năm nay của VIFC-HCMC. 

Đồng bộ thực hiện

VIFC‑HCMC xác định bốn trụ cột: Tài chính hàng không, tài chính hàng hải, tài chính số và thị trường liên ngân hàng quốc tế. Các ưu tiên triển khai trong năm 2026 sẽ là gì, theo ông?

Bốn trụ cột gồm tài chính hàng không, tài chính hàng hải, tài chính số và thị trường liên ngân hàng quốc tế không phải là các cấu phần tách rời, mà là những bộ phận cấu thành một kiến trúc thị trường thống nhất.

Bốn trụ cột này tạo thành một vòng tròn khép kín: Nhu cầu tài chính từ hàng không và hàng hải – được cung ứng qua hệ thống ngân hàng và thị trường vốn, vận hành trên nền tảng tài chính số – và được bảo đảm thanh khoản thông qua thị trường liên ngân hàng quốc tế.

Quan điểm của VIFC-HCMC là không đặt vấn đề ưu tiên tuyến tính, mà triển khai đồng thời và có liên kết ngay từ đầu để tạo hiệu ứng cộng hưởng.

Nếu chỉ phát triển tài chính hàng không hay hàng hải đơn lẻ mà thiếu hạ tầng thanh toán quốc tế hoặc thiếu nền tảng số, các giao dịch sẽ vẫn phải đi qua hệ thống tài chính bên ngoài, khi đó giá trị gia tăng không ở lại trung tâm.

Ngược lại, nếu chỉ phát triển tài chính số mà không có các ngành tài chính chuyên sâu gắn với kinh tế thực, trung tâm sẽ thiếu quy mô giao dịch đủ lớn để hình thành thanh khoản.

Trong năm 2026, VIFC-HCMC thực tế đang triển khai cả bốn trụ cột cùng lúc, với mức độ tập trung và nguồn lực tương ứng. Các sáng kiến về tài chính hàng không và hàng hải đã có nền tảng hợp tác và dòng vốn cam kết ban đầu, tạo “demand anchor” (mỏ neo nhu cầu) cho trung tâm.

Song song, fintech hub, sandbox và các hạ tầng giao dịch số đang được xây dựng để cung cấp kênh vận hành hiện đại cho các giao dịch này. Đề án thị trường liên ngân hàng quốc tế và các cơ chế thanh khoản, tỉ giá tham chiếu, kết nối giữa ngân hàng truyền thống và ngân hàng số cũng đang được thiết kế để bảo đảm dòng vốn lưu chuyển trong nội bộ hệ sinh thái. 

Năm 2026, VIFC‑HCMC đặt ra những “điểm chứng minh” nào cho thấy đây là trung tâm vận hành thực thụy?

Trong năm nay, chúng tôi xác định một loạt “điểm chứng minh” rất cụ thể, đo lường được và có thể kiểm chứng. Các điểm chứng minh này tập trung vào ba nhóm chính: Dòng vốn thực, sự hiện diện của các định chế tài chính quốc tế và sự hình thành hạ tầng – sản phẩm tài chính vận hành tại trung tâm.

Đầu tiên, về dòng vốn, chúng tôi đặt KPI ban đầu là huy động trên 10 tỉ USD vốn quốc tế trong năm 2026. Chỉ sau hơn một tháng đi vào hoạt động, VIFC-HCMC đã nhận được các cam kết vốn đạt khoảng 8,1 tỉ USD từ các tổ chức quốc tế và đối tác chiến lược, tất cả đều gắn với hợp đồng hoặc biên bản ghi nhớ cụ thể cho các dự án tài chính hàng không, hàng hải, hạ tầng số và quỹ đầu tư.

Ngoài ra, có 10 tỉ USD từ quỹ VAPM của Singapore, hiện đang trong quá trình hoàn tất MOU và cấu trúc dự án. Chúng tôi cũng đang thương thảo với nhiều định chế và quỹ lớn khác, dự kiến tổng vốn cam kết và giải ngân qua VIFC-HCMC trong năm 2026 có khả năng vượt đáng kể so với mục tiêu ban đầu.

Thứ hai, về sự hiện diện của các định chế tài chính, chúng tôi xác định rõ cấu trúc thành viên để tạo độ sâu thị trường. Mục tiêu năm 2026 là thu hút tối thiểu 10 thành viên có vốn hóa trên 10 tỉ USD, khoảng 20 thành viên quy mô từ 1 đến 10 tỉ USD và khoảng 100 thành viên dưới 1 tỉ USD. Đây là cấu trúc tương đương nhiều trung tâm tài chính khu vực giai đoạn đầu.

Đặc biệt, chúng tôi đặt mục tiêu thu hút ít nhất một quỹ đầu tư quốc tế quy mô trên 1.000 tỉ USD hiện diện tại VIFC-HCMC, bởi sự tham gia của các định chế ở cấp độ này sẽ tạo hiệu ứng tín nhiệm và lan tỏa rất mạnh đối với các nhà đầu tư toàn cầu. Việc có những thành viên chiến lược quy mô lớn hoạt động thực tế tại trung tâm là một trong những điểm quan trọng nhất về tính khả tín của VIFC-HCMC.

