Hôm nay 11.2, TPHCM chính thức ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), tập trung vào bốn lĩnh vực tài chính trọng tâm: Hàng không, hàng hải, tài chính số và thị trường liên ngân hàng quốc tế. 

Chủ tịch UBND Nguyễn Văn Được  khẳng định VIFC-HCMC không phải là một dự án đơn lẻ, mà là nhiệm vụ trọng tâm mang tầm chiến lược dài hạn của TP.HCM, gắn với khát vọng nâng tầm vị thế TP.HCM trên bản đồ tài chính khu vực và toàn cầu.

VIFC-HCMC được định hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái mở, gắn chặt với nền kinh tế thực, phục vụ trực tiếp cho các nhu cầu vốn của hạ tầng, công nghiệp, logistics, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và đô thị thông minh của TPHCM và cả nước. 

Điểm đến mới của dòng vốn tài chính quốc tế

Khác với cách tiếp cận truyền thống – nơi trung tâm tài chính thường được hiểu như một “điểm đến của vốn”, VIFC-HCMC được định vị là một hạ tầng phân bổ vốn gắn trực tiếp với nền kinh tế thực. 

Trọng tâm không nằm ở việc thu hút dòng tiền thuần túy, mà ở khả năng thiết kế thị trường, sản phẩm và cơ chế vận hành đủ sâu để giữ chân các dòng vốn dài hạn, thông cáo báo chí phát đi từ VIFC-HCMC cho biết.

Trả lời Bloomberg Businessweek Vietnam, ông Nguyễn Hữu Huân, phó chủ tịch cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết bốn trụ cột sẽ định hình VIFC-HCMC là tài chính hàng không, tài chính hàng hải, tài chính số (Fintech) và thị trường liên ngân hàng quốc tế. Lựa chọn những lĩnh vực này, theo ông Huân là dựa trên các lợi thế của TPHCM và có thể tạo ra những sự khác biệt trong định hướng phát triển của VIFC. 

Bốn trụ cột định hình VIFC-HCMC

Đầu tiên là tài chính hàng không, một mảng lâu nay Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào các trung tâm tài chính ở nước ngoài. VIFC-HCMC hướng tới cung cấp các dịch vụ leasing (cho thuê máy bay), bảo hiểm, tài trợ đội bay và quản trị rủi ro cho chuỗi logistics hàng không châu Á – Thái Bình Dương.

Việc hình thành trung tâm tài chính hàng không với hàng tỉ USD vốn cam kết ngay từ giai đoạn đầu cho thấy tham vọng không chỉ dừng ở phục vụ thị trường nội địa. Trước đó một tuần, VIFC-HCMC công bố thành lập trung tâm tài chính hàng không trong một sự kiện diễn ra tại Singapore với tổng vốn đầu tư kêu gọi được là 6,1 tỉ USD. 

Thứ hai là tài chính hàng hải, gắn với thương mại quốc tế và logistics – lĩnh vực vốn được xem là “xương sống” của một nền kinh tế dựa vào xuất khẩu. Khi chuỗi cung ứng toàn cầu phân mảnh và tái cấu trúc, việc phát triển các sản phẩm tài trợ thương mại, tài chính chuỗi cung ứng và quản trị rủi ro hàng hải được xem là bước đi mang tính thời điểm.

Phát triển kinh tế hàng hải, theo phân tích của ông Huân, phù hợp với lợi thế của Việt Nam khi 80% lượng hàng hoá lưu thông ở Việt Nam thông qua hàng hải và tổng lượng tiền lưu chuyển trong mảng này chỉ tính riêng ở Việt Nam có thể xấp xỉ khoảng 1.500 tỉ USD mỗi năm.

 “Mô hình Singapore trước đây cũng tương tự, phát triển cảng đi trước, tài chính sẽ theo sau. Khi nhu cầu giao thương quốc tế gia tăng sẽ kéo theo nhu cầu thanh toán, tài trợ thương mại và xuất nhập khẩu,” ông nhận xét. Kinh tế hàng hải, như ông Huân ví von, là đòn bẩy để phát triển tài chính hàng hải cho TPHCM nói chung. 

Thứ ba là tài chính số và fintech, bao gồm ngân hàng số, hạ tầng thanh toán, lưu ký – bù trừ công nghệ cao và các mô hình tài chính on-chain. VIFC kỳ vọng trở thành không gian thử nghiệm cho các mô hình tài chính mới, từ token hóa tài sản đến các cấu trúc giao dịch xuyên biên giới dựa trên công nghệ.

“Chúng tôi sẽ tập trung tài trợ cho nền kinh tế on-chain, những hoạt động tài chính gắn liền với công nghệ mới, ví dụ như mở LC (thư tín dụng) trong giao dịch hàng hải bằng hợp đồng thông minh (smart contract) sẽ được thực hiện ngay, không cần chờ 7 ngày như trước đây,” ông Huân phân tích. 

Đi sâu vào lĩnh vực tài chính số và thanh toán liên ngân hàng, VIFC-HCMC sẽ tập trung xây dựng các sàn giao dịch quốc tế nhằm thu hút những người tham gia ở cấp độ toàn cầu.