Thứ ba, về hạ tầng và sản phẩm tài chính, năm 2026 chúng tôi đặt mục tiêu đưa vào vận hành các cấu phần cốt lõi của thị trường VIFC-HCMC, bao gồm các sàn giao dịch tài chính quốc tế, các nền tảng giao dịch và thanh toán xuyên biên giới, cũng như hoàn thiện dần bốn trụ cột. Khi các cấu phần này vận hành, trung tâm không chỉ là nơi đăng ký pháp lý, mà trở thành nơi diễn ra giao dịch, niêm yết, tài trợ và quản lý tài sản thực tế. Đây là yếu tố quyết định để thị trường nhìn nhận VIFC-HCMC như một điểm đến tài chính đang hoạt động.

Một chỉ dấu quan trọng khác là dòng vốn và dòng giao dịch thực sự đi qua trung tâm. Chúng tôi đang làm việc với các tập đoàn công nghệ, nền tảng thương mại điện tử, hãng hàng không, hãng tàu biển và các tổ chức tài chính quốc tế để đưa các giao dịch tài trợ thương mại, thanh toán xuyên biên giới và quản lý dòng tiền qua VIFC-HCMC. Dự kiến ngay trong năm 2026, giá trị dòng vốn và giao dịch luân chuyển qua trung tâm có thể đạt từ vài tỉ đến vài chục tỉ USD. Các dòng tiền thương mại và tài chính thực sự được xử lý qua hạ tầng của VIFC-HCMC là minh chứng rõ ràng nhất rằng trung tâm đã đi vào vận hành.

Một mục tiêu quan trọng khác là nâng cao vị thế quốc tế của VIFC-HCMC thông qua hệ thống xếp hạng các trung tâm tài chính toàn cầu. Hiện nay TPHCM đang xếp hạng thứ 95 về chỉ số trung tâm tài chính toàn cầu, và chúng tôi đang triển khai các giải pháp cải thiện đồng thời các tiêu chí về môi trường kinh doanh, thể chế, hạ tầng tài chính, nguồn nhân lực và hệ sinh thái.

Năm 2026, chúng tôi xác định rất rõ rằng VIFC-HCMC phải được thị trường nhìn nhận qua những kết quả đo lường được: Vốn quốc tế cam kết và giải ngân ở quy mô lớn; sự hiện diện của các định chế tài chính hàng đầu; các sàn và sản phẩm tài chính đi vào hoạt động, và dòng giao dịch thực sự đi qua trung tâm.

Với tiến độ hiện nay, chúng tôi tin rằng các “điểm chứng minh” này sẽ xuất hiện khá rõ ngay trong năm đầu vận hành.

Điểm chứng minh: Có sản phẩm, có giao dịch và có dòng tiền

Trong bốn trụ cột, đâu là thành tựu mà VIFC‑HCMC cần đạt được trong 6–12 tháng tới để tạo niềm tin với doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư quốc tế?

Thành tựu trong 6–12 tháng tới theo chúng tôi là chứng minh được khả năng vận hành thực của toàn bộ cấu trúc thị trường: Có sản phẩm, có giao dịch và có dòng vốn thật đi qua trung tâm.

Để tạo niềm tin nhanh nhất cho doanh nghiệp và nhà đầu tư, có thể xác định một số kết quả ngắn hạn mang tính then chốt, trong đó hai trụ cột có thể tạo hiệu ứng nhanh nhất là tài chính số và thị trường liên ngân hàng quốc tế. Đây là các hạ tầng có thể triển khai nhanh và tác động trực tiếp đến dòng giao dịch.

Thành tựu thứ nhất là vận hành thực tế một hạ tầng thanh toán và dòng tiền xuyên biên giới qua VIFC-HCMC, ví dụ hệ thống thanh toán QR quốc tế hoặc nền tảng thanh toán số cho thương mại, logistics, hàng không và hàng hải. Khi các doanh nghiệp có thể thực hiện thanh toán quốc tế, quản lý dòng lưu chuyển đa tiền tệ hoặc thu – chi xuyên biên giới thông qua hạ tầng của trung tâm, VIFC-HCMC sẽ được nhìn nhận như một điểm trung chuyển tài chính đang hoạt động. Đây là dạng thành tựu có tác động tâm lý mạnh vì dòng tiền là chỉ dấu rõ nhất của một trung tâm tài chính.

Thành tựu thứ hai là hình thành giao dịch tài trợ hoặc đồng tài trợ đầu tiên qua thị trường liên ngân hàng quốc tế của VIFC-HCMC, gắn với một tài sản cụ thể trong hàng không hoặc hàng hải, chẳng hạn tài trợ mua – thuê máy bay, tàu biển hoặc tài trợ thương mại logistics. Khi một hoặc một vài thương vụ tài trợ xuyên biên giới được cấu trúc và giải ngân qua hệ sinh thái ngân hàng của trung tâm, điều này sẽ chứng minh VIFC-HCMC có khả năng kết nối vốn quốc tế với tài sản thực trong khu vực.

Hai thành tựu kế tiếp sẽ nằm ở sandbox tài chính số và khả năng đo lường được dòng vốn thực đi qua trung tâm ở quy mô lớn. Khi khung thử nghiệm (fintech sandbox), được ban hành và có các fintech hoặc định chế quốc tế triển khai dự án cụ thể tại hub, ví dụ thanh toán số hay token hóa dòng tiền hàng hải, thị trường sẽ nhìn thấy VIFC-HCMC không chỉ có chính sách mở, mà đã có hoạt động đổi mới tài chính thực tế. Điều này đặc biệt quan trọng để thu hút doanh nghiệp công nghệ tài chính và quỹ đầu tư quốc tế.

Điểm cuối cùng mang tính hình ảnh nhưng rất quan trọng, là có dòng giao dịch và dòng vốn thực đi qua trung tâm ở quy mô có thể đo lường trong năm đầu tiên, con số này phải từ vài tỉ USD trở lên, gắn với các lĩnh vực như thương mại điện tử xuyên biên giới, hàng không, hàng hải hoặc logistics. Khi thị trường nhìn thấy dòng tiền thương mại và tài chính quốc tế được xử lý qua hạ tầng của VIFC-HCMC, niềm tin sẽ được củng cố nhanh chóng, bởi trung tâm đã thể hiện được vai trò trung chuyển vốn mà mình định vị.

Vì vậy, có thể nói trong 6–12 tháng tới, thành tựu quan trọng nhất của VIFC-HCMC là chứng minh hai năng lực: Khả năng xử lý giao dịch và thanh toán xuyên biên giới có thể đo lường và khả năng cấu trúc, dẫn dắt dòng vốn quốc tế vào tài sản và dự án cụ thể trong hai lĩnh vực hàng không và hàng hải.

Nếu phải tóm tắt VIFC‑HCMC năm 2026 trong 3 điểm chứng tỏ đây là nơi đáng để thử nghiệm và “đặt cược” dài hạn?

Tôi muốn nhấn mạnh ba thông điệp cốt lõi: Độ mở thể chế thực chất, mô hình trung tâm tài chính thế hệ mới và lợi thế cấu trúc về chi phí – tăng trưởng – dòng vốn.

Đầu tiên, VIFC-HCMC được thiết kế với mức độ mở thể chế hiếm có trong khu vực mới nổi. Trung tâm vận hành theo logic “sandbox trước – mở rộng sau”, cho phép thử nghiệm các mô hình tài chính số, tài sản số, thanh toán và cấu trúc vốn xuyên biên giới trong không gian pháp lý linh hoạt nhưng có kiểm soát.

Đi kèm là cơ chế tự do hóa dòng vốn có chọn lọc, cho phép vốn quốc tế ra vào, luân chuyển và tái phân bổ trong hệ sinh thái trung tâm theo chuẩn quốc tế. Với kiến trúc như vậy, nhà đầu tư có thể thử nghiệm sản phẩm và cấu trúc tài chính mới ở quy mô toàn cầu, nhưng vẫn trong khung an toàn thể chế. Đây là điểm cân bằng mà rất ít thị trường đang phát triển đạt được.

Thứ hai, VIFC-HCMC không đi theo con đường truyền thống của các trung tâm tài chính hình thành từng bước trong nhiều thập niên, mà lựa chọn mô hình “leapfrog” – tiến thẳng lên kiến trúc tài chính hiện đại ngay từ đầu.

Thay vì tái tạo thị trường vốn và ngân hàng cổ điển, VIFC-HCMC hướng tới các cấu trúc tài chính thế hệ mới như thanh toán xuyên biên giới mở, token hóa tài sản thực và thị trường liên ngân hàng quốc tế đa tiền tệ. Điều này giúp trung tâm không phải “đuổi kịp” các mô hình cũ, mà tạo khác biệt ngay từ đầu trong kiến trúc thị trường.

Thứ ba, VIFC-HCMC mang lại lợi thế cạnh tranh rõ rệt về chi phí và tăng trưởng – hai yếu tố cốt lõi đối với nhà đầu tư dài hạn. Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á, với quy mô thương mại và sản xuất lớn, nhu cầu vốn khổng lồ trong hàng không, hàng hải, logistics và kinh tế số.

Chi phí vận hành, nhân lực và thiết lập hiện diện tại TP.HCM thấp hơn đáng kể so với các trung tâm tài chính truyền thống như Singapore hay Hong Kong. Đây là cơ hội để nhà đầu tư có thể tham gia sớm vào một trung tâm tài chính mới nổi có nền kinh tế thực lớn phía sau, nhưng với chi phí vào thị trường thấp và dư địa tăng trưởng rất rộng.

VIFC-HCMC là một không gian tài chính mở có kiểm soát, cho phép thử nghiệm các mô hình tài chính toàn cầu thế hệ mới, trong một nền kinh tế tăng trưởng nhanh và với chi phí cạnh tranh nhất khu vực.

Đây là nơi nhà đầu tư không chỉ tìm kiếm cơ hội ngắn hạn, mà có thể đặt vị thế dài hạn trong một trung tâm tài chính đang được thiết kế cho tương lai, chứ không phải cho quá khứ.