“Chúng tôi có kế hoạch sẽ đưa ra một mã QR để có thể thực hiện thanh toán xuyên biên giới (cross border payment).” Vị phó chủ tịch cũng chia sẻ, ban điều hành kỳ vọng trong tương lai trung tâm sẽ kết nối giữa các ngân hàng quản lý tài sản số (crypto), cũng như giữa họ với các ngân hàng truyền thống, khi tất cả “cùng nói một ngôn ngữ”, tính thanh khoản và độ mở của hệ thống tài chính sẽ gia tăng. 

Trong năm 2026, tài chính hàng không và tài chính hàng hải, cùng với các hoạt động trong mảng tài chính số sẽ được tập trung ưu tiên, theo ông Huân. 

Kỳ vọng vào dòng vốn quốc tế 

Vị phó chủ tịch cho biết, VIFC-HCM có mục tiêu thu hút thêm khoảng 200 thành viên tham gia trong năm nay. Chân dung các nhà đầu tư là khoảng 20 doanh nghiệp có vốn hoá trên 10 tỉ USD, 50 doanh nghiệp có vốn hoá trên 5 tỉ USD và hơn 100 doanh nghiệp có vốn hoá trên 1 tỉ USD. Trong 5 năm tiếp theo, mục tiêu của VIFC-HCMC là thu hút khoảng 5.000 doanh nghiệp và tổng lượng vốn chảy vào khoảng 100 tỉ USD, tương đương mục tiêu thu hút 20 tỉ USD thu hút vốn mỗi năm. 

Trung tuần tháng 2, họ công bố thành lập trung tâm tài chính hàng không thuộc VIFC-HCMC và đã thu hút thành công 6,1 tỉ USD. Vài ngày trước khi ra mắt, VIFC-HCMC công bố huy động được 2 tỉ USD vốn đầu tư cho các chương trình hạ tầng dữ liệu đô thị thông minh và tài chính phục vụ phát triển thành phố từ nhiều doanh nghiệp, trong đó có Việt Thái Group, FPT và G42 - một doanh nghiệp công nghệ tới từ UAE. 

Ngoài ra, trung tâm tài chính quốc tế cũng đã hình thành Quỹ đầu tư cho nền kinh tế on-chain của thành phố, với vốn cam kết 1 tỉ USD, tập trung vào blockchain, token hóa tài sản và các mô hình tài chính số thế hệ mới.

Ông Phạm Tuấn Anh, trưởng ban Công nghệ, cơ quan điều hành VIFC-HCMC từng chia sẻ mục tiêu xây dựng một “trạm trung chuyển tài chính” cho dòng vốn toàn cầu, dựa trên hạ tầng dữ liệu Tier III/IV, RegTech - SupTech, hệ thống bù trừ T+0 ứng dụng blockchain và nền tảng SuperApp phục vụ nhà đầu tư.

Trong sự kiện ra mắt, VIFC-HCMC cũng đã công bố các thành viên sáng lập và thành viên chiến lược, đa số tới từ lĩnh vực tài chính và kinh doanh đa ngành. Những cái tên nổi bật bao gồm tập đoàn Sovico, ngân hàng MB, TPBank, VinaCapital, Gemadept, Tiktok. 

Một yếu tố mang tính thị trường rõ nét là mô hình thành viên của VIFC-HCMC. Các thành viên sáng lập và chiến lược không chỉ tham gia với tư cách pháp nhân, mà mang theo hệ sinh thái khách hàng, đối tác, công nghệ và kinh nghiệm vận hành tại các trung tâm tài chính lớn. Hiệu ứng lan toả từ các hệ sinh thái này được kỳ vọng sẽ giúp Trung tâm hình thành thanh khoản, chiều sâu thị trường và uy tín quốc tế sớm hơn dự kiến.

Mục tiêu từng được công bố trước đó của chính phủ là đưa IFC TPHCM lọt vào tốp 75 toàn cầu vào năm 2030 và lọt tốp 20 toàn cầu trong bảng xếp hạng chỉ số trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI). Năm 2025, TPHCM xếp thứ 95  trong 120 trung tâm tài chính toàn cầu theo bảng xếp hạng GFCI lần thứ 38. TPHCM cũng xếp hạng 90 về tài chính số (fintech). 

TP.HCM nằm trong 16 trung tâm tài chính được những người trả lời cho biết họ “tin rằng sẽ tăng trưởng về tầm quan trọng trong vòng hai đến ba năm tới,” bên cạnh Singapore, Dubai, Seoul. 

Trong giai đoạn đầu, thước đo của VIFC-HCMC sẽ không nằm ở quy mô tuyên bố, mà ở khả năng hình thành giao dịch thực, duy trì thanh khoản và từng bước cải thiện vị thế của TPHCM trong các bảng xếp hạng trung tâm tài chính toàn cầu.

Các kế hoạch đã được công bố, nhưng từ tầm nhìn tới thực thi còn nhiều thứ phải được giải quyết để hướng tới mục tiêu đưa Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM trở thành một điểm đến mới của dòng vốn tài chính quốc tế.